Wetenschap - 23 april 1998

Wageningse Kennisdagen 1998, 2

Wageningse Kennisdagen 1998, 2

Wageningse Kennisdagen 1998, 2
Deskundigen waarschuwen voor toename gebruik spuitmiddelen
@ De kans is groot dat boeren meer zullen gaan spuiten tegen ziekten en plagen in hun gewassen. Twee deskundigen waarschuwden in het debat Duurzame aandacht voor ziekten en plagen expliciet tegen een toenemende ziektedruk. De overige leden van het vierkoppige panel mompelden instemmend
De grondontsmetting tegen aaltjes zal gaan toenemen, verwacht ir Nol Mulder, directeur van het Hilbrandslaboratorium. De strijd tegen het aardappelcysteaaltje is voor de fabrieksaardappelen zo goed als gestreden. Er zijn goede resistente gewassen en bij de tolerante rassen is de inzet van een klein beetje granulaat voldoende om opbrengstderving te voorkomen. Er is dan ook voorlopig al genoeg reductie gehaald in het gebruik van nematiciden. De doelstelling uit het Meerjarenplan Gewasbescherming voor het jaar 2000 is al gehaald. Mulder illustreert dat met cijfers over het aantal afgegeven vergunningen voor grondontsmetting. In 1993 vroegen boeren nog 2.200 vergunningen aan, goed voor 6.600 hectare. In 1997 was dat aantal gedaald tot 588, nog geen 2.000 hectare. Dat is een schijntje bij de jaren daarvoor waarin op zo'n 30.000 hectare grondontsmetting plaatsvond
Helaas bestaan er ook nog vrijlevende aaltjes. Deze richten steeds meer schade aan, waar veel minder tegen te doen is. Mulder ziet dan ook op de zandgronden al weer meer boeren grondontsmetting toepassen. Daarnaast is er in de consumptieteelt geen goed resistent ras beschikbaar, terwijl bijvoorbeeld in zuidelijk Flevoland tachtig procent van de gronden besmet is met het vrijlevende aaltje. Mulder verwacht dan ook dat het gebruik van nematiciden toe zal nemen
Ook door fytoftora neemt de ziektedruk toe. De ziekteverwekker heeft zich herbewapend, aldus dr ir Lo Turkensteen, van het Instituut voor Plantenziektenkundig Onderzoek. Infectie vindt nu bij lagere temperaturen plaats en de schimmel dringt sneller binnen. Wel constateert de onderzoeker dat het gebruik van fungiciden niet is toegenomen
De mogelijke toename van de ziektedruk is gesignaleerd bij het ministerie van Landbouw, aldus ir Henk Peelen, hoofd afdeling Gewasbescherming bij het ministerie. Het heeft de Plantenziektekundige Dienst opdracht gegeven om een systeem voor monitoring van de bodem op te zetten. Dit moet uitwijzen of de ziektedruk in de bodem toe gaat nemen. (LeNo)
Energiebedrijven investeren in duurzame energie
De energiebedrijven in Nederland gaan de toepassing van duurzame energie met kracht ter hand nemen. Zij willen in de komende tien jaar het aandeel opgewekte duurzame energie laten stijgen van een naar drie procent. Hiermee willen ze een bijdrage leveren aan de vermindering van de CO2-uitstoot naar de atmosfeer. Energiebedrijf NUON ziet vooral toekomst in wind- en zonne-energie, de PNEM meent dat ook biomassa-energie een kans moet krijgen
Wij zetten ons vooral in op wind- en zonne-energie, omdat de kosten voor het opwekken hiervan beduidend lager zijn dan voor het opwekken van energie uit biomassa, zegt dr. Annemarie Goedmakers, directeur duurzame energie van NUON. Ze verwacht dat de prijs voor een kWh aan windenergie binnen tien tot twintig jaar fors onder de prijs van een uit fossiele brandstoffen opgewekt kWh komt te liggen. NUON's windmolenparken in Flevoland, Friesland en Zeeland zijn volgens haar dan ook een goede investering
