Wetenschap - 24 september 1998

Versnippering

Versnippering

Versnippering
De nieuwe minister voor Ontwikkelingssamenwerking, Evelien Herfkens, wil het aantal landen en thema's waar de Nederlandse hulp naartoe gaat, inperken. Is dat een goed idee?
Ja. We geven hulp aan een groot aantal landen. Voor de doelmatigheid lijkt het me slim om dat te beperken. Je kunt je nu eenmaal niet overal op concentreren en in specialiseren
De suggestie is overigens eerder gedaan. Pronk erkende de versnippering ook wel, maar hij heeft er niets mee gedaan. Hij oefende graag invloed uit op internationale zaken. Met name voor Afrika was hij royaal. Niet alleen om de nood te lenigen, maar ook om invloed te hebben. Denk maar aan de vredesoperaties in voormalig Joegoslavie en in Afrikaanse landen. Als je daaraan meebetaalt, kun je er ook over meepraten
Dat motief is niet slecht, maar de versnippering heeft ook nadelen. Als je bilateraal aan steeds meer landen geld geeft, betekent dat voor allemaal een klein beetje. En als zevende of achtste donor heb je ook minder te vertellen
Er is veel voor te zeggen dat Nederland veel hulp geeft aan Afrika. Daar is de nood hoog en het is dichtbij. Maar in de samenleving zijn allerlei krachten - pressiegroepen, kerken - die dan ook pleiten voor hulp aan Azie en Latijns Amerika. Verder krijgt het parlement te maken met de lobby van het bedrijfsleven. Dat is allemaal druk uit de maatschappij bij de verdeling van het geld. Dat is natuurlijk niet gek, het gaat immers om een budget van zeven miljard gulden. Hetzelfde gebeurt in de gezondheidszorg; daar strijden thuiszorg, ziekenhuizen en verzorgingstehuizen ook om geld
Als je je wilt beperken, ligt het voor de hand om eerst naar de ex-kolonien te kijken. Want daar hebben we een speciale, historische verantwoordelijkheid
Deze minister wil politieke keuzes maken. Ik zou zeggen: zorg dat je dan duidelijke criteria gebruikt. Voor de hand ligt bijvoorbeeld dat je beslist dat er meer structurele armoedebestrijding nodig is. Verder lijkt het me verstandig om de hulp te concentreren op thema's waar Nederland verstand van heeft. Je kunt wel proberen om de stedelijke armoede aan te pakken - daar is ook een Nederlandse lobby voor - maar Nederland heeft meer ervaring met landbouw en ontwikkeling en met waterbeheer en baggeren. Durf te kiezen voor de terreinen waar je wat van weet en waar je je bewezen hebt
De minister zegt: Ik wil mij beperken. Dan zeg ik: U heeft studies en criteria die daarbij helpen. Al jaren vinden evaluaties plaats van de effectiviteit en doelmatigheid van de hulp. Maar daar wordt verder weinig mee gedaan. Ga eens kijken op welke terreinen we doelmatig gewerkt hebben

Re:ageer