Wetenschap - 11 september 1996

Teeltmedewerkers willen datrapport-Verhoeff van tafel gaat

Teeltmedewerkers willen datrapport-Verhoeff van tafel gaat

Teeltmedewerkers willen datrapport-Verhoeff van tafel gaat
De aanbevelingen zijn gebaseerd op vermoedens en indrukken
Slordig en slecht onderbouwd. Medewerkers van de zwaar bekritiseerde teeltgroepen eisen dat het rapport van de commissie-Verhoeff van tafel gaat. Ze vinden dat het rapport niet deugt en derhalve niet mag dienen als basis voor een reorganisatie
Beledigend. Ir Jaap Schouls, medewerker van de leerstoelgroep Gewas- en graslandkunde, voelt zich in zijn goede naam aangetast door het vorige week verschenen rapport van de commissie-Verhoeff. Alleen de titel al, De wan, dat is een apparaat waarmee je het kaf van het koren scheidt. Geen subtiele keuze. Als je dat leest, moet je wel even slikken voor je het rapport openslaat want je kunt tot het kaf worden gerekend. Kennelijk kun je dan worden weggegooid.
In het rapport, waarin de voormalige sector Plantwetenschappen wordt geevalueerd, staat vernietigende kritiek op de onderwijs- en onderzoeksprestaties van de leerstoelgroepen Ecologische landbouw, Tuinbouw en Gewas- en graslandkunde. Volgens de commissievoorzitter zou ongeveer de helft van de medewerkers niet functioneren. Daarom moeten de leerstoelgroepen grondig worden gereorganiseerd. Tuinbouwplantenteelt en Gewas- en graslandkunde moeten zelfs het veld ruimen voor twee nieuwe leerstoelgroepen
Schandalig. Het rapport barst van de slordigheden. Enkele medewerkers van de betrokken leerstoelgroepen reageren met woede en ongeloof op de bevindingen van de commissie. Ze hebben felle kritiek op de onderbouwing van de conclusies. Vooral de criteria waarmee de commissie de leerstoelgroepen heeft beoordeeld, worden gemist. Vindt de commissie het aantal publicaties te laag? Dan willen de medewerkers graag weten met welke norm ze worden vergeleken. Is er kritiek op de kwaliteit van het onderwijs? De medewerkers willen op papier zien welke onderdelen niet deugen. De quick scan, de taak van de evaluatiecommissie, was wel erg quick, zo luidt de klacht. Een zo slecht onderbouwd rapport kan niet dienen als basis voor een reorganisatie, argumenteren ze. Inmiddels is een brief aan het college van bestuur opgesteld waarin medewerkers eisen dat het rapport van tafel gaat
Ir Tjark Struif Bontkes van de leerstoelgroep Ecologische landbouw wil niet ingaan op de inhoud van het rapport, zo slecht vindt hij het. Op anderhalf kantje papier worden vakgroepen met de grond gelijk gemaakt. De bevindingen zijn gebaseerd op vermoedens en indrukken. De commissieleden verwijten ons niet wetenschappelijk genoeg te zijn, maar ze moeten eerst zelf maar eens een goed rapport schrijven. Zo'n verslag accepteer je nog niet van een eerstejaars student.
Embargo
Medewerkers vertellen dat ze weken in spanning hebben gezeten voor de verschijning van het rapport. Het op de valreep uitstellen van de bekendmaking, om hoogleraren de kans te geven op het concept te reageren, is derhalve slecht gevallen. Drie weken geleden stonden we met zijn allen bij De wereld, voor de agendacommissie waarin het rapport zou worden gepresenteerd. Bleek het opeens toch vertrouwelijk te zijn. Dat is toch belachelijk, zegt Struif Bontkes. Een kwartier lang heeft het in onze postvakjes gelegen. Toen bleek opeens dat er nog een embargo op zat, vertelt een bosbouwmedewerker
Ook de studenten hebben gemerkt dat iets mis is gegaan rond de bekendmaking van het rapport. We hadden een kopie gehad van de aanbevelingen over onze vakgroep, vertelt een student Plantenfysiologie. De rest van het rapport lag ter inzage op het secretariaat. Toen kregen we opeens een mailtje. Het rapport was nog vertrouwelijk. Of we alles zo snel mogelijk terug wilden brengen.
De hele procedure wekt de indruk van grote onzorgvuldigheid, vindt dr ir Uulke van Meeteren van de vakgroep Tuinbouwplantenteelt. Er zijn conclusies getrokken op basis van gesprekken met medewerkers. Die medewerkers hebben echter nooit een verslag van die gesprekken gezien. Wij moesten een lijstje aanleveren van gebruikte dictaten. Daarvan zijn er twee opgevraagd. Mede op basis daarvan is de kwaliteit van ons onderwijs beoordeeld. De commissieleden hadden ook examens kunnen opvragen. Ik vind dat wel erg vergaande conclusies zijn getrokken op basis van heel weinig informatie.
