Wetenschap - 24 april 1997

Wageningen als elektronische proeftuin

Wageningen als elektronische proeftuin

Wageningen als elektronische proeftuin
Een virtuele ontmoetingsplaats voor wetenschappers en beleidsmakers
Nu steeds meer mensen Internet ontdekken, tekenen ook de nadelen zich duidelijker af. De enorme hoeveelheid informatie op het net is nauwelijks geordend en hoe meer mensen het net gebruiken, hoe langzamer het werkt. Samen met Pudoc, Stoas en DLO werkt de LUW-afdeling Informatisering en datacommunicatie (IenD) aan standaardisering en ordening van informatie. Verder testen de partners een manier om opstoppingen op het net in Wageningen tegen te gaan
Rene van Holsteijn, sectordirecteur bij Stoas, weet zich de geboorte van het project nog te herinneren. Augustus 1995 nodigde Harry van Zon vertegenwoordigers van LUW, DLO, Pudoc en Stoas uit op zijn kantoor. Hij was nog niet zo lang directeur-generaal op het ministerie van LNV. Van Zon had nog twee weken de tijd om een voorstel in te dienen voor het nationaal actieplan Elektronische snelwegen en vroeg ons of we iets wilden bedenken. Twee weken later lag ons voorstel er; het project Kennis uit het Stopcontact, kortweg KUS.
Het project, begonnen in oktober 1996, kost tot 2001 jaarlijks vier miljoen gulden. Dat is even veel als het totale automatiseringsbudget van de LUW. De helft van die zestien miljoen gulden komt van LUW, DLO, Pudoc en Stoas, die voornamelijk in natura afrekenen, in de vorm van mensen en materiaal. LNV zorgt voor de rest van het geld
Een groot deel van de informatiseringsinspanningen van de partners is onder de KUS-paraplu bijeengebracht. Robert Blom, LUW-directeur Infrastructurele voorzieningen, waar IenD deel van uitmaakt: Naast het aan de praat houden van de computers van de LUW moet IenD ook zorgen voor modernisering. Een groot deel van die inspanningen hebben we nu ondergebracht bij Kennis uit het Stopcontact.
De KUS-miljoenen zijn ongeveer gelijk verdeeld over vier programma's. Hoewel Pudoc, Stoas, DLO en LUW ook binnen de programma's samenwerken, is het werk grofweg zo verdeeld dat iedere partij er een onder haar hoede heeft
Zo is het Centrum voor Landbouwpublicaties en Landbouwdocumentatie (Pudoc-DLO) de eerst verantwoordelijke voor het programma Alice (Agricultural library and information centre), dat moet leiden tot de totstandkoming van een elektronische bibliotheek. Pudoc werkt in het programma samen met de LUW-bibliotheek. De bibliotheek heeft al een Internetpagina die verwijst naar een groot aantal elektronisch gepubliceerde wetenschappelijke tijdschriften
Catalogi
DLO en LUW werken in het programma Mook (Multimediale ontsluiting van onderzoekskennis) samen aan het inzetten van multimedia bij de presentatie van onderzoeksgegevens. De meeste onderzoeken leveren tegenwoordig zoveel gegevens op dat ze niet allemaal in het onderzoeksverslag kunnen, stelt de projectgroep. Door het gebruik van nieuwe media, zoals de cd-rom, kunnen die gegevens toch beschikbaar komen voor bijvoorbeeld medeonderzoekers en beleidsmedewerkers. Met behulp van computerprogramma's zijn de gegevens bovendien op een overzichtelijke manier te ontsluiten
Het programma Loes (Landbouwonderwijs op de elektronische snelweg) moet zorgen voor de inzet van telematica in het landbouwonderwijs. Het wordt getrokken door Stoas, de instelling voor dienstverlening en opleiding van leraren in het landbouwonderwijs. Zo'n dertig landbouwscholen en voorlichtingscentra werken mee aan het project. Een groot deel van de werkzaamheden is gericht op het standaardiseren van de manier waarop kennis is opgeslagen. Zo worden de catalogi van de verschillende bibliotheken aangepast aan de universiteitsbibliotheek. In een ander project worden bestaande activiteiten op het gebied van teleleren verenigd
Ir Emiel van Puffelen, werkzaam bij Stoas en secretaris van de projectgroep, verwacht een kleine revolutie in onderwijs en voorlichting. Leerlingen zullen minder vaak een leraar zien, doordat grote hoorcolleges overbodig worden. Maar de momenten dat ze contact hebben met een docent, is het contact individueel.
De LUW-afdeling Informatisering en datacommunicatie is verantwoordelijk voor het programma Repro (Regionale proeftuin en ontsluiting). In het kader daarvan heeft de afdeling zich onder meer ingezet voor Internet-toepassingen op het Wageningse tv-kabelnet. In theorie is een Internet-verbinding via de kabel zo'n tien keer sneller dan via de telefoon. Door de hogere snelheid kan er meer door het net dan alleen stilstaande beelden en tekst. Zonder al te veel vertraging kan de computer via de kabel ook geluid en zelfs video doorgeven
De Internet-aansluiting via de tv-kabel moet een voorbeeldproject worden. Kabelmaatschappijen die ook Internet willen aanbieden, kunnen leren van de Wageningse ervaringen
Winkelcentrum
Volgens Blom is het niet onlogisch dat de elektronische proeftuin in landbouwstad Wageningen komt, in plaats van in Enschede of Eindhoven, steden met een technisch image. Wageningen is een compacte stad, wat betekent dat de aanleg efficienter is. Bovendien kunnen we gebruik maken van de LUW-glasvezelkabel die hier toch al ligt.
De resultaten van de vier programma's worden ontsloten via een gemeenschappelijk gebied op Internet. De site gaat Green City Wageningen heten. Blom, tevens voorzitter van de KUS-stuurgroep: Green City Wageningen moet een soort winkelcentrum worden, met kennis over de levenswetenschappen, een virtuele ontmoetingsplaats voor wetenschappers en beleidsmakers.
Als in 2001 het huidige project afloopt, hoeft dat niet het einde te betekenen van Kennis uit het Stopcontact. Waarschijnlijk komt er na de evaluatie, halverwege het project, een vervolgproject. We willen toe naar Change Management, veranderingsgericht denken.
Het uiteindelijke doel van KUS is, zo stellen de rapporten, Het toepassen van informatie- en communicatietechnologie in het landbouwkennissysteem. Blom vindt het moeilijk de ambtelijke formulering te vertalen in een concreet doel. Wat KUS uiteindelijk oplevert is een verzameling van de onderdelen. We hebben straks een moderne bibliotheek, een nieuwe manier van onderwijs geven en een nieuwe manier van het presenteren van onderzoek. Dankzij KUS.

Re:ageer