Wetenschap - 21 november 1996

Technische studenten kunnen bestuurlijk pluspakket volgen

Technische studenten kunnen bestuurlijk pluspakket volgen

Brede beta-opleiding Internationaal bestuur

Studenten van de technische studierichtingen aan de LUW, die zich willen scholen in internationale bestuurlijke processen, kunnen vanaf 1 januari een brede beta-opleiding Internationaal bestuur volgen. De opleiding wordt in de vrije-keuzeruimte aangeboden, kan in het vierde of vijfde studiejaar worden gepland en richt zich op studenten die een baan ambieren bij internationale instellingen of bedrijven.


Van tijd tot tijd solliciteren afgestudeerden van de LUW bij de EU in Brussel, om technische assistentie te verlenen bij een Europees landbouw- of milieuprogramma. Ze worden zelden aangenomen. Meestal zit het met hun vakkennis wel snor, maar ze hebben vaak geen idee van de bestuurlijke ontwikkelingen op hun vakgebied. Ze moeten snappen wat er in de andere Europese landen speelt en ze moeten daarover een verhaal kunnen houden, aldus een in Brussel werkzame LUW-afgestudeerde.

Hij zei dit tegen de initiatiefnemers van het neven-curriculum Internationaal bestuur, toen zij van werkgevers wilden horen of er behoefte bestaat aan technisch geschoolde Wageningers met bestuurlijke bagage. Afgestudeerden hebben vaak geen weet van de Europese regelgeving op hun terrein, van hoe de Europese besluitvorming in elkaar steekt en hoe technische gegevens zich laten vertalen naar bestuurders of programma-makers. Ook de historische ontwikkeling van beleid is hen vaak onbekend. Dat is toch een zwak van Wageningen: studenten komen hier meestal binnen met beta-pakketten", stelt de historicus dr A. Schuurman.

Samen met prof. dr F. von Benda-Beckmann (rechtsantropologie), prof. mr J.J.M. Tromm (Europees recht), prof. dr H.J.M. Goverde (politicologie) en mr A. van Eldijk heeft hij een studiepakket bedacht. Daarin kunnen technici zich bekwamen in de bestuurlijke en juridische context van hun vakgebied. Naast organisaties als de EU, de FAO en de Wereldbank hebben ook Nederlandse bedrijven die in het buitenland opereren daar behoefte aan. Wageningse afgestudeerden komen meestal als specialist binnen, maar na enige jaren moeten ze doorstromen naar organisatorische functies, waar ze automatisch aanlopen tegen regelgeving en bestuurlijke omstandigheden. Focus je dus niet op het jaar na je afstuderen", geeft Van Eldijk studenten mee.

De docenten verzorgen in de vrije keuze al vakken voor technische studenten, maar ze willen nu een pakket van 28 studiepunten aanbieden. Dat bestaat uit een aantal basisvakken op bestuurlijk en juridisch gebied, waarna de onderwerpen in werkgroepen worden toegespitst op de technische richting. In de voedselverwerking en de plantenteelt zijn bijvoorbeeld de technische normen van betekenis", stelt Van Eldijk, die alle afstudeeronderwerpen van de studierichtingen heeft opgevraagd. Ook bij Landinrichtingswetenschappen en Milieuhygiene speelt de regelgeving een belangrijke rol.

Surplus

Dit samenspel tussen de studierichting en de aanbieders van Internationaal bestuur moet leiden tot een stage waarin de student zowel een technische als bestuurlijke probleemstelling meeneemt. Er dienen daarom twee stagebegeleiders te komen. Studenten die zich verder willen verdiepen in de juridisch-bestuurlijke problematiek op hun vakgebied kunnen vervolgens een tweede afstudeervak op dit terrein kiezen, meent Van Eldijk. Dit kost de studierichtingen niets en maakt de keuze voor de student breder en attractiever." Tromm: Hij blijft een volwaardig ingenieur, maar heeft een surplus als hij bij internationale organisaties solliciteert." Dat surplus wordt in een marktonderzoekje onder werkgevers vertaald naar 15 a 25 banen per jaar.

Parallel aan dit aanbod voor reguliere Nederlandse studenten is de opleiding ook bedoeld voor technische studenten uit andere Europese landen. Het nevencurriculum is namelijk erkend als Europese cursus en is geschikt voor studenten die met een Tempus-beurs naar Wageningen komen. De LUW is uniek onder de landbouwuniversiteiten, omdat ze zo'n brede groep van maatschappijwetenschappen bevat. Andere landbouwfaculteiten zijn al blij als ze twee sociologen hebben. Zo'n complete set als hier heb je elders niet", meldt Von Benda-Beckmann.

Van Eldijk denkt dat met name Oost-Europese studenten de weg naar Wageningen zullen vinden. Polen en Hongarije anticiperen op de toetreding tot de EU door producten te laten voldoen aan de Europese standaarden. Alle bedrijfsvernieuwingen worden daarop afgestemd." Ook voor Nederlandse studenten is dit gebied overigens interessant, meent Tromm. Er lopen daar veel technische projecten, waarbij kennis moet worden overgebracht naar de lokale situatie. Bedrijven schrijven voorstellen en de EU selecteert. Dan heb je mensen nodig die de aanpak in dat land kennen; daar win je opdrachten mee."

Vooralsnog zullen alleen studenten in een vijfjarige opleidingen goed kunnen profiteren van het nevencurriculum Internationaal bestuur, denkt de groep. De verkorting van de cursusduur van vijf naar vier jaar heeft ervoor gezorgd dat de studies specifieker zijn geworden en het pakket van 28 studiepunten is zeker geen alternatief voor een technische studie, maar een aanvulling daarop. Alleen in de vijfjarige studies lijkt er dus ruimte voor verbreding.

Le Monde

Bij de aanpak van het onderwijs verwachten de docenten veel zelfstudie van de studenten. Het gaat om de ontwikkeling van vaardigheden. We geven wel wat studiemateriaal, maar ze moeten zelf leren omgaan met het zoeken en verwerken van bestuurlijke informatie en zelfstandig vragen voorbereiden voor werkgroep-bijeenkomsten", schetst Schuurman. Bovendien moeten ze teksten en voordrachten in het Engels kunnen afleveren", vult Tromm aan. Om in Brussel te kunnen werken, moet je Frans leren en eigenlijk een half jaar Le Monde lezen. Je moet gevoel krijgen voor culturele verschillen. Bij je afstuderen moet je kunnen meedraaien in een internationale organisatie."

Denkt Tromm in eerste instantie aan culturele verschillen in Europa, Von Benda-Beckmann denkt ook aan de derde wereld. In Wageningen worden studenten daar wel op attent gemaakt, maar dan ligt het accent sterk op wetenschappelijke vraagstellingen, terwijl het ons gaat om bestuurlijk-politieke vraagstellingen. Hoe ga je bijvoorbeeld met corruptie om? Voor een deel kun je dat vertalen naar culturele gewoonten, voor een deel is het gewoon bedriegerij. Dat moet je doorgronden als je een ontwikkelingsplan maakt."

Er wordt dus nogal wat gevraagd van studenten. Die moeten zich dan ook drie keer bedenken voordat ze zich aanmelden voor het juridisch-bestuurlijke pluspakket, meent Van Eldijk. Ze moeten een maatschappelijke interesse hebben en zich afvragen wat ze met die technische kennis willen doen. Als je aarzelt, moet je het niet doen. Het is meer dan willekeurig vakjes volgen."

Geinteresseerde studenten kunnen meer informatie krijgen over dit curriculum op 28 november, om 15.30 uur, in De Wereld.

Re:ageer