Wetenschap - 18 september 1997

Vietnamezen zijn niet geinteresseerd in het milieu

Vietnamezen zijn niet geinteresseerd in het milieu

Vietnamezen zijn niet geinteresseerd in het milieu
LUW helpt bij opzetten van milieuopleiding in Vietnam
Met de groei van de Vietnamese industrie neemt ook de vervuiling toe. Het afvalwater van de vele textielfabrieken vormt een groot problemen in Ho Chi Minhstad. Nguyen Trung Viet, directeur van het milieucentrum Centema, wil in Vietnam met hulp van de LUW en het Institute for Housing and Urban Development Studies een opleiding beginnen voor afvalwaterzuivering en milieumanagement
De economische bedrijvigheid in Ho Chi Minhstad is groot. In het centrum proberen zo'n 25 duizend families een inkomen te halen uit hun kleine textielbedrijfjes. Aan de rand van de stad staan enkele grote textielfabrieken met twee- tot drieduizend werknemers. De hoeveelheid afvalwater die ze samen produceren is enorm. Zuiveringsinstallaties ontbreken. Het stinkende water, vervuild met stijfsel en verfstoffen, wordt direct geloosd op het riool. Via de Mekong vindt het zijn weg naar het mangrovebos aan de deltamonding
De keerzijde van de economische groei tekent zich steeds duidelijker af. De garnalenvangst loopt terug en de drinkwaterkwaliteit neemt af. Maar geld investeren in milieubesparende technieken is wel het laatste waar de textielbranche aan denkt. De concurrentie met Taiwan is immers moordend. Bekommernis om het milieu is er bij de industrie nauwelijks, vertelt Nguyen Trung Viet, directeur van het Center for Environmental and Technology Management (Centema). Mensen zijn niet geinteresseerd in het milieu, ze beschouwen het als een luxe.
Viet schat dat er op dit moment al een gebrek is aan zo'n 1.200 milieudeskundigen. Het tekort wordt nog schrijnender in de toekomst, vreest hij, aangezien de staatsuniversiteit onlangs haar milieuopleiding moest staken wegens een gebrek aan docenten. Voor Viet een reden om met hulp uit het buitenland een eigen milieuopleiding op te zetten binnen het Centema, dat onderdeel is van de Van Lang Universiteit. Bij het vierjarige project Refine zijn de LUW-vakgroepen Milieutechnologie en Sociologie en het Institute for Housing and Urban Development Studies (IHS) uit Rotterdam betrokken
Het project wordt gesubsidieerd met geld uit het SAIL-programma van minister Pronk voor Ontwikkelingssamenwerking. Refine is zo verzekerd van drie miljoen gulden per jaar. Pronk stelt daarbij de eis dat het geld gebruikt wordt voor institution building en human resource development in het betreffende ontwikkelingsland
Koppels
Refine mikt op kennisuitwisseling tussen Nederlandse en Vietnamese docenten. We doen aan staff-twinning, vertelt projectleider Joost van Buuren van Milieutechnologie. Voor elk van de tien toekomstige vakken zijn koppels gevormd, twins. Samen zijn ze verantwoordelijk voor de inhoud van het vak. Kennis wordt zo onderling uitgewisseld. De Nederlandse en Vietnamese twins brengen elkaar over en weer korte bezoeken. Van Buuren: Het vergt enorm veel reizen. Ik geloof dat ik laatst zeventig vliegtickets moest regelen, maar het is relatief goedkoop in vergelijking met een langdurig verblijf van een aantal Nederlandse deskundigen in Vietnam.
Naast kennisuitwisseling tussen docenten is het de bedoeling dat er drie PhD- en twaalf MSc-studenten cursussen volgen aan de LUW. Ton That Lang en Tran Minh Chi zijn de eerste twee die aan hun Wageningse studie beginnen bij de vakgroep Milieutechnologie. Samen met Viet en Van Buuren brachten ze vorige week een bezoek aan de Tilburgse textielfabriek H. van Puijenbroek. Viet was onder de indruk van de reductie van de hoeveelheid afvalwater die de Tilburgse fabriek wist te realiseren. Door hergebruik van minder vervuild afvalwater en door simpele ingrepen als kranen eerder dichtdraaien en lekkende kranen snel repareren, bracht de fabriek de hoeveelheid afvalwater met de helft terug
Maar liever had Viet wat meer gehoord over het milieumanagement. Voor ons is dat iets nieuws, vertelt hij. Projectleider ir. Tuur Mol van Sociologie bevestigt dat. Milieubeleid en milieumanagement waren altijd sterk onderontwikkeld in Vietnam. Studenten hebben maar weinig basiskennis op dat gebied. Daarom was het moeilijk om geschikte kandidaten te vinden voor een Msc-opleiding. Veel studenten vrezen bovendien dat ze de managementtheorieen die gestoeld zijn op ervaringen in kapitalistische landen niet kunnen toepassen in hun eigen land, vult Viet aan
Corruptie
Viet benadrukt het belang van milieumanagement voor zijn land. De weerstand tegen milieumaatregelen is groot. Hoewel in Vietnam het opstellen van milieueffectrapportages een standaardprocedure is, gaat in de praktijk de wijdverbreide corruptie ten koste van het milieu, vertelt Mol. Een textielindustrieel die naast me in het vliegtuig zat, vertelde me dat hij na een extra uitgave van zeshonderd dollar gewoon zijn gang kon gaan.
Ook het verplaatsingsbeleid, dat familiebedrijfjes aanmoedigt zich te vestigen in speciale zones aan de rand van de stad, heeft nog maar weinig succes. De grond is te duur, voor voorzieningen als infrastructuur en rioleringsstelsels moet extra worden betaald en de afzetmarkten zijn verder weg. Bovendien wordt rommelen met de belastingen moeilijker in een gebied dat onder overheidstoezicht staat, vertelt MSc-student Chi
De belangentegenstellingen tussen ondernemers en overheid zijn dus groot. Toch moet het contact tussen overheid, industrielen en vooral de kleine bedrijfjes worden opgebouwd, vindt Viet. We proberen bijeenkomsten te organiseren waarbij de overheid en eigenaren van bedrijven ideeen uitwisselen. Maar de bereidheid voor zoiets komt nog maar langzaam op gang.

Re:ageer