Wetenschap - 15 mei 1997

Voorpagina Nieuws

Voorpagina Nieuws

Voorpagina Nieuws
IBN-DLO betaalt mee aan bosbouwhoogleraar
Het Instituut voor Bos en Natuuronderzoek (IBN-DLO) wil helpen om de impasse bij de vakgroep Bosbouw te doorbreken. Het instituut wil een halve leerstoel financieren, zodat er op de vakgroep twee voltijdse leerstoelen kunnen komen. In ruil daarvoor moet de vakgroep verhuizen naar de nieuwbouw van het IBN aan de Droevendaalsesteeg. Daar verrijst momenteel een gebouw voor zowel het Staringcentrum als het IBN. Het college van bestuur, de universiteitsraad en de vakgroep zijn uiterst gelukkig met het voorstel
Het college van bestuur legde de universiteitsraad twee scenario's voor de bosbouw voor. In het eerste zou de vakgroep slechts een ecologieleerstoel overhouden en zouden de maatschappelijke aspecten van de bosbouw bij andere, bijvoorbeeld Leeuwenborch-leerstoelen, worden ondergebracht. Het tweede scenario, de samenwerking met het IBN, is in een gesprek met IBN-directeur dr Anton Sepers uitgedacht. Het voordeel van dit scenario is dat de bosbouwers uit een maatschappelijk en wetenschappelijk isolement worden gehaald. Bovendien speelt mee dat het college in de inmiddels drie mislukte benoemingsprocedures heeft gemerkt dat kandidaat-hoogleraren negatieve inschattingen maakten over de mogelijkheden en kwaliteiten van de zittende staf
College en raad menen dat het IBN-scenario een noodzakelijke kwaliteitsimpuls betekent en dat het isolement van Hinkeloord als geheel en van specialisten in de vakgroep afzonderlijk kan worden doorbroken. Bovendien past het idee prima in de visie op het kenniscentrum Wageningen. Het college heeft goede hoop dat de nieuwe constellatie van de leerstoelgroepen een grotere kans biedt op een succesvolle benoemingsprocedure. IBN-directeur Sepers meent dat met het voorstel twee op termijn marginale onderzoeksgroepen nu kunnen uitgroeien tot een belangrijk onderzoekscentrum voor de bosbouw. Bovendien zie ik het als groot voordeel als het fundamentele en het toegepaste onderzoek op een punt en in samenhang worden aangestuurd. Daarom stellen wij voor om ook fysiek bij elkaar te gaan zitten.
De vakgroep is volgens vakgroepsvoorzitter dr ir Pieter Schmidt vooral blij met het feit dat er nu toch twee voltijdse leerstoelen komen. Er zal nu een benoemingsadviescommissie komen die voor beide leerstoelen gaat werven. Het IBN zal in die commissie zijn vertegenwoordigd. Een vergelijkbare procedure is ook al voor de leerstoel Recreatie gevolgd bij samenwerking met het Staringcentrum en wordt nu voorbereid voor de leerstoelen Landgebruiksplanning en Remote sensing. De nieuwe hoogleraar Bosbeleid & Bosbeheer zal een halve aanstelling aan de LUW en een halve aanstelling aan het IBN krijgen. De hoogleraar Bosteelt & Bosecologie zal wel een volledig LUW-dienstverband krijgen. (GDu)
Vijftigduizend studenten leveren achthonderd gulden in

