Wetenschap - 24 april 1997

Studenten mijden vrije-keuzevakken

Studenten mijden vrije-keuzevakken

Studenten mijden vrije-keuzevakken
Leuke extraatjes als Filosofie vallen als eerste af
Vakgroepen die louter vrije-keuzevakken aanbieden, zien de studentenaantallen de laatste jaren fors dalen. De belangstelling bij Toegepaste filosofie, Ecologische landbouw en Voorlichtingskunde is de laatste twee jaar meer dan gehalveerd. Studenten hebben geen tijd meer voor leuke extra vakken
Het is echt dramatisch. Wij zijn al blij als we bij een college nog een derde zien van de studenten die er drie jaar geleden waren, zegt filosoof dr Bart Gremmen. Vroeger hadden we elk jaar tien tot twintig afstudeervakkers, nu hebben we er een per jaar. De belangstelling voor de vrije-keuzevakken van Toegepaste filosofie is de laatste twee jaar fors teruggelopen, meer dan je op grond van de algemene daling in studentenaantallen van twintig procent mag verwachten
Bij het vak Inleiding voorlichtingskunde kwamen twee jaar geleden nog ruim vijfhonderd studenten, dit jaar waren dat er tweehonderd. Dat valt ons eerlijk gezegd nog mee, zegt onderwijscoordinator ir Anne Koning. Twee jaar geleden waren we nog bang dat we maar honderd studenten zouden overhouden. De vakgroep Ecologische landbouw klaagde een paar jaar geleden nog dat er te weinig personeel was om de grote aantallen studenten te begeleiden. Inmiddels lijkt dat probleem opgelost. Vorig jaar zaten vijftig procent minder studenten in de collegebanken dan het jaar ervoor
Volgens Gremmen hebben studenten minder tijd voor hun studie dan vroeger. De overconsumptie van onderwijs is daardoor flink verkleind. Met andere woorden: studenten doen minder extra vakken. Leuke extraatjes zoals Filosofie vallen dan het eerst af. Zijn collega ir Jan Schakel denkt dat de tijdgeest ook tegenwerkt. Reflectie is duidelijk niet het eerste dat studenten zoeken in hun vakkenpakket. Ik denk dat studenten eerder vakken kiezen waar ze het nut direct van zien, zoals Voorlichtingskunde of Onderwijskunde. Ik heb verder het idee dat studiecoordinatoren hun studenten aanraden de vrije keuze te gebruiken voor meer specialisatie in plaats van verdieping.
Breed
Studiecoordinator dr ir Kees Bos zegt dat dat zeker niet opgaat voor Biologie. Ik probeer studenten altijd te stimuleren om zich breed te orienteren. De Wageningse bioloog onderscheidt zich van andere biologen door de brede Wageningse opleiding. Ik adviseer studenten om hun tweede afstudeervak niet bij de echte biologische vakgroepen te doen, maar bij Bodemkunde of Geografische informatiesystemen. Studenten die tijdens hun eerste afstudeervak merken dat het echte onderzoek niets voor hen is en die het beleid in willen, gaan vaak naar vakgroepen als Voorlichtingskunde of Economie.
Zijn collega dr ir Rienk Miedema van de studierichting Bodem, water en atmosfeer zegt dat studenten hun vrije keuze wel gebruiken voor specialistische vakken, maar dat dat niet anders is dan vroeger. Onze studenten gebruiken hun vrije keuze voor minstens zeventig procent om aanvullende technische vakken te doen. Vakgroepen als Filosofie en Voorlichtingskunde zijn nooit erg populair geweest.
