Wetenschap - 21 september 1995

Ymkje de Boer

Ymkje de Boer

Beleidsmedewerker Strategische planning

Ymkje de Boer zat al jong in de politiek, de stadsdeelraad van Amsterdam-Noord. Daardoor is ze al vroeg bekend geraakt met besluitvormingsprocessen. Vier jaar lang was ze beleidsmedewerker Strategische planning op het bestuurscentrum. Nu trekt ze verder om haar talenten te geven aan een nieuw dynamisch adviesbureau. De Boer, afgestudeerd filosofe, zoekt de uitdaging.


Ik heb nota's gemaakt waarvan ik me in alle ernst afvraag wat er verder mee gebeurd is

Eigenlijk was ik veel te jong om al meteen filosofie te gaan studeren", meent Ymkje de Boer. Ik studeerde samen met veel ouderen, soms wel van vijftig jaar, of studenten die een tweede vak deden. Mijn ouders waren mee toen ik naar de voorlichtingsdag ging. Mijn vader was bijna nog enthousiaster dan ik. Hij had ook zin om filosofie te gaan studeren. Toch kun je beter eerst een praktisch vak doen en pas later filosofie. Mijn bijvak was politicologie. Ja, dat is alweer elf jaar geleden", vertelt de beleidsmedewerker strategische planning.

Ik heb zes jaar ervaring in de lokale politiek. Ik zat in de stadsdeelraad van Amsterdam-Noord. Dat is heel speciaal. Een deel van een stad en toch een dorp. Daar heb ik ervaring opgedaan in het afwikkelen van besluitvormingsprocessen en hoe het beleid van een instelling werkt. Ik was politiek manager en kende dus het klappen van de zweep. Die ervaring is heel belangrijk geweest voor de functie die ik nu bijna vier jaar heb vervuld aan de Landbouwuniversiteit."

Ze heeft lang blond, recht hangend haar, blauwe ogen, is 29 jaar, opgewekt en zelfbewust, heeft een statig postuur. Echt Hollands. Je moet het leuk vinden om met politieke belangenafwegingen te manoeuvreren, want het is een spel en het moet je liggen. Als je dat niet leuk vindt, wat ik me best kan voorstellen, kun je vermalen worden. Maar dat geldt meer voor de bestuurder dan voor de beleidsmedewerker, want die werkt achter de schermen. Dat wil niet zeggen dat een beleidsmedewerker niet op zijn verantwoordelijkheden wordt aangesproken. Kijk, je kop zal er niet zo gauw afgehakt worden achter de schermen, maar de sanctie voor slecht functioneren kan zijn dat je minder interessante klussen krijgt. Heb ik nog nooit meegemaakt, hoor."

Haar kamer in het bestuursgebouw ziet er keurig opgeruimd uit, maar niet omdat ze op 21 september vertrekt bij de LUW. Nee hoor, zo keurig ziet haar kamer er altijd uit, verklaart ze lachend. Een ordelijk type? Ja, dat kun je wel zeggen."

Cyber space

Ymkje de Boer heeft het een eer gevonden dat ze al in haar allereerste baan is betrokken bij twee hele grote beleidsprojecten: het strategisch plan en het Masterplan. In haar vrije tijd - ze werkte vier dagen per week - deed ze een aantal dingen waar ze veel plezier in had. Ze is hoofdredactrice van Sextant, het blad van de NVSH, dat weer opnieuw wordt uitgegeven. Ze houdt lezingen over filosofie en is bezig met het samenstellen van een bundel over cyber space en virtual reality. Een heel filosofisch onderwerp. De bundel gaat over de gevolgen van onze communicatie per computer; over het effect ervan op de intermenselijke communicatie en verhoudingen. Een mens kan daar zeer geisoleerd door raken en alle gevoel voor realiteit verliezen.

Ik heb gisteren thuis wat gesnuffeld en toen kwam ik op Internet een vereniging tegen, speciaal voor mensen met een long distance relationship." Ze lacht triomfantelijk. Leuk he? Dat is veel directer dan een brief. Je krijgt wel een hoge telefoonrekening! Ik ben ook dol op journalistiek; ik schrijf enorm graag. Vroeger aan de Vrije Universiteit zat ik overal in, in de raad en ook in de redactie van het universiteitsblad Ad Valvas. Ik heb in Wageningen ook raadswerk gedaan." Ze moet jammer genoeg haar liefhebberijen opgeven, nu ze een fulltime baan heeft gekregen bij het pas gestarte bureau Van Hasselt Van Everdingen & Partners, een bedrijf in corporate and financial communications. Daar doen we van alles: reclame, adviezen geven aan beginnende managers hoe ze iets moeten presenteren, publikaties verzorgen. In een woord: communicatie."

