Wetenschap - 8 februari 1996

Van der Plas

Van der Plas

Koreaanse perzikbomen houden van Bon Jovi, zo blijkt uit een onderzoekje uit dat land. Laat een perzik genieten van hard rock en hij pakt bladluizen stevig aan, in tegenstelling tot de boom die zijn dagen in stilte slijt. Kan dat?

Ik geloof er niets van. In mijn studententijd was het boek The secret life of plants in zwang, waarin dit soort zaken stonden beschreven. In de derdejaars cursus Plantenfysiologie van de Vrije Universiteit hebben we geprobeerd de effecten van geluid op planten na te gaan. Kiemen zaden beter met of zonder geluid? Het probleem is dat alle omstandigheden volstrekt gelijk moeten zijn, wil je eventuele waargenomen effecten kunnen toeschrijven aan geluidstrillingen. Steeds bleek een eventueel effect toch te kunnen worden toegeschreven aan een andere variatie dan het geluid. Dan bleek bij nauwkeurige analyse toch de temperatuur in de ene klimaatkamer iets hoger dan in de ander.

Die Koreaan heeft kennelijk zijn proefje gedaan met twee bomen, wat statistisch niet erg overtuigend is. Dan heb je toch minstens tien bomen per groep nodig. Bovendien zou ik willen weten of de condities waaronder die bomen groeiden gelijk was: bodem, standplaats, beworteling, belichting... En hoe zit het met de interne variatie? Het kan immers zo zijn dat de ene boom bij vraat door bladluizen iets sneller anti-vraatstoffen aanmaakt dan de andere.

Ik sluit echter niet uit dat de trillingen, de luchtbeweging, van de muziek effecten genereren. Daar kan ik mij tenminste fysisch iets bij voorstellen. Zeker is bijvoorbeeld dat planten bij aanraking hun ethyleenproduktie opschroeven; ethyleen is een algemeen verouderingshormoon. Dat effect kun je heel duidelijk op een plaatje laten zien. Trilling van de lucht kan ook de gassamenstelling rondom de huidmondjes van planten veranderen; ook dat heeft effect.

Ik ken natuurlijk de precieze gegevens van deze proef niet, maar het lijkt me dat de algemene boodschap moet zijn: wees heel voorzichtig met het interpreteren van effecten. Als die er al zijn, is het maar zeer de vraag of ze zijn veroorzaakt door, in dit geval, Bon Jovi.

Re:ageer