Wetenschap - 3 oktober 1996

Tweedejaars willen invulling van specialisaties weten

Tweedejaars willen invulling van specialisaties weten

We zijn een soort proefjaar

De huidige tweedejaars weten nog steeds niet zeker welke vakken ze vanaf het derde jaar moeten volgen. Die onduidelijkheid is het gevolg van de zich voortslepende herprogrammering van het onderwijs. Onder derdejaars met studievertraging heerst ook verwarring: zij kunnen in de studiegids van dit jaar niet lezen welke nieuwe vakken de vervangers zijn van vakken die niet meer bestaan.


Onder tweede- en derdejaars studenten Milieuhygiene heerst verwarring over het te volgen studieprogramma. Derdejaars die studievertraging hebben opgelopen, moeten volgens hun programma vakken volgen die inmiddels niet meer bestaan; tweedejaars moeten al een specialisatie kiezen, terwijl de precieze invulling van de specialisaties nog niet bekend is. Ook komen sommige tweedejaars in hun beperkte-keuzeblokken een vak tegen dat ze al in de propedeuse volgden.

We zijn een soort proefjaar. Heel veel dingen zijn nog niet duidelijk. We vallen tussen wal en schip", vertelt tweedejaars S. Brandse desgevraagd. Ons was beloofd dat de invulling van de specialisaties in juni bekend zou zijn; nu hebben ze het over december."

De problemen zijn het gevolg van de herprogrammering van het onderwijs, die ruim een jaar geleden begon. Het doel van die herprogrammering: invulling van een vijfde jaar voor sommige opleidingen; meer nadruk op afstudeervakken en minder specialisaties voor alle opleidingen. De propedeuse en het tweede jaar zijn inmiddels vastgesteld; de rest nog niet. Het programma voor het derde, vierde en eventuele vijfde jaar hebben de roc's nu voor vaststelling naar de onderwijsinstituten gestuurd. Die moeten in december de knoop doorhakken.

De eerste generatie studenten waar de nieuwe programma's voor bedoeld zijn, is inmiddels tweedejaars en zij weten dus nog niet precies welke vakken zij in het vervolg van hun studie moeten volgen. De studenten van de meeste vijfjarige studierichtingen krijgen de nog niet officieel vastgestelde programma's te horen van hun studiecoordinatoren; bij de meeste vierjarige studierichtingen stonden die voorlopige programma's wel in de studiegids.

Bij studies als Zootechniek en Bodem, water en atmosfeer is de onzekerheid voor tweedejaars over het definitieve studieprogramma het belangrijkste probleem. Tenminste als in december de door de roc's bedachte programma's betaalbaar blijken te zijn. De afdeling Onderzoeks- en onderwijsbeleid berekent wat de roc-wensen kosten.

Een ingrijpender herprogrammering vond plaats bij studies als Milieuhygiene en Landinrichtingswetenschappen. Daar veranderen zoveel vakken dat derdejaars met vertraging ook in de problemen komen. Vakken die zij eigenlijk zouden moeten volgen, bestaan dit jaar niet meer.

Voorlichtingsboekjes

Grote veranderingen in specialisaties, zoals het wijzigen van een aantal afstudeervakken, betekenen ook dat de huidige tweedejaars op het vwo geen goede voorlichting over de studie hebben gekregen. De informatie uit de voorlichtingsboekjes die we op het vwo kregen, klopt voor ons niet meer", vertelt Brandse.

Studiecoordinator ir G. Blom van Milieuhygiene denkt dat de studierichting en het centrale bestuur de problemen hebben onderschat. Ze hadden voor meer informatie moeten zorgen door beter aan te geven welk studieprogramma voor welke student geldt en welke vakken studenten moeten kiezen als vervanging voor vakken die dit jaar niet meer bestaan, vindt hij achteraf. Derdejaars met vertraging zoeken zich suf naar wat ze nu wel en wat ze niet moeten doen", vertelt Blom.

Het tijdschema voor de herprogrammering van het onderwijs bleek niet berekend op de ingrijpende wijzigingen die bij Milieuhygiene zijn doorgevoerd om tot een vijfjarig programma te komen. De kritische kanttekeningen van de visitatiecommissie, die in april van dit jaar rapporteerde, zorgden bijvoorbeeld voor flinke wijzigingen in de specialisatie milieubeheer. Die zou in ongewijzigde vorm niet in een vijfjarige opleiding passen.

Volgens Blom heeft Milieuhygiene ook twee jaar achter elkaar een aantal vakken in de propedeuse veranderd. De roc kon deze veranderingen niet in een keer doorvoeren, omdat ruim twee jaar geleden nog niet bekend was of Milieuhygiene de propedeuse ingrijpend mocht wijzigen ten opzichte van de propedeuses van andere chemisch en technologische (T3) richtingen.

Voor tweedejaars meldt de studiegids: vakken die studenten van de generatie 1995 al in hun propedeuse volgden, dienen vervangen te worden door een ander vak. Overleg hierover met de studiecoordinator. Blom: Dat betekent dat die vakken formeel vrij te kiezen zijn. Maar we hebben wel vakken aan te bevelen. Voor derdejaars studenten met vertraging moeten op individuele basis vakken vervangen worden. Alle problemen zijn wel op te lossen, maar ze hebben veel verwarring gezaaid en kosten de studenten veel tijd", aldus Blom. Hij krijgt dan ook veel studenten met vragen over de vloer.

Studievoortgang

Bij Landinrichtingswetenschappen is voor derdejaars studenten met studievertraging de keuze tussen het oude en het nieuwe programma heel lastig, stelt studiecoordinator ir J.P.A. van Nieuwenhuize. De specialisaties cultuurtechniek en planologie zijn in het nieuwe programma samengevoegd in de specialisatie landgebruiksplanning en daar komen veel nieuwe vakken in voor. Studenten hebben een enquete ingevuld over hun studievoortgang. Naar aanleiding daarvan hebben we met hen gesprekken gehad om te beslissen of ze het oude programma zouden afmaken of met het nieuwe programma zouden doorgaan," vertelt Van Nieuwenhuize. Hopelijk hebben we iedereen weten te bereiken."

Met het kiezen van een specialisatie hebben de tweedejaars niet zoveel moeite, meent Van Nieuwenhuize. Het verschil tussen de nieuwe specialisaties is goed aan te geven, ondanks het feit dat het precieze studieprogramma nog niet af is.

Hij stuurt het door de roc vastgestelde studieprogramma naar de studenten op. Maar dat programma kan nog wel veranderen, denkt Van Nieuwenhuize. Hij wacht op het oordeel van de rekenmeesters. Ik houd mijn hart vast of het wel betaalbaar is."

Bij studies waar niet veel inhoudelijk verandert aan de opbouw van het doctoraalprogramma zijn minder problemen. Bijvoorbeeld bij Zootechniek. Studiecoordinator dr R.C. Buis heeft de studenten in het derde trimester van vorig jaar op een keuze-avond uitleg gegeven over de verdere opbouw van de studie en de inhoud van de specialisaties. De roc had dat toen al vastgesteld. Hij heeft sindsdien geen vragen van studenten meer gehad.

Ook bij de studie Bodem, water en atmosfeer is de verwarring niet zo groot. Maar studenten willen wel graag weten hoe de laatste jaren van het studieprogramma eruit zien, vertelt studiecoordinator dr ir R. Miedema. We gaan nu het recent door de roc vastgestelde studieprogramma naar alle eerste- en tweedejaars sturen. De studenten moeten daarbij wel rekening houden met het feit dat er mogelijk nog kleine wijzigingen optreden."

Re:ageer