Wetenschap - 5 maart 1998

studenten lezen niet wat op het formulier staat

studenten lezen niet wat op het formulier staat

studenten lezen niet wat op het formulier staat
Malik Efe, Onderzoeks- en Onderwijsbeleid
Mijn vader is al in 1965 naar Nederland gekomen vanuit Turkije. Mijn moeder, mijn broer en zusjes en ik kwamen pas in 1978, op 11 februari. Het was vreselijk koud, er lag sneeuw. De eerste twee maanden hadden we veel last van het weer, zo vanuit ons Turkse klimaat, herinnert Malik Efe zich. Het was bar en boos!
Sinds 1 oktober vorig jaar werkt hij als stagiaire bij de afdeling Onderzoek- en Onderwijsbeleid in het bestuursgebouw, ter ondersteuning van het secretariaat. Hij heeft een contract van twee jaar via het leerlingenstelsel en gaat een dag per week naar school
Malik Efe was zeven jaar toen hij in Nijmegen kwam wonen. Zijn Nederlands is bijzonder goed. Een licht Nijmeegs accentje, de zachte G, is hoorbaar. Maar daar probeer ik wel op te letten. Ik vind dat je zonder accent moet proberen te spreken. In 1978 waren zij de enige Turkse kinderen op de Nijmeegse school. De cultuuromslag voor iemand van zeven is niet zo heel groot; daar ben ik wel gelukkig mee. Taal was geen probleem; binnen twee maanden kon ik mij verstaanbaar maken, al was het gebrekkig. Als kind heb je meer lef; mijn moeder spreekt nog altijd geen Nederlands. Toch komt ze uit de provincie Istanbul, twintig kilometer bij de hoofdstad Istanbul vandaan. Dat is nu een enorme metropool, en heel modern. Moderner dan Amsterdam bijvoorbeeld.
Malik is van mening dat je eerst de cultuur van een land moet kennen voordat je de taal gaat leren. Je eigen cultuur is zo anders; denk maar aan de meisjes die niet uit mogen gaan 's avonds, of het huwelijk. Je denkt heel anders over de Nederlanders. Als je ziet hoe groot de verschillen zijn, krijg je een weerzin tegen het land en dan lukt de taal al helemaal niet.
Maar hoe kun je dan leven in een vreemd land? Ons gezin heeft het allemaal goed overleefd. Dat komt omdat we geen fundamentalisten zijn. Niet naar de moskee, geen hoofddoekjes voor mijn zusters. De mensen die je bijvoorbeeld in Wageningen in de traditionele kleding ziet lopen, zijn in Nederland gekomen toen dat in Turkije nog gebruik was. Turkije is enorm aan het veranderen, hoor! Er zitten minstens twee generaties tussen de mensen die lang geleden naar Nederland kwamen en nu. De kinderen zien alleen hun ouders, die nog aan de oude gewoonten vasthouden. De kinderen zijn lang niet zo fundamentalistisch als de ouders, ze durven er alleen niet voor uit te komen. Een Turks kind kan niet zeggen: Waar ben je nu mee bezig, pa? Gelukkig heb ik een open relatie met mijn ouders.
Uithuwelijken gebeurt volgens hem alleen nog bij mensen uit de bergen; hij moet daar enorm om lachen. Persoonlijk heb ik niks met godsdienst, voegt hij eraan toe
Na een jaar lts ging Malik in Nijmegen naar de mavo, daarna de havo en het vwo. De laatste opleiding kon hij niet afmaken, omdat hij in Turkije een heel ernstig auto-ongeluk kreeg, waardoor hij anderhalf jaar lang moest worden verpleegd. Hij heeft iets aan zijn been en is eigenlijk voor honderd procent afgekeurd. Zes maanden lag hij plat op zijn rug. Daardoor heb ik de tijd kunnen nemen om dingen uit te pluizen en te overdenken. Daarna was het of ik van een andere planeet kwam. Dan zie je pas hoe kleingeestig mensen om je heen kunnen zijn.
Maar ik wilde niet thuis zitten en mijn geld opstrijken. Ik heb drie jaar lang pizza's rondgebracht, ben toen een pizzeria begonnen en heb die ook weer verkocht, want ik had geen rekening gehouden met de belasting. Ach, ik kijk nergens meer van op.
Malik heeft bij Schoevers een cursus Assistent Manager gedaan. Via het GAK kreeg hij de stage bij de LUW aangeboden. Het is eigenlijk een soort veredelde secretaresse-opleiding, zegt hij lichtelijk gegeneerd. Liefst zou hij iets met zijn handen willen doen. Elektronica, computers in en uit elkaar halen; vooral de technische informatica trekt hem bijzonder
Op zijn bureau in het kleine kantoortje ligt een stapel evaluatieformulieren. Mijn taak is het indelen op vakken en het computer-klaar maken van de enqueteformulieren. De studenten moeten streepjes invullen bij de vragen: Hoe geeft de docent college? en Heb je wat van dit vak of practicum opgestoken? Ook kun je dan aflezen hoe groot de belangstelling voor een bepaald vak is en of de docenten het goed doen. Als het slecht gaat, moet er toch een lampje gaan branden bij het college van bestuur.
Malik Efe moet wel eens lachen om de stomme dingen die studenten doen. Ze lezen helemaal niet wat er op het formulier staat, maar beginnen vaak zomaar in te vullen. Het moet met streepjes, niet met kruisjes - dat leest de computer niet. Doen ze het toch! Of ze zetten een kringetje ergens omheen. Dan komt er dus helemaal geen uitslag op het formulier. De computer leest alleen zoals ie geprogrammeerd is. Dat zijn nou mensen die een universitaire opleiding volgen!
Buitenlandse studenten geven een hogere waardering aan voor de prestaties van docenten dan Nederlandse. Maar de Nederlandse studenten zijn van mening dat buitenlandse studenten minder breed zijn opgeleid. Ze klagen er ook wel over dat de colleges in het Engels moeten als er een paar buitenlanders in de zaal zitten. Nou, dat mag je op universitair niveau toch wel verwachten; een universiteit moet toch internationaal zijn?
Hij is vol lof over de prima begeleiding en over zijn collega's. Die zijn altijd erg behulpzaam, dat waardeer ik heel erg.

Re:ageer