Wetenschap - 9 juni 2010

ANALYSE: Naar een nieuwe veehouderij

Een handvol Wageningse hoogleraren zet zich af tegen de intensieve veehouderij, andere pleiten er juist voor. Maar feiten en meningen uitwisselen in de krant is niet genoeg. Wie zich beperkt tot de feiten, loopt achter de feiten aan. Tijd voor een gezamenlijk innovatieproject.

6-kip-large-426164.jpg
'Laten we uitgaan van de feiten', zei discussieleider prof. Herman Eijsackers tijdens het interne debat over de intensieve veehouderij van Wageningen UR op 27 mei. De Wageningse dierwetenschappers presenteren hun feiten over de intensieve veehouderij in de context van de wereldvoedselvoorziening. We moeten straks veel meer monden voeden met een veel lagere milieubelasting. Dan komt de intensieve veehouderij als beste uit de bus.
Maar dit bezweert het groeiende ongemak met de intensieve veehouderij in Nederland niet. Veehouders merken niets van een aanstaand voedseltekort. Ze kampen juist met lage vleesprijzen, waardoor ze moeite hebben de benodigde milieu-investeringen te doen.
Ook de Nederlandse consumenten hebben voedsel in overvloed. Na jarenlange onverschilligheid tegenover de intensieve veehouderij, hebben uitbraken van dierziekten en ruimingen van miljoenen dieren hen aan het denken gezet. Nu zijn er ook op mensen overdraagbare dierziekten als Q-koorts en MRSA. Dit zijn maatschappelijke feiten. Een petitie tegen de megastallen in de van oudsher boervriendelijke provincie Noord-Brabant leverde afgelopen jaar ruim 33 duizend handtekeningen op.
Daar komt bij dat de intensieve veehouderij nog steeds een mestprobleem heeft en dat burgers niet graag naast een varkens- of kippenbedrijf wonen - zie de protesten tegen de landbouwontwikkelingsgebieden her en der in Nederland. Er ligt dus ook een inrichtingsvraagstuk. De licence to produce is in het geding. Wageningen heeft welzijns- en milieuvriendelijke stallen voor varkens en kippen ontwikkeld, maar nog geen nieuw productiestelsel. En het structurele antibioticagebruik laat zien dat de veehouderij chronisch ziek is.
Er is werk aan de winkel voor Wageningen UR om de kluwen van feiten en meningen te waarderen en te wegen. Daarvoor is een gezamenlijk speelveld nodig waar wetenschappers uit de hoek van dieren, milieu en gezondheid en ruimtelijke en sociale wetenschappers zich thuis voelen. Maak er een innovatieproject van en ontwerp een duurzame veehouderij in Brabant. Een intensieve veehouderij die veilig is qua dier- en volksgezondheid, die het milieu niet belast en die toegevoegde waarde en werkgelegenheid oplevert. Aan welke systeemeisen en ketenafspraken zou zo'n veehouderij moeten voldoen en waar moet hij komen? Dat willen Dierenbescherming, boerenorganisatie ZLTO, supermarkten en provincie best weten. Laat de dilemma's uitmonden in meerdere ontwerpen. En laat 33 duizend Brabanders erop reageren. Die kennis en kunde is vast niet voor al deze ontwerpen al aanwezig is - des te beter voor een kennisinstelling.
Vijfentwintig jaar geleden haalden de Wageningse plantenwetenschappers hun schouders op toen de biologische landbouw nieuwe opvattingen en kennisvragen lanceerde. Daarna is het nooit meer helemaal goed gekomen tussen die sector en Wageningen. Laat dat een les zijn. Wie zich beperkt tot de feiten, loopt achter de feiten aan.

Re:ageer