Wetenschap - 28 september 1995

Van der Woude

Van der Woude

Waarom reageert de overheid zo ongemeen fel op de boerenactie in Assen?

Dat kan heel goed te maken hebben met de hoogheid van de staat. Als men vandaag de ludieke actie van de boeren om dossiers weg te nemen goedkeurt, wat doe je dan als over een paar maanden studenten de Informatiseringsbank binnenstappen en dossiers vernietigen? Je bevind je op een hellend vlak en de overheid wil dat kennelijk van meet af aan duidelijk maken. Overheidsinstanties dienen gevrijwaard te blijven van dergelijke acties, zo lijkt de gedachte.

De reactie hierop komt wellicht ook voort uit frustratie over eerdere acties. Toen de boeren met hun trekkers en voertuigen snelwegen afsloten en het Binnenhof blokkeerden, kon de overheid niet veel doen. In feite kwamen de veehouders toen met tanks. Bij deze actie kun je gewoon mensen in de bak zetten. De pers was erbij, je kunt de mensen die de dozen weghaalden identificeren en oppakken. De hoogheid van de staat is in het geding gebracht door herkenbare individuen en nu kan de overheid ingrijpen. Immers het staatsapparaat kan worden ontregeld en nu wil men onmiddellijk een duidelijke preventieve waarschuwing afgeven.

Ik vind overigens dat de boeren zich niet goed juridisch hebben laten adviseren. Je kon op je vingers natellen dat de overheid achter die documenten aan zou gaan, aan moest gaan.

Natuurlijk is dit eerder in de geschiedenis gebeurd. De geschiedenis herhaalt zich voortdurend, alleen nooit op dezelfde manier. Aan het eind van de vijftiende eeuw trok het kaas- en broodvolk uit Noord-Holland naar Alkmaar, veroorzaakte daar rellen en vernietigde vooral veel documenten, pachtcontracten. Dat is genadeloos afgestraft. Van Alkmaar zijn de stadsrechten afgenomen, de muren moesten worden afgebroken en in feite werd de stad tot dorp gemaakt.

Ook toen zal het centraal gezag de opstand hebben gebruikt om eerdere frustraties af te reageren. Het lijkt dan een overreactie maar, nu spreek ik als staatsburger, of het nu verstandig is de zaak zo op de spits te drijven? De dozen met documenten zijn terug en wellicht zou het het beste zijn de zaak te laten rusten. Je zou een streep onder de zaak moeten zetten. Maar de boerenbeweging noch de overheid kan terug. Er is een patstelling die niet wordt opgelost met een opgeheven vingertje."

Re:ageer