Wetenschap - 29 juni 1995

Vissen zonder hom of kuit

Vissen zonder hom of kuit

Vissen die geen hom of kuit hebben, dat is de wens van veel viskwekers. Liever zien zij dat voer meteen wordt omgezet in visvlees. Medisch bioloog dr A. van Winkoop heeft daarvoor de eerste stap gezet. Hij ontwikkelde een techniek waarmee zeer nauwkeurig is vast te stellen op welk moment de oergeslachtscellen van karpers zich ontwikkelen tot gonaden (geslachtsorganen), eicellen en spermacellen. Van Winkoop promoveerde op 27 juni bij prof. dr L.P.M. Timmermans van de vakgroep Experimentele Diermorfologie en Celbiologie.

Van Winkoop onderzocht welke veranderingen plaatsvinden als de oergeslachtscellen in de karper zich differentieren en uitgroeien tot gonaden. De eerste zes weken zijn de vijftien oergeslachtscellen van de karper volkomen in rust. Maar net voordat ze gaan delen, verschijnen bepaalde macromoleculen aan de buitenkant van de cel", aldus van Winkoop. Hij kan deze macromoleculen opsporen met antilichamen gewonnen uit muizebloed, zodat het moment nauwkeurig is vast te stellen. Dit is een eerste stap in de richting van het verkrijgen van vissen zonder gonaden. Winkoop: Je kan nu naar methoden zoeken om die macromoleculen op een of andere manier te blokkeren, zodat differentiatie niet meer optreedt."

Verder bleek uit het onderzoek dat de ontwikkeling van de cellen vooral gestuurd wordt door hormonen. In feite kun je hiermee op elk gewenst moment die differentiatie op gang brengen."

De vraag om hom- en kuitvrije vis komt volgens Van Winkoop vooral uit de zalm- en forelkwekerij en stamt al uit de jaren zeventig. Zij zien hom en kuit als een verlies aan visvlees. Ook wordt het vlees er minder lekker door. Daarom zoeken ze al jaren naar een methode om de ontwikkeling af te remmen." Van Winkoop is zelf niet zo geinteresseerd in de toepassing van zijn fundamenteel wetenschappelijk onderzoek. Ik wil gewoon weten hoe het in elkaar zit. Wat ermee gedaan wordt, daar lig ik verder niet wakker van."

Re:ageer