Wetenschap - 30 oktober 1997

Werkgevers moeten vechten om hoger opgeleiden

Werkgevers moeten vechten om hoger opgeleiden

Werkgevers moeten vechten om hoger opgeleiden
De arbeidsmarkt voor hbo'ers en academici wordt de komende vijf jaar nog gunstiger dan hij al is. In diverse richtingen moeten werkgevers om afgestudeerden vechten. De beste perspectieven hebben studenten in de accountancy, civiele techniek, bedrijfskunde, informatica en bouwkunde. Tot 2002 wordt een wat slechtere arbeidsmarkt verwacht voor afgestudeerden in de kunstwetenschapen, landbouw en milieukunde en de farmacie
Het Researchcentrum voor onderwijs en arbeidsmarkt (Roa) kwam vorige week met zijn tweejaarlijkse prognoses over vraag en aanbod van schoolverlaters, per opleiding en beroep. Alleen al de aanzwellende pensioengolf zorgt voor veel vacatures, terwijl tegelijk het aantal afgestudeerden daalt
Slechts in enkele richtingen voorziet het Roa de komende jaren nog problemen voor afgestudeerden, maar echt ernstig is de situatie voor slechts een groep. Dat zijn de hbo-personeelswerkers. In vijf jaar worden daar 8700 afgestudeerden verwacht, terwijl er maar drieduizend banen vrijkomen. Het Roa suggereert voor deze opleiding een studentenstop
In andere richtingen die recent nog veel werklozen telden, ziet het centrum echter een keer ten goede. Dat geldt vooral voor academici in de alfa- en gammahoek en agrarische hbo'ers. Vier jaar geleden heetten de perspectieven voor deze studies nog matig, nu zijn ze goed. In al deze richtingen daalde recent het aantal studenten
Het is even omschakelen, zegt weerman Andries de Grip van het Researchcentrum voor onderwijs en arbeidsmarkt. Tot voor kort was de vraag soms nog: hoe raak ik personeel kwijt? Maar nu wordt het de kunst mensen binnen te houden of te halen. Volgens hem heeft lang niet iedere organisatie dat in de gaten
Aan de voorspellingen hoeft niemand te twijfelen. Het aantal afgestudeerden daalt de komende jaren met een kwart. Intussen stijgt het aantal vacatures door het vertrek van ouderen, legt De Grip uit. En daarbij komen dan nog de nieuwe banen door economische groei, vooral in de dienstensector. Zelfs zonder dat laatste zou de arbeidsmarkt krap worden
Voor schoolverlaters worden het vette jaren; volgens het Roa verbetert ook de markt voor lagere en middelbare opleidingen. Maar het best is de verwachting voor hbo'ers en academici. Hun werkgevers zullen het merken. Dat geldt vooral voor de overheid en dienstverleners zoals accountants en informaticabedrijven
Het verwachte gebrek aan hoger opgeleiden kan grotendeels worden opgevangen via het aannemen van werklozen. En het herintreden van vrouwen en sommige wao'ers biedt mogelijk soelaas bij tekorten aan leraren, fysiotherapeuten en werktuigbouwkundigen. Maar in veel beroepen, zoals informatica of accountancy, heb je die stille reserve niet, aldus De Grip. Daar moet personeel worden omgeschoold. En als de nood echt hoog is, vindt men vaak creatieve oplossingen. Zo zouden tandartsen misschien meer werk kunnen delegeren aan mondhygienisten, of kan de werkverdeling op accountantskantoren aangepast worden
Ook het hoger onderwijs moet zich volgens De Grip snel aanpassen aan de nieuwe tijden. Het kost straks veel moeite om personeel te werven, en dan nog zal het niet altijd lukken. Dus moet je allereerst heel zuinig worden op iedereen die je al in huis hebt. Doe meer aan bijscholing en voorkom dat personeel, van oudere werknemers tot net gepromoveerde aio's, onnodig vertrekt. Je kunt ze nog nodig hebben.
Drastische omslag arbeidsmarkt
Een droomscenario voor jonge academici: 95 procent van hen studeert de komende vijf jaar af in een richting met prima kansen op werk. Er zijn straks meer vacatures dan afgestudeerden, voorspelt het onderzoeksinstituut Roa
Deze verwachting steekt scherp af bij de sombere praktijk van enkele jaren geleden toen de werkloosheid snel opliep. Maar ook die magere jaren waren voorzien. In 1991 had driekwart van alle academici ongunstige perspectieven. Vier jaar later voorspelde het Roa de grote omslag: voor de meeste studies ging het licht op groen. (Illustraties Hans Weggen)

Re:ageer