Wetenschap - 25 januari 1996

Westerse concepten frustreren Afrikaanse democratisering

Westerse concepten frustreren Afrikaanse democratisering

Westerse donoren en overheden die Afrikaanse overheden aanzetten tot democratisering slaan vaak de plank mis. Zo sluiten meerpartijenstelsels niet aan op de traditionele besluitvorming, die gebaseerd is op familie- en stamverbanden. Dit vertelde Toni Kofi, coordinator van de Stichting Afrika next door (Stand), op 18 januari in de bomvolle Capitulatiezaal van De Wereld.

De misplaatste westerse bemoeienis dateert volgens Kofi al van de negentiende eeuw. Toen verdeelden de koloniale mogendheden het Afrikaanse continent in naties, die niet overeenkwamen met de situering van de volkeren. Doordat grenzen de bewegingsvrijheid beperkten, stortte de transcontinentale handel en daarmee de basis voor de economische ontwikkeling in.

Ook doorkruisten de Europeanen de traditionele Afrikaanse besluitvorming. Individuele belangen waren daarin ondergeschikt. Koningen en chiefs van stammen waren formeel de baas, maar dankten deze positie aan het feit dat zij de verschillende clans van de stam hun zegje lieten doen. De inspraak van Afrikanen was gegarandeerd, meent Kofi. Dat model spoorde niet met de creatie van nationale staten en non-etnische bestuursmodellen. De nieuwe structuren leidden derhalve tot gewelddadige overheidsrepressie. Bevolkingsgroepen die verschoond bleven van dergelijke staatsinvloeden, bijvoorbeeld in delen van Nigeria, zijn tot op de dag van vandaag stabieler en vreedzamer. Het huidige pleidooi voor meerpartijenstelsels bewijst dat het westen weinig van zijn fouten heeft geleerd, aldus de Ghanees.

Critici verweten Kofi dat hij de Afrikaanse cultuur idealiseert en te weinig oog heeft voor de gevolgen van modernisering.

Re:ageer