De prijs van biomassa-energie zal echter alleen maar omhoog gaan vanwege de stijgende arbeidslonen en grondprijzen, meent ze. Op dit moment is de biomassa-energie twee keer zo duur als normale energie. Energiebedrijf PNEM heeft biomassa-energie echter hoog in het vaandel staan. Op dit moment bouwt de PNEM voor honderd miljoen gulden twee houtcentrales in Tilburg en Cuyk, met elk een vermogen van tien MW. Dit zijn de eerste centrales in Nederland die speciaal voor houtstook worden gebouwd. In beide centrales zal per jaar 90.000 ton hout worden verstookt dat beschikbaar komt in de vorm van uitdunhout uit de Brabantse bossen. De opgewekte stroom zal worden verkocht als groene stroom
In de beginfase voorziet ing. Rob Remmers, projectleider duurzame energie van de PNEM, nog wel problemen bij het afzetten van de groene stroom. We hebben klanten nodig die bereid zijn meer te betalen voor schone energie dan voor bijvoorbeeld kernenergie uit Frankrijk. (HBou)
Sotheby's taxeert schilderijen op de Berg
Tientallen belangstellenden staan op zaterdagmiddag in de practicumzaal van Landmeetkunde te wachten op de taxatie van hun landschapsschilderijen door twee kunstkenners van het bekende veilinghuis Sotheby's. Een oudere man en een vrouw van middelbare leeftijd leggen vier schilderijen op de lange toontafel. Een taxateur bestudeert de signering van het eerste werk en zoekt op de achterkant naar stickers en opschriften die meer zicht kunnen bieden op de herkomst. Na het vierde schilderij kijkt hij bedachtzaam op. De vrouw kijkt gespannen naar zijn gezicht. Het oordeel is verpletterend: Amateurwerk. De oude man wendt zich tot de vrouw: Wat zei ie? Ze is te onthutst om op hem te reageren. Geschokt vraagt ze de taxateur: Maar waar ziet u dat dan aan? De detaillering is absoluut minder dan die van vergelijkbare professionele schilders, legt hij beleefd glimlachend uit. Ziet u wel: amateurwerk. Want u ben toch een amateur, is het niet? De vrouw kan niet anders dan het beamen. Heel aardig geschilderd hoor, vervolgt de taxateur. Dit werk heeft voor u waarde, maar commerciele waarde heeft het niet.
Andere bezoekers hadden meer geluk. Veel werken werden getaxeerd op circa duizend gulden. Sotheby's schatte slechts een enkel schilderij hoger in. Een doek van Constant Artz spande de kroon. De voorstelling van een eendenfamilie aan de waterkant zou volgens Sotheby's acht- tot twaalfduizend gulden kunnen opbrengen. Schitterend schilderij. Lekker zoetig, verklaart een omstander. Maar persoonlijk prefereer ik die kuikens tussen twee sneetjes wittebrood. (ERi)
D66 wil strengere regels voor voedingsindustrie
Tweede-Kamerlid Pieter ter Veer van D66 wil de kongsi van voedingsindustrie en distributiebedrijven aanpakken. De regering heeft zich volgens hem eenzijdig gericht op de producenten van voedsel, terwijl de verwerkende industrie rustig haar gang kon gaan. Ter Veer wil meer regels voor verpakkingen en voedingsadditieven. Hij zei dat tijdens het debat Milieu en economie na de verkiezingen
Ter Veer heeft zich gestoord aan slimme marketingtactieken van de voedingsindustrie, die volgens hem de consument op het verkeerde been probeert te zetten. Het is toch absolute onzin om de dag te beginnen met Yakult. Koop liever een bruine boterham met kaas.
In de matig gevulde Aula kwam het niet tot een echt debat tussen de politici. Ze beperkten zich voornamelijk tot het uitdragen van partijstandpunten. Het verzoek van discussieleider Vinus Zachariasse om naast de goede punten ook minstens een tekortkoming uit de programma's van andere partijen te noemen kon dat niet verhelpen
Politiek Den Haag toonde zich tevreden over de KCW-vorming. Ter Veer zei blij te zijn dat ook minister Van Aartsen de weg naar Wageningen had gevonden. Vorige ministers stapten liever naar de boerenorganisaties en niet naar Wageningen, want dat was voor intellectuelen. Theo Meijer, parlementskandidaat voor het CDA, waarschuwde wel dat er bij KCW ruimte moet blijven voor onderzoek voor de kleinere boeren. Anders kunnen zometeen alleen de sterkeren kennis inkopen.
