Wetenschap - 23 februari 1997

Superslurpers

Superslurpers

Superslurpers
Het Vpro-programma Noorderlicht besteedde afgelopen week aandacht aan hyperabsorberende polymeren, ofwel superslurpers. Die zouden in droge gebieden bruikbaar zijn om het vocht in de grond vast te houden. Met dezelfde hoeveelheid regenval zou volgens de programmamakers een drie keer zo hoge productie mogelijk zijn. Een wondermiddel voor boeren in droge gebieden?
Door de prijs is dat materiaal alleen geschikt voor zeer exclusieve omstandigheden, dus ik denk niet dat het een alternatief is. Op z'n goedkoopst kost het gebruik zo'n negentig cent per vierkante meter, dus negenduizend gulden per hectare. Irrigatie kan ook veel kosten, maar daarvoor gebruik je bij voorkeur goede grond. En dan voer je in feite het water van elders aan. Voor irrigatie-projecten zijn wel geldschieters te vinden. Dat moet bij die korrels nog blijken. Ik heb geen idee hoe lang het materiaal blijft werken. Vele jaren, zeiden de producenten in Noorderlicht, maar ik ken geen onderzoek dat dat aantoont
De documentaire wekte de indruk dat je door dat spul minder water nodig hebt, maar dat lijkt me niet waar. Je kunt water er tijdelijk mee opslaan en de wortels kunnen in de loop van de tijd dat vocht aan de grond onttrekken. Maar een plant heeft nog steeds voldoende vocht nodig om productie te leveren
De korrels zijn inderdaad geschikt om grote hoeveelheden water op te nemen. Ik heb het een paar weken geleden geprobeerd. Het spul wordt geleiachtig. Een klein zakje van honderd gram in een groot bekerglas, dat zuigt meer dan een liter water op. In die documentaire lieten ze een plek zien aan de rand van de Sahel, waar het gras er heel goed op groeide. Daar valt best veel regen; met hoeveelheden tot twaalfhonderd millimeter per jaar moet dat geen problemen opleveren
Als dat vocht er is, zijn die korrels een prima medium om het op te slaan, maar de prijs blijft hoog. In een gebied met geringe neerslag zijn de mensen meestal arm. Die kunnen vaak niet eens mest kopen om hun opbrengst te vergroten. Je kunt water ook met andere, goedkopere technieken vasthouden. Bijvoorbeeld door een deel van een droog gebied als opvanggebied te gebruiken en een klein deel voor het telen van het gewas. Of je houdt afstromend water tegenhouden in kleine halve cirkels van opgeworpen grond. In de Sahel gebruiken ze daarnaast ook stenen muurtjes. Door die obstakels blijft het water staan, soms in grote plassen van vijf tot tien centimeter diep. Zo krijgt het water meer tijd om in de bodem te infiltreren. Je kunt ook vegetatiestroken van grassen of kruidachtigen aanleggen langs de hoogtelijnen. Deze technieken sluiten aan bij de traditionele kennis van de boeren. Dat lijkt me meer voor de hand liggen dan deze dure, sophisticated maatregel

Re:ageer