Wel stellen verschillende studiecoordinatoren dat de studiepakketten van studenten kleiner zijn geworden. Vooral moleculaire wetenschappers deden tot een paar jaar geleden veel extra vakken. Studiecoordinator dr ir Walter van Dongen heeft het gemiddelde afstudeerpakket zien teruglopen van ruim 175 naar zo'n 140 studiepunten. Ik kan me goed voorstellen dat de vakgroep Filosofie dat bijvoorbeeld merkt. Ook bij zijn eigen vakgroep, Biochemie, neemt de belangstelling af voor keuzevakken, merkt hij. Het practicum Biochemie van soort- en milieuvreemde stoffen werd een paar jaar geleden door 25 tot veertig studenten gevolgd, dit jaar hadden we minder dan tien belangstellenden.
Blokroostering
De vakgroep Onderwijskunde lijkt zich tot nu toe te onttrekken aan de trend. Bij verschillende vakken is weliswaar een teruggang te zien maar die is gemiddeld niet groter dan de terugloop van de studentenaantallen aan de LUW als geheel. Toch is ir Chris Blom van de vakgroep niet gerust. De ruimte voor studenten om te kiezen wordt steeds kleiner en de nieuwe blokroostering zal het erg moeilijk maken voor studenten om vakken buiten hun programma te plannen.
Verschillende vakgroepen voelen zich benadeeld door de herprogrammering van de onderwijsprogramma's. Bij de nieuwe programma's zouden roc's de eigen vakgroepen hebben beschermd. Zo geeft de historicus dr ir Jan Bieleman al veertien jaar het vak Agrarische geschiedenis en tot vorig jaar trok dat zo'n 25 studenten per jaar. Dat was deels omdat het vak was opgenomen in de beperkte keuze van de richting Plantenveredeling en gewasbescherming. Dit jaar is het vak niet langer opgenomen in de beperkte keuze en meteen zijn de studentenaantallen teruggelopen naar negen. Wij zitten als vakgroep wat dat betreft in de hoek waar de klappen vallen. Een aantal jaar geleden verzorgden we nog een groot propedeusecollege voor Economie. Dat heeft de roc ingeruild voor een vakje duurzaamheid, dat verzorgd kon worden door iemand uit de kernvakgroepen van de studierichting.
Ook ir Ruurdje Boersma van Ecologische landbouw denkt dat haar vakgroep te lijden heeft van de nieuwe programmering. Zo laat het nieuwe rooster van Biologie minder ruimte voor studenten om vakken naast hun reguliere programma te doen. Er zijn verschillende studenten langsgekomen om te vragen of we ons inleidende vak ook op een ander moment geven, omdat ze op dat moment een ander college hebben. Wel doen elk jaar nog steeds ongeveer veertig studenten een afstudeerproject bij de vakgroep. De belangstelling is er dus wel, maar het wordt studenten niet makkelijk gemaakt.
Watten
Verschillende vakgroepen proberen nu op allerlei manieren weer meer studenten te trekken. Studenten die bij ons een afstudeervak willen volgen, worden helemaal in de watten gelegd, zegt Bieleman. Voor het derde trimester hebben we geprobeerd studenten te interesseren voor een open vak. We hebben 480 brieven de deur uitgedaan naar studenten Economie en Rurale ontwikkelingsstudies. Twintig studenten hebben zich nu aangemeld. Daar zijn wij al ontzettend blij mee
Ook Schakel probeert weer in de gunst van de student te komen. Hij wil in het verplichte college Inleiding wetenschapsfilosofie laten zien dat de vakgroepsthema's heel betekenisvol zijn voor de verschillende vakgebieden van de universiteit. Ik hoop dat meer studenten nog eens bij ons terugkomen voor een vervolgvak. Verder heeft de vakgroep allerlei obstakels weggehaald. Vroeger hadden we bijvoorbeeld vakken die over twee trimesters gespreid waren. We bieden nu kortere cursussen aan. Bovendien hebben we de voorvereisten voor een aantal vakken laten vallen. Volgens Schakel is het dringend noodzakelijk meer studenten te krijgen. De vakgroep is een echte onderwijsvakgroep. Als we er niet in slagen meer studenten te trekken, valt de bestaansgrond van de vakgroep weg.

Re:ageer