Wetenschap - 12 oktober 1995

Versluis en Haas:

Versluis en Haas:

De Nieuwe Bestuursopzet

Wij snappen niet waarom Ritzen de studenten het recht geeft om zich collectief te kunnen beklagen over het onderwijs", stellen Korne Versluis en Filip Haas (PSF). We zien het voordeel niet; we kunnen nu toch ook klagen?" De twee studenten bereiden zich voor op het debat met PvdA-onderwijsspecialist Van Gelder over het hoger-onderwijsplan HOOP, op 17 oktober in De Wereld. Ze weten dat het collectieve beklagrecht is aangekaart door de landelijke studentenverenigingen LSVb en ISO. Maar als dat in ruil is voor het opheffen van de universiteitsraad, dan hebben we veel liever de raad."

Minister Ritzen wil de universiteitsraad zijn bestuurstaken ontnemen. Dan zijn we het budgetrecht kwijt en wordt de inspraak over studentenvoorzieningen, zoals de sportkaart, een stuk zwakker. Ook de invloed op het strategisch beleid, zoals de samenwerking met de agrarische hogescholen, mis je dan."

Voor de introductie van de Professional Masters opleidingen heeft het college hard moeten knokken. De collegenota was al aangepast aan de opinievorming in de raad. Dat is het verschil met medezeggenschap; dan wordt je pas in een laat stadium bij de besluitvorming betrokken en wordt het moeilijker om het college van gedachten te laten veranderen."

Leidt medebestuur tot stroperige besluitvorming?

Vroeger, toen er nog een universiteitsraad en een faculteitsraad was, werd er dagen vergaderd, hebben we begrepen. De minister heeft misschien dat oude beeld voor ogen, want de laatste jaren gaat de besluitvorming niet stroperig. Neem de verblokking van het onderwijs in modules."

Kan de universiteitsraad kleiner?

Ja", meent Versluis. Het voorstel van maximaal 24 raadsleden vind ik redelijk. Dan kunnen negen mensen wat anders gaan doen. Het zal de snelheid van de besluitvorming niet vergroten, omdat de bespreking in commissies plaatsvindt en elke fractie een persoon afvaardigt."

Ritzen noemt de opleidingsbesturen, waarin de studenten over de kwaliteit van het onderwijs kunnen waken.

Ja, dat zullen in Wageningen de onderwijsinstituten worden. Die bestaan uit vier leden: twee personeelsleden, een ondersteunend personeelslid en een student. Met veel moeite hebben we er een adviserend studentlid aan kunnen toevoegen. Want als er maar een student in een bestuur zit, heeft die het heel moeilijk. Je moet soms onderling kunnen overleggen om sterk te staan tegen een doorgewinterde professor. Het opboksen tegen personeelsbelangen in de richtingonderwijscommissies (roc's) lukt niet overal even goed. Er is professionalisering nodig; studenten hebben een bestuurstraining nodig, zodat ze weten hoe het werkt en zelfvertrouwen kunnen opdoen."

Ritzen wil de vakgroepen opheffen.

Goed idee. Op dit moment zijn de vakgroepsbelangen dominant in de roc's. Elke vakgroep wil zoveel mogelijk vakken in het programma stoppen om personeelsplaatsen veilig te stellen; het heeft niets met onderwijskwaliteit te maken. Personeelsleden moeten meer vanuit de opleidingen gaan denken, vanuit de onderwijsvraag. Neem de studierichting Voeding. Tot voor kort moesten studenten een verplicht afstudeervak bij de vakgroep Voeding doen; elders mocht niet. Dat krijg je als een vakgroep heel sterk is vertegenwoordigd in een roc."

Jullie willen uitgaan van de onderwijsvraag; dat lijkt in strijd met centrale onderwijskaders.

De onderwijskaders moeten flexibeler worden. Je moet kunnen accepteren dat de vrije keuze in bepaalde studies kleiner is, als de studenten tenminste een redelijke inspraak hebben gehad. Zo willen de Economiestudenten graag concurreren met Rotterdam. Dat moet dan maar kunnen. Nu is het zo dat de raad over de onderwijsprogramma's beslist, terwijl de meeste raadsleden daar helemaal geen verstand van hebben. Je kunt de bevoegdheid beter op een lager niveau neerleggen, bij een onderwijsinstituut."

Dan de raad van toezicht, die het college moet conctroleren.

Ha ha. Nou, eens kijken. Braks komt erin, Latijnhouwers natuurlijk, een hoge ambtenaar van het ministerie die ze kwijt willen..." Een vrouw?", probeert Versluis. Nee, dat vinden ze niet nodig", denkt Haas. Nee, vanuit milieu-oogpunt Winsemius nog, en dan...misschien een student!"

Dan serieus: Volgens Ritzen moeten ze het proces bewaken, maar hoever gaan ze daarin? Het is vreemd dat de mensen die veel te vertellen krijgen, allemaal van buiten de LUW moeten komen. De universiteit heeft toch al drieduizend mensen tot haar beschikking die redelijk weldenkend zijn?"

Je wordt in de nieuwe bestuursopzet meer afhankelijk van het functioneren van kleine hoeveelheden personen die het voor het zeggen krijgen. Duidelijkheid wie waarvoor verantwoordelijk is, is een goede zaak. Maar wat als er een lul zit? Weinig mensen krijgen veel te zeggen, maar daarmee heb je nog geen inhoudelijk goed bestuur."

Re:ageer