Wetenschap - 12 september 1996

Voedingswetenschappen genomineerd als topinstituut

Voedingswetenschappen genomineerd als topinstituut

Het voornamelijk op Wageningse expertise gebaseerde voorstel voor een technologisch topinstituut Voedingswetenschappen is door een wetenschappelijke commissie van de Koninklijke akademie voor wetenschappen (KNAW) genomineerd voor een subsidie van het ministerie van Economische Zaken.


Op de lijst van een consultancy groep, die EZ ook adviseert, komt het instituut niet voor in de categorie kansrijk. Dit blijkt uit een artikel in de Telegraaf van 6 september.

Minister Wijers van Economische Zaken wil 55 miljoen gulden per jaar besteden aan een vijftal technologische topinstituten, waarin universiteiten en bedrijven samenwerken. De selectie daarvan verloopt niet zonder slag of stoot. De Telegraaf meldt dat een heftig gevecht is ontbrand over welke van de achttien voorstellen moet worden gehonoreerd. Ingewijden bevestigen de teneur van het artikel.

Enerzijds heeft een commissie van de KNAW zich gebogen over de wetenschappelijke kwaliteit van de voorstellen, anderzijds heeft PA consulting group de economische haalbaarheid van de voorstellen beoordeeld. De topinstituten zouden onafhankelijk moeten gaan werken, met een jaarlijkse subsidie van zo'n tien miljoen gulden, aangevuld met researchfondsen van het bedrijfsleven. De minister rekent op tenminste vijf miljoen gulden per instituut.

De wetenschappers van de KNAW hebben hun werk tijdens een vijfdaagse sessie in het Amsterdams Krasnapolsky hotel onverwacht grondig gedaan, meldt de Telegraaf. De kritiek op de voorstellen is dat ze over het algemeen wat haastig zijn geformuleerd en dat de doelstellingen niet altijd even zorgvuldig zijn verwoord. Ingewijden melden dat de initiatiefnemers te veel rekenden vanuit de optiek: Dat geld halen we wel even binnen voor ons netwerk, zonder een commitment tot werkelijke samenwerking. Om die reden zou de KNAW de betrokken ministers, Weijers, Van Aartsen en Ritzen, hebben geadviseerd de tweede ronde niet alleen organisatorisch van aard te laten zijn. De voorgedragen voorstellen, waaronder Voedingswetenschappen, behoeven ook nadere wetenschappelijke bijsturing.

In Wageningse kringen valt te beluisteren dat het opnemen van Voedingswetenschappen op de lijst kantje boord is geweest. Sommigen melden dat het levensmiddelenconcern Unilever flink met de vuist op tafel heeft geslagen om het instituut op de voordracht te krijgen. Anderen menen juist dat het bedrijfsleven een veel te grote invloed heeft gehad op de samenstelling van het Wagenings programma en dat het daardoor bijna mis ging.

In de voordracht van PA ontbreekt het Wagenings paradepaardje. Het rapport van PA consultants wordt echter beschouwd als onvoldoende onderbouwd, meldt de Telegraaf.

Het Wagenings technologisch topinstituut moet vorm krijgen in een intensieve samenwerking tussen de onderzoekschool Vlag, het DLO-instituut ATO en het bedrijfsleven. Unilever opereert momenteel als penvoerder. Hoe en waar het instituut komt, zal nog de nodige hoofdbrekens vergen, want een van de voorwaarden is dat het een volstrekt nieuw en onafhankelijk instituut moet worden. Dat zou kunnen betekenen dat goede onderzoekers vertrekken bij de universiteit.

De universiteiten vrezen dat het bedrijfsleven slechts oog heeft voor de korte termijn en bovendien, uit concurrentie-overwegingen, onderling is verdeeld. De termijn van vijf jaar, waarover Weijers de subsidie wil garanderen, acht men te kort. Er moet zekerheid zijn voor een periode van tien tot vijftien jaar, omdat de beoogde wetenschappelijke toponderzoekers anders niet bereid zijn hun huidige banen op te geven en omdat diepgravend lange-termijnonderzoek anders niet van de grond komt.

Re:ageer