Het rapport zit vol met tegenstrijdigheden, vindt agronoom Schouls. Vooral het advies om een hele leerstoel Ecofysiologie in te stellen in plaats van een halve heeft bij de medewerkers van het met opheffing bedreigde Gewas- en graslandkunde voor het nodige onbegrip gezorgd. Ecofysiologische analyses vormen een belangrijk onderdeel van ons onderzoek. Natuurlijk kun je dat onderzoek apart zetten, maar de fundamentele groepen wordt juist verweten dat ze het contact met de landbouw uit het oog dreigen te verliezen, zegt Schouls
Volgens de agronoom wordt in de wandelgangen druk gespeculeerd over dit advies. Het verwijt van een verborgen agenda is al gevallen. De vakgroepsleden vinden het wel erg toevallig dat de commissievoorzitter van de teeltcommissie, prof. dr Hans Lamberts, zelf ecofysioloog is
Schouls heeft nog meer verwijten: In het rapport staat dat wij geen duidelijk onderzoeksbeleid hebben. Er zijn echter wel onderzoeks- en onderwijsnota's. Misschien zijn de commissieleden het niet eens met onze visie, maar dan moeten ze dat zeggen.
Accent
De agronoom vindt dat de commissie had moeten beoordelen in hoeverre de leerstoelgroepen de leeropdracht uitvoeren. Dat is echter niet gebeurd. Merkwaardig. Kennelijk heeft men zelf in het hoofd gehad wat er moet gebeuren. Schouls begrijpt verder niet hoe de commissie op de ene pagina kan zeggen dat het accent in het onderwijs te veel op teeltkunde ligt en een pagina verder stelt dat het onderzoek moet worden herzien om meer invulling te geven aan de niveaus van teelttechnieken en teelt- en bedrijfssystemen
De medewerkers van de leerstoelgroep Ecologische landbouw hebben zich het meeste geroerd. Nog voor het rapport officieel uitkwam protesteerde een medewerker in NRC Handelsblad tegen bezuinigingen op het bij studenten populaire onderwijs van de vakgroep. Medewerker dr Francien de Jonge legde voor VPRO-radio uit dat bij onderzoekers sprake is van een afkeer van datgene wat afwijkt van het gangbare of zich bevindt op een hoog integratieniveau. Vernieuwende groepen als Ecologische landbouw worden hier het slachtoffer van, vindt De Jonge. Het is voor deze groepen niet alleen lastiger financiering te vinden, ook publiceren is moeilijker
Trucje
De Jonge is niet erg onder de indruk van de mooie publicatielijsten van de meer fundamentele vakgroepen aan de LUW. De disciplinaire aanpak vormt voor wetenschappers een veilige haven. Publiceren in disciplinaire vaktijdschriften is niet moeilijk als je het trucje eenmaal door hebt. De eerste publicatie is veel werk, maar daarna merk je dat er sprake is van een soort recept. En geloof me, ik heb veel gepubliceerd.
Door de commotie rond de plantenteeltgroepen blijven de problemen van de leerstoelgroep Bosbouw haast onderbelicht. Toch adviseert de commissie hier meer te bezuinigen dan strikt noodzakelijk is, zodat ruimte ontstaat voor de aanstelling van jong talent. Bij de medewerkers bestaat begrip voor de aanbevelingen. Ik denk dat de commissie wel de vinger op een aantal zere plekken heeft gelegd, zegt ir Hank Bartelink. Het is bijvoorbeeld absoluut waar dat we een sterke leiding missen. Dat wreekt zich bij het uitzetten van onderzoek en bij het publiceren. Bartelink denkt dat de meeste medewerkers wel de logica inzien van het advies om extra te bezuinigen, maar pijnlijk is het wel. Het gaat helaas over mensen, niet over houten poppen.
Toch meent Bartelink dat het rapport niet zo veel diepgang heeft. Er wordt gesteld dat we wel erg op de tropen zijn gericht. De West-Europese bosbouw zou worden onderbelicht. Vervolgens adviseert de commissie wel de leerstoel Bosteelt en bosecologie een tropische signatuur te geven, terwijl we nog wel een universitair hoofddocent hebben die gespecialiseerd is in tropische bosbouw, constateert Bartelink verbaasd
Met een aanbeveling kan Bartelink volledig instemmen: wanneer het rapport leidt tot een reorganisatie, moet deze snel worden uitgevoerd. Want een lange periode van onzekerheid is dodelijk voor de sfeer. Dan kruipt de hele vakgroep in de loopgraven.

Re:ageer