Geur

Natuurlijk volgt ze de serie Vreemd en o zo vertrouwd elke zondagavond op de VPRO, waar een bijzondere groep mensen in een Gelders kasteel gesprekken voert over het functioneren van ons geheugen en de herinnering. Prachtige dingen komen daaruit. Die Amerikaan, die al discussierend de gedachte ontwikkelde dat geur misschien wel de basis van ons bewustzijn is! Dat vond ik erg mooi."

Filosofie, zegt ze, is je gedachten ordenen; is een vaardigheid waarmee je visies en interpretatiekaders op de werkelijkheid kunt vormen. Over die kaders kun je met anderen communiceren, zoals die mensen in dat kasteel doen. Dat is pas communiceren! Iedere keer een nieuwe gedachte." Ze zwijgt even, vervolgt dan: Hoewel het moeilijk is om een originele gedachte te hebben. Alles is al eens gedacht. Maar daar laat ik me niet door weerhouden." Ze houdt van Plato en de uit Belgie stammende filosofe Luce Irigaray, met haar felle commentaar op de vrouwenhater Nietsche.

De schone gedachten dienen echter te leiden tot relevante uitspraken. Je moet in dit beleidswerk wel komen tot beleidsoplossingen die passen binnen de Wageningse cultuur en die een draagvlak hebben. Je moet de oplossingen die je bedacht hebt, ook kunnen gebruiken. Het bureau wordt vaak verweten dat we teveel bezig zijn met nieuwe ideeen en te weinig met het oplossen van problemen. Er zitten in ons bureau veel academici met hun wortels in de wetenschap, die tamelijk los van de realiteit staan. Eigenlijk kun je voor een functie als de mijne beter iemand hebben met een communicatie-opleiding dan een Wagenings ingenieur. Zo'n beleidsafdeling op centraal niveau moet meer bezig zijn met goed luisteren in plaats van met allerlei mooie concepten. Ze moet concrete oplossingen aandragen."

Communicatie

Haar afdeling, Onderzoek- en onderwijsbeleid (OOB), heeft een enquete gehouden onder personeel buiten het bestuurscentrum. Vragen als: wat vinden jullie van de output van OOB? Daaruit bleek dat er vooral behoefte is aan communicatie, aan informatie. Ze willen stevig betrokken worden bij veranderingsprocedures. Over de nota Onderwijs 2000 was veel te weinig informatie gegeven. Daar komt nu verandering in. Wie de klagers zijn? De voorzitters van onderwijscommissies, de studie-coordinatoren en ook de onderzoeksinstituten. Ze zeggen: de informatie komt te laat, er is te weinig invloed op mogelijk."

Het heeft ook te maken met de bezuinigingen. Er moeten keuzes worden gemaakt, mensen moeten weg, dus gaan ook taken moeten weg. De moeilijke vraag is: waar kies je voor? Je staat tussen twee hete vuren: het veld en het college. Je bent eigenlijk voortdurend financieel aan het sturen."

Er valt aan de LUW nog heel wat te verbeteren aan de communicatie tussen de mensen onderling en tussen het bestuurscentrum en de faculteit, meent Ymkje de Boer. Die communicatie mis ik hier. Ik heb nota's gemaakt waarvan ik me in alle ernst afvraag wat er verder mee gebeurd is. Dat is minder leuk. Leuk waren de projecten met anderen, waaraan ik heb meegestuurd."

Toch heeft Wageningen haar hart gestolen. Het is zo klein, gemoedelijk en vertrouwd, en iedereen kent elkaar. Misschien is de universiteit niet zo breed als een gewone universiteit, zoals de VU. Maar de kleinschaligheid waardeert ze erg. Daarom is haar nieuwe baan ook zo leuk. Ze zijn er maar met z'n zessen. Daar moet communiceren eenvoudig zijn.

Re:ageer