Wetenschap - 16 februari 1995

Vroom

Vroom

Lekker snel, dat is nu het motto bij de dijkverzwaring. Gaan nu alle democratische principes overboord en het landschap op de schop uit het oogpunt van safety first?

Naar mijn perceptie niet. Ook medewerkers van Natuur en milieu hebben al gezegd dat ze nu voldoende gehoord zijn en dat bij de plannen voldoende zorgvuldigheid in acht genomen wordt. De commissie waarvan ik deel uitmaakte, heeft de problemen voldoende evenwichtig benaderd. Persoonlijk vind ik het wel goed dat al die bureaucratische rompslomp die de laatste jaren is gegroeid eens overboord wordt gezet. Het lijkt erop alsof in dit land een geinstitutionaliseerd wantrouwen is ontstaan en dat alleen uitspraken van een MER-commissie of de Raad van State nog worden vertrouwd. Er gebeurt zoveel dubbelop. Iedere keer moet weer een nieuw ingenieursbureau het vorige controleren. Hetgeen overigens een aardige werkgelegenheid genereert.

In Nederland slagen we er niet in duidelijke politieke voorkeuren uit te spreken, zoals in de ons omringende landen. Er zijn, na verkiezingen, geen duidelijke politieke wisselingen van de wacht. Er heerst een heel sterke compromiscultuur. Dat hangt ook sterk samen met de verdeling van de welvaart in ons land; al te scherpe tegenstellingen zijn meer afgedempt dan in ons omringende landen. Of dat betekent dat er geen politieke spanningen zijn, weet ik zonet nog niet; neem de bedreigingen aan het adres van vertegenwoordigers van Red het rivierenland.

Ik denk dat we met snellere procedures toch voldoende zorgvuldigheid in acht kunnen nemen. Het probleem bij dijkontwerpen is natuurlijk dat je landschappelijke waarden, eisen waaraan een ontwerp moet voldoen, niet goed kunt kwantificeren. Ik ben dan ook voorstander van iets als een Rijksbouwmeester, die de architectuur van rijksgebouwen coordineert, maar dan voor het landschap. Een commissie van drie, in verband met de continuiteit. Ontwerpers gaan natuurlijk nogal eens individueel aan de haal met hun opdracht. Er zitten esthetische aspecten aan hun werk, maar ze zijn minder vrij dan beeldend kunstenaars. Ze hebben de plicht en de taak om uit te kunnen leggen waarom een ontwerp tot stand is gekomen. Ik ben heel blij met de lijst met criteria die inmiddels voor dijken is opgesteld.

Ik vrees overigens dat de bottle neck nu de Europese regelgeving wordt. Je houdt toch individuen die het niet eens zijn met de plannen en die kunnen daarop een beroep doen. Overigens is de vertraging van de plannen ook geen gevolg van de vele overheden die erbij zijn betrokken. Ik ben dan ook, op dit terrein, niet zo'n voorstander van verdere decentralisatie. Maar ach, die tendens lijkt niet te keren."

Re:ageer