Wetenschap - 30 oktober 2008

AMSTERDAM OUDER

Groot nieuws. Amsterdam is tweehonderd jaar ouder dan gedacht. Vrijwel elk medium in ons land besteedde afgelopen week aandacht aan het werk van de Wageningse dr.Chris de Bont, die op dinsdag 28 oktober promoveerde. Over al die aandacht is hij zelf nog wel het meest verbaasd.
‘Hogelijk verbaasd. Het ging als een bom. Ik werd er op een gegeven moment wel een beetje gek van, zo vlak voor mijn promotie.’ En het kwam dus onverwacht. De aanleiding was een interview in het blad Ons Amsterdam. ‘Die hoofdredacteur heeft een paar krenten uit de pap gehaald en er een slim persbericht van gemaakt. En daar doken vervolgens alle media bovenop.’
Zo werd een proefschrift van 652 pagina’s teruggebracht tot een eenvoudig te begrijpen boodschap. ‘Dat Amsterdam tweehonderd jaar ouder is dan gedacht en dat Amsterdammers allemaal boeren zijn’, vat De Bont – zelf Amsterdammer - het bondig samen. ‘Grappig om te zien hoe dat werkt.’ Er zijn overigens wel verzachtende omstandigheden voor. Even het proefschrift doornemen is er bijvoorbeeld niet bij. Hoe goed geschreven en rijkelijk geïllustreerd ook, het blijven wel 652 pagina’s. ‘Het kon misschien wel korter, maar niet in de redeneertrant waarvoor ik heb gekozen. Mijn eerste opponent professor Theo Spek van de Rijksuniversiteit Groningen bijvoorbeeld is afgestudeerd op een proefschrift van elfhonderd pagina’s. Dus ik ben nog maar een kleine jongen.’
Opmerkelijk aan het proefschrift is ook de polemische stijl. De Bont daagt uit, stelt zaken ter discussie en schrijft in de ik-vorm. ‘Dat is in de bèta-wereld niet gebruikelijk. Maar ik wilde niet op artikelen promoveren. Ik wilde alles nog eens opnieuw doordenken. Door een integratie van puur historische en fysisch-geografische disciplines heb ik een manier ontwikkeld om nieuw zicht te krijgen op de ontginningen van de tiende tot de dertiende eeuw. Eigenlijk is het een cursus ‘hoe lees ik het landschap’. Al schrijvende ontstond het inzicht dat Amsterdam ouder is dan altijd is aangenomen. ‘Toen ik ging schrijven had ik nog geen vermoeden of ik het allemaal wel goed beargumenteerd kreeg. Gaandeweg zijn een aantal dingen pas goed doorgedrongen.’

Re:ageer