Wetenschap - 16 maart 1995

Voorwaarden voor lokale voedselproduktie moeten verbeterd

Voorwaarden voor lokale voedselproduktie moeten verbeterd

Het GATT-akkoord vergemakkelijkt in Brazilie de export van verwerkte produkten en bedreigt daarmee de lokale voedselproduktie en -handel van niet verwerkte produkten. Om dit negatieve effect te compenseren moet bijvoorbeeld de aanleg van betere wegen vanaf het boerenbedrijf naar de markt worden gestimuleerd. Dit stelde de projectgroep GATT en voedselzekerheid in Latijns Amerika in haar afsluitend colloquim op 1 maart bij de vakgroepen Agrarisch recht en Rurale ontwikkelingssociologie. Het onderzoek werd verricht in opdracht van de Themagroep onderontwikkeling.

Tijdens de GATT-onderhandelingen was sprake van compensatie voor verliezers van vrijhandel. Maar de drie studenten achten de gangbare GATT-rekenmodellen niet adequaat om deze verliezers te traceren. De modellen zijn te globaal, menen ze. De liberalisering pakt in elk land anders uit, afhankelijk van het gevoerde landbouwbeleid.

Brazilie bevordert de export van verwerkte produkten al zo'n veertig jaar met subsidies. In Brazilie leidt dit vooralsnog tot grotere bedrijven, die nauw verweven zijn met verwerkende multinationals, en tot minder pachters en kleine boeren die voedselgewassen produceren voor de lokale markt. Volgens rechtendocent mr A. van Eldijk zijn boeren vaak gedwongen hun land, waar ze cassave en aardappelen verbouwen, te verkopen en in loonarbeid te gaan doordat het beleid zo duidelijk in het voordeel van exporterende bedrijven uitvalt. Dit zal bij verdergaande liberalisering slechts toenemen. Indien de Braziliaanse overheid echter voor een goede infrastructuur zorgt, meent Van Eldijk, kunnen boeren hun traditionele produkten aan stedelingen blijven verkopen. Ook kan de overheid andere initiatieven nemen om de lokale voedselproduktie te stimuleren zoals de toegang tot krediet vergroten.

Re:ageer