Organisatie - 20 november 2008

AANDACHT VOOR MENSENRECHTEN IN GEDRAGSCODE

Wageningen UR heeft een nieuwe Gedragscode Wetenschapsbeoefening. Die is gebaseerd op de code van de Nederlandse Vereniging van Universiteiten, waarin principes als betrouwbaarheid, controleerbaarheid en onafhankelijkheid centraal staan. Wageningen UR heeft daar onder andere respect voor natuur, mensenrechten, leven en cultuur aan toegevoegd.

‘Dit zijn normen en waarden die wij onszelf stellen’, licht Herman Eijsackers toe. Hij is voorzitter van de Commissie Ethiek, die een dik rapport over ethische gedragsregels voor wetenschapsbeoefening heeft teruggebracht tot een document van veertien pagina’s. ‘Zaken als duurzaamheid en mensenrechten staan dicht bij ons werkveld. Daar hebben we dus extra aandacht aan besteed.’
Zo schrijft het document voor dat medewerkers die willen samenwerken met landen waar de mensenrechten geschonden worden, dit voorleggen aan de leidinggevende. Medewerkers mogen ook weigeren om een project uit te voeren in een dergelijk land. ‘Dit mag geen gevolgen hebben voor zijn of haar carrière binnen Wageningen UR’, aldus de Gedragscode. ‘Omgekeerd kan ook Wageningen UR haar medewerkers verbieden contact met dergelijke landen te leggen.’
De Wageningse Gedragscode wijkt af van de landelijke, omdat hij ook van toepassing is op niet-universitaire wetenschappelijke instellingen. Eijsackers: ‘We hebben enkele nuanceringen aangebracht voor de DLO-instituten. Waar onderzoek aan de universiteit aantoonbaar moet bijdragen aan de wetenschap, geldt dat voor de instituten niet. Zij doen contractonderzoek dat niet altijd even innovatief is.’ Ook kan het voorkomen dat opdrachtgevers vragen te wachten met publicatie van resultaten. Dat is bij universitair onderzoek, betaald met publieksgeld, onbespreekbaar.
De universiteit moet nieuwe kennis genereren en heeft de verplichting de stand van de wetenschap zo onafhankelijk mogelijk over te dragen aan studenten, zegt Eijsackers. ‘Wij hebben hier een docent die zelf heel gelovig is, maar die kan zijn eigen overtuiging dat er meer ten grondslag ligt aan de evolutie loskoppelen van zijn taak om kennis over te dragen.’
Eijsackers hoopt dat de gedragscode discussies gaat opleveren. De directeuren van de kenniseenheden zijn zelfs gevraagd die aan te wakkeren. ‘Door met z'n allen na te denken over wat wij goed wetenschappelijk onderwijs en onderzoek vinden, wordt dit een levend document en dan worden het regels waar we ons aan wíllen houden.’ Eijsackers denkt dat controle op naleving van de regels daarom overbodig is.

Re:ageer