De politici van alle partijen zeiden de biologische landbouw een warm hart toe te dragen. GroenLinks wil dat in 2010 minstens twintig procent van het landbouwareaal biologisch bebouwd wordt. Consumenten zouden aangemoedigd moeten worden om biologische producten te kopen door die onder het lage BTW-tarief te laten vallen. Lijsttrekker Jaap Dirkmaat van de Groenen vond dat GroenLinks niet ver genoeg gaat. Hij wil op korte termijn een volledig biologische landbouw. We kunnen toch geen landbouw toestaan die op grote schaal dieren mishandelt. Ook Theijs Udo, parlementskandidaat voor de VVD, wilde de biologische landbouw een verdere push geven
Tweede-Kamerlid Marijke Vos van GroenLinks zei verder dat de nieuwe regering na de verkiezingen niet alleen de varkenshouderij aan moet pakken, maar ook de melkveehouderij en de pluimveesector. Naar analogie van de varkensrechten moeten er bijvoorbeeld ook pluimveerechten komen. (KVe)
Van Homo Sapiens naar Homo Zappens
Hoop was de doorslaggevende factor in de twee lezingen onder de titel Communiceren in Cyberspace. Beide sprekers waren positief over de mogelijkheden die nieuwe technologieen de moderne mens bieden, van een virtueel bezoek aan een autobeurs tot vergaderen via video. Hun gelikte presentaties deden vergeten dat het gros van de computerproblemen komt door menselijk falen
De moderne mens zal zich dankzij de nieuwe technologie ontwikkelen van Homo Sapiens tot Homo Zappens, zei dr Nico Pals van KPN-Research. Volgens drs Maurice de Hond, bekend van de opiniepeilingen en tegenwoordig directeur uitgever Wegener Arcade, is de sleutel tot alle veranderingen in cyberspace de death of distance. Zintuigen als mond, oren en ogen kunnen zich via Internet met de snelheid van het licht verplaatsen, waardoor Internet een soort vijfde dimensie wordt
De Hond liet via Internet zien dat je een half jaar na dato op de autobeurs van Detroit nog virtueel kunt lopen rond de nieuwe Volkswagen Kever. Hij voorspelde dat beurzen als deze in de toekomst minder mensen in levende lijve trekken; de helft van de bezoekers zal via Internet over de virtuele beurs lopen. (MWo)
Klassieke veredeling contra biotechnologie
In veel ontwikkelingslanden is meer aandacht nodig voor de klassieke veredeling, maar veel instanties springen juist naar biotechnologie. Voor biotechnologisch onderzoek is makkelijker geld te krijgen, omdat biotechnologen met grotere beloftes komen. Dat stelde ir Henk Hobbelink van Genetic Resources Action International Network in een volle collegezaal in het Agrotechnion
De meningen zijn flink verdeeld over de vraag of de grote multinationals die zowel veredeling, biotechnologie als chemie in huis hebben, voor problemen gaan zorgen. Hobbelink meent dat de concentratie van plantenveredeling en biotechnologie in een klein aantal industriele conglomeraten de genetische diversiteit ondermijnt en daarmee de voedselveiligheid. Ir Roelof Reiling, directeur onderzoek en ontwikkeling bij Cebeco Zaden, was het daar niet mee eens. In elke uithoek van Europa zijn uit landrassen lijnen geselecteerd en dat heeft geen problemen opgeleverd. Er zit nog steeds progressie in de veredeling. Volgens Reiling is sprake van een vreemde redenering: Men wil biodiversiteit in stand houden om betere rassen te ontwikkelen en die nieuwe, uniformere rassen worden vervolgens als een bedreiging gezien.
Toch kan je de veredeling in ontwikkelingslanden niet overlaten aan grote multinationals, vindt dr ir Jaap Hardon, voormalig directeur van de Wageningse genenbank. Zo'n buitenlands bedrijf kan ineens vertrekken als de winst tegenvalt. Het is belangrijk dat er ook een nationale veredelings- en zaadindustrie ontstaat.
Volgens algemeen directeur van biotechnologiebedrijf Zeneca/Mogen, dr Leo Melchers, is de vrees voor minder aandacht voor de klassieke veredeling ongegrond. Biotechnologie is altijd een toegevoegde component en kan niet zonder goede rassen met bijvoorbeeld een goed opbrengstpotentieel. Als alle bedrijven een resistentiegen tegen een bepaald insect hebben ingebouwd in een gewas, gaat het toch weer om het ras met bijvoorbeeld de beste opbrengstpotentie. (MS)

Re:ageer