Wetenschap - 3 oktober 1996

Trippen in de herfst

Trippen in de herfst

Onder tafel of op een bergtop

Zestien jaar en scholier was Simon toen hij op een heuvel een veldje paddestoelen ontdekte. Psilocybe semilanceata, ook wel puntig kaalkopje geheten. Met enkele klasgenoten besloot hij tussen de middag direct tot consumptie over te gaan, hetgeen goed beviel. Weliswaar moesten ze 's middags gewoon weer naar de les, maar dat ging best. Een kwestie van niet te veel eten. Ik werd een beetje speedy high, vergelijkbaar met hele goeie weed, maar dan zonder dat je sloom wordt." Sindsdien trok Simon, in Engeland geboren, af en toe naar Exmoor om psilocybes te verzamelen. Als ik geluk had, vond ik genoeg voor het hele jaar."

Psilo is Grieks voor kaalkop," steekt amateur-expert Rene Rikkelman van wal. Ooit kwam hij voor een studie Sociologie naar Wageningen, thans houdt hij zich onledig met het verzamelen en kweken van paddestoelen. Daarnaast publiceert hij in het maandblad Soft Secrets - de krant voor growend en blowend Nederland - regelmatig over psycho-actieve producten. Ik probeer de rol van consumentenman te vervullen." Bij uitzondering eet hij paddestoelen.

Rikkelman is niet kapot van de wereld der smartdrugshandelaren. Die geven te weinig concrete info. Geen bijsluiter bijvoorbeeld waarin staat hoeveel psilocybine de paddestoel bevat." Winkels verkopen overigens vaker de Stropharia cubensis omdat die zo handig te telen valt. Verse paddestoelen mogen worden verkocht, maar de verkoop van gedroogde exemplaren is verboden. Het gaat de wetgever volgens Rikkelman dus niet om de gezondheid van de gebruiker. Anders zouden ze juist instemmen met de verkoop van gedroogde paddestoelen. Daarvan is de hoeveelheid psilocybine veel beter te schatten." Eten van verse paddestoelen is niet altijd verstandig vanwege kankerverwekkende stoffen als gyromitrine en omdat er beestjes op kunnen zitten. De vliegenzwam: niet doen; de groene knolamaniet: dodelijk.

Wereldwijd bestaan zo'n negentig soorten paddestoelen die psilocybine bevatten; Nederland kent er rond de tien. Het puntig kaalkopje wordt het meest gebruikt. Deze soort is goed te bewaren, aldus Rikkelman. Ik weet van een geval waar ze bij kamertemperatuur zijn weggelegd en na twaalf jaar nog geen tiende deel van de werkzame stof hadden verloren."

Terug naar het kaalkopje. Dat leent zich volgens hem niet goed voor dagelijks gebruik. Eet je vandaag een gram, dan heb je morgen twintig gram nodig." Tolerantie treedt snel op, maar is binnen een week weer weg. Een andere goede reden om de paddo niet frequent te nuttigen is dat de gebruiker tijdens de reis door zijn onderbewuste te veel meemaakt. Mijn hoofd staat daar niet altijd naar." Rikkelmans laatste trip dateert uit februari. Hij beschrijft zijn ervaringen met kaalkopjes als een droomachtige toestand, maar dan zonder verdoving, waarbij secondes eeuwen lijken te duren.

Rikkelman spreekt liever van een illusoir dan van een hallucinogeen effect. Je bent bijvoorbeeld een boek aan het lezen en opeens bestudeer je de structuur van het papier, wat je vervolgens doet denken aan een berglandschap dat je ooit op vakantie gezien hebt."

Bad trips komen weinig voor, maar toch is het gebruik van paddo's bij een slecht humeur, in het verkeer of in combinatie met anti-depressiva niet aan te raden. Slechte settings als popconcerten of feestjes, plaatsen waar veel onverwachte dingen gebeuren, zijn ook af te raden. Voor de leek is het handig om een ervaren eter aan tafel te hebben, iemand die je kalmeert, zonodig een arm om je heen slaat of je een vruchtensapje inschenkt. Overdosering komt niet snel voor, daar is volgens de deskundige de menselijke maag gewoon niet groot genoeg voor. Dat maakt volgens hem de paddestoel tot het minst onveilige psycho-actieve middel.

Op weg naar zijn huis neemt Rikkelman en passant een hap van een jonge inktzwam in de berm en wijst op de paddestoelen ernaast. Daar staat wel voor een trip of drie, vier." Eenmaal binnen toont hij zijn koelkast vol kweekjes, van oesterzwammen tot de Stropharia cubensis. Op rijstmeel en op stro. De kweekmethode heeft hij van een Internet-contact uit Amerika. Grootste probleem is de kweek van zuivere myceliumdraden, waaruit de paddestoel ontspruit. Dat dient geheel steriel te gebeuren. Maar als dat lukt kun je overal oesterzwammen telen, zelfs op de vuilnisbelten van Nairobi.

En dat is nu precies de doelstelling die hij deelt met de Stichting Perfect Fungi Europe, waaraan hij zich onlangs verbond: het bedenken van eenvoudige kweektechnieken van schimmels, die toegepast kunnen worden in de derde wereld. Een alternatieve, regenwoudvriendelijke vorm van landbouw.

Zestien jaar na zijn eerste kennismaking met paddo's is Simon, inmiddels woonachtig in Wageningen, nog immer een liefhebber. Verder houdt hij het bij wat LSD en blowen af en toe. En, wat regelmatiger, alcohol, koffie en nicotine. Verse paddestoelen genieten zijn voorkeur, maar het is nu eenmaal niet altijd herfst en dus gaan gedroogde versies in de thee.

De psycho-actieve herfstlekkernij zorgt voor een goed gevoel, dat bij Simon begint met tintelingen in de maag. Alsof je over een bobbel in de weg rijdt." Vervolgens zet een trip in, inclusief veranderende kleuren en zweven, maar vooral gepaard gaand met een sterkere perceptie van de omgeving. Vandaar dat ik het meestal gebruik als ik in de natuur ga wandelen, maar ook wel als ik ga stappen. Dat is heel persoonlijk; sommige mensen blijven liever binnen."

Een hallucinatie a la LSD volgt, aldus de ervaringsdeskundige. Duur van zijn trip: zes a zeven uur met een gewone hoeveelheid. Het einde is zachter dan bij LSD: op een bepaald moment ga je gewoon naar bed. Verslavend zijn paddestoelen volgens Simon niet. Hij herinnert zich slechts een bad trip. Toen zag hij zichzelf terug onder tafel in een kamer vol vreemde beesten. Niet zo erg, vindt hij achteraf.

Re:ageer