Wetenschap - 14 september 1995

Vier eeuwen turfwinning in beeld

Vier eeuwen turfwinning in beeld

In vierhonderd jaar is in noordoost-Nederland ongeveer 140 duizend hectare hoog- en laagveen in turf omgezet, goed voor een verbrandingswaarde van 3,5 miljard gigajoules (de energiebehoefte per hoofd van de bevolking ligt in Nederland op circa 180 gigajoules per jaar). Dat schrijft drs. M.A.W. Gerding in zijn proefschrift Vier eeuwen turfwinning. Hij promoveerde 8 september bij Agrarische geschiedenis.

Gerding is sinds 1983 werkzaam als provinciaal historicus van Drenthe. Op basis van geschreven bronnen en schattingen heeft hij de totale turfproduktie in de veengebieden vastgesteld. Promotor dr. A.M. van der Woude: Tot voor kort bestond een uiterst chaotisch beeld van de turfwinning in het noordoosten van het land. Nu weten we precies wanneer een gebied aan snee kwam en wanneer het uitgeveend was."

Thans speelt turf geen enkele rol van betekenis meer; hier en daar is een paar hectare bewaard gebleven in de vorm van een natuurmonument. De turfwinning floreerde voor het eerst rond 1650 door investeringen van stadse kapitaalkrachtigen. Ze zorgde voor veertig procent van de nationale energiebehoefte. Tussen 1875 en 1925 bereikte de turfwinning haar hoogtepunt. Dankzij de turf is in het noorden des lands zo'n zevenhonderd kilometer waterweg aangelegd.

Re:ageer