Wetenschap - 30 oktober 1997

Zoals de energiemeter thuis tikt, tikt ie nergens

Zoals de energiemeter thuis tikt, tikt ie nergens

Zoals de energiemeter thuis tikt, tikt ie nergens
Thera Koppenol, Bureau veiligheid en milieu
Een tijdelijk contract geeft af en toe een nerveus gevoel, maar een vaste aanstelling hoeft niet per se van Thera Koppenol. Er zit een negatieve en positieve kant aan. Je blijft in beweging, je komt nog eens op een andere plek en dat kan ook leuk zijn. Verder breekt ze daar haar hoofd niet zo over. Wel over de milieuzorg en de arbeidsomstandigheden van personeel en studenten
Ze studeerde milieuhygiene aan de LUW en is sinds vier jaar bij haar alma mater in dienst, waarvan nu een half jaar officieel als voorlichter bij Bureau veiligheid en milieuhygiene (BVM)
Vier jaar geleden schreef ze voor dit bureau een communicatieplan voor energiebesparende maatregelen op de LUW. Daarna deed ze een draagvlakonderzoek. Dat hadden we toegespitst op energiebesparing, om het concreet te maken. Ik deed veel groepsinterviews en daar kwam als voornaamste conclusie uit dat mensen het heel normaal vinden om thuis het lichtknopje om te draaien als ze een kamer verlaten en hun afval gescheiden aan te bieden, maar op het werk staan ze daar niet bij stil. Mijn overtuiging is dus dat je daarbij moet aansluiten in je voorlichtingscampagnes. Gebouwen en Terreinen is ook met dat plan aan de gang gegaan, samen met BIMS (Bedrijfsintern milieuzorgsysteem).
Wegens ruimtegebrek in het bestuursgebouw zit Koppenol aan de andere kant van het gebouw, gescheiden van haar collega's. Het hele gebouw moest inschikken, onder andere omdat Studentenzaken erbij is gekomen. Maar zodra ze daar een creatieve oplossing voor hebben gevonden, voegt ze zich bij haar collega's, hoewel het apart zitten ook enkele voordelen biedt: ze kan rustig voorlichtingsmateriaal schrijven en leert mensen van andere disciplines kennen
Behalve het milieu is ze ook bezig met de arbeidsomstandigheden van medewerkers en studenten, onder meer op De Bongerd. Studenten zijn een moeilijke doelgroep om te bereiken. Allereerst omdat het natuurlijk een hele grote groep is. Bovendien zijn ze zo enorm verspreid en is moeilijk in te schatten hoezeer ze zich betrokken voelen bij milieuzorg - ik spreek liever van milieuzorg. Hoe kun je ze het beste bereiken met voorlichtingsmateriaal? Toen ik studeerde las ik het WUB van A tot Z; ik weet niet of ze dat tegenwoordig ook doen. Je kunt verschillende kanalen gebruiken, zoals het WUB of muurkranten, maar dat blijft massacommunicatie.
We hebben een workshop gehouden om de mensen persoonlijk te benaderen, want mond-tot-mondreclame lijkt toch het meest tot iedereen door te dringen. Ik weet niet wat voor effect voorlichting heeft, je kunt dat niet meten. Maar mensen zijn dol op cijfertjes, die geven de zaken concreet weer.
Bij De Bongerd hebben we het waterverbruik onderzocht van de drie voorgaande jaren en daaruit bleek dat het waterverbruik met honderd kuub per maand was toegenomen. Wij gingen informeren: is er soms iets met de installatie van de watertoevoer? Maar er was een logische verklaring: de studenten van de middelbare vakschool zijn sinds vorig jaar ook gebruiker van De Bongerd en douchen daar. Ze lacht. Dat is een heel concreet voorbeeld, he?
Wat de arbeidsomstandigheden betreft: ruim twee jaar geleden bleek uit een doelgroeponderzoek dat Koppenol samen met een collega heeft gedaan, dat studenten al snel denken dat ze veilig werken, terwijl er maar weinig kennis bij hen is over de dingen waarmee ze moeten omgaan. Dat ligt ook aan de cultuur op de vakgroepen, die is heel belangrijk. Studenten krijgen voorlichting van hun begeleiders en die volgen ze gewoon. En dat is heel moeilijk te veranderen; de invloed van hoogleraren is heel groot binnen de vakgroepen.
Ze aarzelt even en zegt dan: Ja, ik weet niet of ik dit moet zeggen maar de beeldschermplek is redelijk goed geregeld voor medewerkers, voor studenten is die minder goed. Als je in de computerzaal kijkt, dan zou je daar goeie stoelen moeten neerzetten voor de studenten en ja, dat gaat wel een hoop geld kosten. Zo'n stoel kost ongeveer achthonderd gulden!
Toch, verklaart ze met stelligheid, neemt ieder de arbeidsomstandigheden veel serieuzer dan de milieuzorg. Milieu, dat merk je niet zo gauw, he? Maar als je rugklachten krijgt of als de zuurkast niet goed werkt, merk je dat wel, dan kun je de klachten verwoorden. De eigen gezondheid is altijd belangrijker dan de milieuzorg. Dat raakt misschien pas je kleinkinderen. Maar ook binnen de universiteiten kan iedereen zich inzetten voor het milieu, op de manier zoals mensen dat in hun dagelijks leven doen. Het moet niet te veel moeite en tijd kosten. Dus ik wil nogmaals benadrukken: zoals ze het thuis doen, daar zal de voorlichting zich op moeten richten!
Ik ben, samen met collega Jantien van Oord, bezig met voorlichting te geven. Heel doelbewust, bijna planmatig. Het is nog tamelijk nieuw voor haar, maar ze lijkt bezield door het heilig vuur. Heilig vuur?, zegt ze en kijkt zowel kritisch als een beetje verlegen. Nou, zo heilig ben ik nou ook weer niet.

Re:ageer