Vanaf 1998 krijgen 24 duizend studenten extra een aanvullende beurs. Zo wil minister Ritzen voorkomen dat een bezuiniging op het ziekenfonds al te veel studenten geld kost. Toch gaan ongeveer vijftigduizend studenten er nog achthonderd gulden per jaar op achteruit
De maatregel van Ritzen vloeit voort uit een bezuiniging op het ziekenfonds. Die houdt in dat toekomstige studenten vanaf komend studiejaar niet meer via hun ouders gratis meeverzekerd zijn bij het ziekenfonds. Daardoor moeten uiteindelijk 185 duizend studenten (uit wo, hbo en mbo) zelf een verzekering afsluiten
De veranderde ziekenfondsregels kosten de meeste studenten echter niets. Wie een aanvullende beurs heeft, krijgt de kosten van een ziektekostenverzekering namelijk automatisch vergoed. Daarom merken 110 duizend studenten niets van de bezuiniging
Voor nog eens 24 duizend studenten regelt minister Ritzen nu eveneens een vergoeding door de grens voor een aanvullende beurs te verruimen. Voortaan hebben studenten met ouders die tot 49 duizend gulden verdienen, recht op een volledige aanvullende beurs en krijgen ze ook automatisch hun ziektekosten vergoed
Ritzen betaalt deze maatregelen met een deel van het geld dat bezuinigd is op het ziekenfonds. Het kabinet heeft hem daarvoor 160 miljoen gulden gegeven. De helft daarvan gaat op aan de vergoeding voor studenten die al een aanvullende beurs hadden, de andere helft aan de 24 duizend nieuwe aanvullende beurzen. Een kleine vijftigduizend studenten uit meer welgestelde milieus krijgen niets vergoed. (HOP)
Ivoorhandel kan leiden tot groei aantal olifanten

Het lijkt zo logisch: als de Keniaanse overheid ivoorhandel verbiedt, neemt het aantal olifanten toe. Toch hoeft dat op termijn niet het geval te zijn, stelt ir Erwin Bulte, die 23 mei promoveert bij econoom prof. dr H. Folmer. De voor een land optimale olifantenstand, zo berekende de promovendus, is met ivoorhandel niet noodzakelijkerwijs groter dan de optimale populatie olifanten zonder ivoorhandel
Bulte analyseerde met economische principes en biologische groeimodellen hoe beslissingen uitpakken rond het beheer van natuurlijke hulpbronnen, zoals olifantstanden, visvoorraden en bossen. Daarbij nam hij zoveel mogelijk factoren mee, waardoor hij enkele vooronderstellingen over het beheer van natuurlijke bronnen kon weerleggen
Zo is de olifantenstand in Kenia inderdaad gegroeid nadat de regering in de jaren tachtig een handelsverbod op ivoor uitriep. Dat momenteel het vasthouden aan dat handelsverbod waarschijnlijk niet meer dat gunstige effect heeft, heeft te maken met meerdere factoren. Zo zal de overheid de olifantenpopulatie gaan uitdunnen als deze te veel schade toebrengt aan de landbouw en de extra olifanten geen extra toeristen opleveren. Wanneer op dat moment ivoorhandel weer wordt ingezet, kan het mechanisme om olifanten te sparen vanwege het ivoor in de toekomst, uiteindelijk tot een hogere olifantenstand leiden
Bulte onderzocht ook de relatie tussen oprukkende boeren en het kaptempo van bosbouwers, in het geval dat bosbouwers naar hun bos mogen terugkeren voor aanvullende kap. Hij laat ondermeer zien dat dan de dreiging van oprukkende boeren tot meer primair, ongestoord bos leidt. Voor de boeren is alleen het secundaire, ontsloten bos toegankelijk. Kapbedrijven zullen daarom huiverig zijn nieuw bos te ontsluiten en liever de kap in de al ontsloten bossen intensiveren, om zo de boeren voor te zijn
Voor de visserij concludeert de promovendus dat met een termijnmarkt voor verhandelbare visquota het visquotum per visser verlaagd kan worden, zonder dat de vissers slechter af zijn. (MHs)
LUW krijgt pas volgend jaar ondernemingsraad

De Landbouwuniversiteit slaagt er niet in om per september 1997 de bestuurswet MUB in te voeren. In de eerste plaats lukt het minister Van Aartsen van LNV niet om bijtijds een raad van toezicht van de universiteit te installeren, die het college van bestuur moet adviseren over de vorm van medezeggenschap. In de tweede plaats willen de onderwijsbonden de verkiezingen voor de nieuwe ondernemingsraad pas na de zomervakantie, omdat zij voor die tijd hun kandidatenlijstje niet rond krijgen
Het uitstel van de nieuwe bestuursstructuur betekent dat de universiteitsraad tot volgend jaar blijft doorfunctioneren. De studenten kiezen in juni nieuwe vertegenwoordigers voor het resterende half jaar; het bestuursmandaat van de personeelsleden in de huidige raad wordt met een half jaar verlengd. (ASi)
Nieuwsfoto, Engelse dag

Re:ageer