Wetenschap - 14 november 1996

Temposlachtoffers nuchter over schuld en boete

Temposlachtoffers nuchter over schuld en boete

Ik kende de risico's

Slachtoffers van de tempobeurs zoeken vaak geen hulp bij het oplossen van hun studieproblemen. Toen vorig jaar bekend werd wie de temponorm niet had gehaald, hebben de decanen contact gezocht met de vermeende temposlachtoffers. Slechts een gedeelte van de trage studenten ging in op de persoonlijke uitnodiging van de decanen. De slachtoffers van dit jaar zijn nog niet benaderd door de decanen. Maar de conclusie is ook zonder hulp wel duidelijk. Ik heb een jaartje lopen lamlullen," zegt een van hen.


De schade valt mee dit jaar," vindt studentendecaan mr J. van Bommel. De LUW heeft dit jaar 491 namen doorgegeven van mensen die de norm niet hebben gehaald. Een jaar geleden stonden er zo'n 350 studenten op de lijst, terwijl de norm toen veel lager was. Een student hoefde dat jaar maar tien studiepunten te halen. Het afgelopen jaar lag de lat op 21 punten. Voldoet een student niet aan die norm, dan kan de studiebeurs worden omgezet in een lening. Dat kost de student tussen de vijf- en de tienduizend gulden, afhankelijk van de ouderlijke bijdrage.

Niet alle 490 studenten op de lijst hoeven te betalen. De uitzonderingen vallen grofweg in vier categorieen. De eerste groep bestaat uit de studenten die geen studiebeurs ontvingen en dus ook niets hoeven terugbetalen. Een andere uitzondering zijn de studenten die in het betreffende studiejaar zijn afgestudeerd. Ook eerstejaars studenten die voor 1 februari zijn gestopt hoeven niet te betalen. Dan zijn er nog studenten die wegens ziekte, familieomstandigheden of bestuurswerk door de universiteit schadeloos gesteld worden.

Verder staan op de lijst ook studenten die aan een andere universiteit een tweede studie volgen. De LUW kan niet nagaan of de twee studies samen genoeg punten hebben opgeleverd. Onder de circa 350 gevallen die vorig najaar werden doorgegeven aan de Informatie Beheergroep (IBG) waren ongeveer tweehonderd uitzonderingsgevallen.

Extraneus

I. van Opstal blijft laconiek over de geleden schade. De student Tropisch landgebruik haalde het afgelopen jaar geen enkel studiepunt en moet dus de ontvangen beurs terugbetalen. Per saldo kost het hem geen geld, zo redeneert hij: hij heeft geld gekregen en moet dat terugbetalen. Hij heeft geen hulp gezocht om de studieproblemen te lijf te gaan. Ik wist wat ik deed: niks. Ik heb gewoon een jaartje lopen lamlullen." Een decaan had volgens hem niet veel anders kunnen constateren.

Van Opstal heeft zich uitgeschreven, maar is niet gestopt met zijn studie. Als schoonmaker voorziet hij in zijn onderhoud; als extraneus heeft hij de studie weer opgepakt, zonder dat het hem studieduur kost. Zo kun je wat vakken halen, maar zonder verplichtingen."

Een uitzondering is Van Opstal niet. Veel van de studenten die niet aan de norm voldoen, zoeken geen hulp bij een decaan. Ik weet niet heel precies wie die studenten zijn," zegt Van Bommel voorzichtig.

Eindsprint

De mensen die in studiejaar 1994/1995 onder de norm presteerden, omschrijft Van Bommel als echte probleemgevallen. Tien punten is echt niet zo moeilijk. Veel van die studenten waren al jaren slecht aan het studeren." Hij heeft veel van hen aangeraden de studie op te geven. Een aantal was aan de rand van de samenleving terechtgekomen." Een ander deel durfde volgens Van Bommel de knoop niet door te hakken.

Soms is het moeilijk om te bepalen of je de goede studiekeuze hebt gemaakt, zo ondervond E. Westerhof. Landinrichting leek me een leuke studie omdat ik veel van tekenen houd en me interesseer voor aardrijkskunde." De studie bleek een stuk theoretischer dan ze had verwacht, maar ze gaf de moed niet op na de eerste examenperiode. Ik dacht dat ik het eerste jaar wel zou halen, maar ik haalde vooral vijven." Westerhof besloot na het laatste trimester de universiteit te verlaten. In dat trimester zou ze alleen nog punten halen voor de tempobeurs. Haar eindsprint werd beloond met een rijtje vieren. Ze had toen twintig studiepunten.

In vergelijking met andere universiteiten heeft de LUW het niet slecht gedaan. De 491 studenten maken minder dan tien procent uit van alle LUW studenten. Op Eindhoven na melden de andere universiteiten een slechtere score. Het verbaast Van Bommel niet. Wageningen is wat kleinschaliger. De afstand tussen student en docent is kleiner dan elders. Er is waarschijnlijk wat meer sociale controle." Hij heeft niet het idee dat in Wageningen soepeler wordt omgesprongen met de regels.

De student Milieuhygiene M. Schutte had naar eigen zeggen mazzel met de medewerking die hij kreeg. Hij bleef de temponorm voor omdat een vrijstelling werd omgezet in een cijfer, dat meetelt voor de tempobeurs. Hij had de vrijstelling gekregen vanwege een hbo-studie. Die docent moest op mijn woord geloven dat ik zijn examen zou halen en dat deed hij."

Struikelvak

Docenten zijn wel eens bereid om de regels een beetje op te rekken in het voordeel van een student. Maar de examencommissie ziet toe dat alles toch volgens het boekje verloopt. Westerhof heeft er ervaring mee. Voor het vak Ecologie had ik het practicum afgelegd, maar omdat ik het examen niet had gehaald, kreeg ik geen studiepunten. De docent wilde wel een verklaring tekenen dat ik het vak gedeeltelijk had afgelegd, zodat ik een deel van de punten kon krijgen. Maar de secretaris van de examencommissie wilde daar niet aan meewerken." Westerhof probeerde gebruik te maken van een regeling die alleen geldt voor een afstudeervak of een stage. Omdat die veel tijd kosten, kan een student al voor het einde een deel van de studiepunten opvragen.

Zelfs al worden de regels versoepeld, dan moet een student maar net van die nieuwe regeling op de hoogte zijn. A. Hulshuis baalt er stevig van dat hij de folders niet goed heeft doorgelezen. Inleiding statistiek bleek voor de student Landinrichting en planologie een struikelvak dat hij ook aan het einde van zijn tweede jaar nog niet heeft gehaald. Had hij de regelingen nageplozen, dan had hij aan de norm kunnen voldoen. Een student die een bepaald aantal studiepunten uit proppenvakken heeft verzameld, kan toestemming krijgen om doctoraalvakken te volgen. Die vakken tellen dan mee voor de temponorm. Als ik in april het verslag voor een vierpunts proppenvak had ingeleverd, dan had ik volgens de nieuwe examenregeling vijftien studiepunten aan doctoraalvakken kunnen opvragen en was er niets aan de hand geweest." Zijn studiecoordinator heeft nog geprobeerd om achteraf die doctoraaltoestemming te regelen, maar dat stuitte op bezwaren van de examencommissie. Hulshuis legt de schuld b
ij zichzelf. Ik kende de risico's." Hij probeert nu zijn studie binnen vijf jaar af te ronden. Dan wordt de lening alsnog kwijtgescholden.

Re:ageer