Wetenschap - 18 januari 1996

Stoelendans rond nieuwbouw Junushoff

Stoelendans rond nieuwbouw Junushoff

Gemeente en Kuipers verdeeld over zitplaatsen en bomen

Al vijf jaar proberen de gemeente Wageningen en bioscoop-eigenaar Kuipers de Junushoff te vernieuwen tot een schouwburg annex bioscoop. Afgelopen week brak de zoveelste vertrouwenscrisis uit. Ditmaal staan zitplaatsen, monumentale bomen en een klaverblad de uitvoering in de weg. Het gebouw moet functies verweven, maar de hoofdrolspelers kunnen slecht met elkaar door een deur.


Aan de achterzijde van schouwburg de Junushoff, aan de stadsgracht tegenover het IAC, moet de nieuwe bioscoop van G. Kuipers verrijzen. De eigenaar van het Molenstraattheater wil een aanbouw aan de Junushoff, waarin vier zalen en zeshonderd bezoekers passen. Paaltjes in de grond perken de beoogde aanbouw inmiddels af. Wie een lint langs de paaltjes trekt, ziet met enige fantasie de vorm van een klaverblad.

Op 9 januari kondigde wethouder H. Blankestijn in De Gelderlander aan dat de spade spoedig de grond in kan en dat de nieuwbouw mogelijk al met kerst 1996 gereed zal zijn. Dit was overeenkomstig de wens van Kuipers, die van de opening een spektakel met veel bezoekers wil maken. De betrokken partijen in de stuurgroep Junushoff, naast de gemeente bouwonderneming Van Swaay en het stichtingsbestuur van de Junushoff, waren akkoord met het klaverbladmodel. Het wachten was op stuurgroeplid Kuipers, vertelde Blankestijn de gemeenteraad. Als hij met de kerst open wilde, moest de bioscoop-eigenaar ja zeggen.

De schets van het klaverblad van Blankestijn viel bepaald niet in goede aarde bij Kuipers, die eind vorige week boos liet weten: Ik word gefopt. Ik zeg nee tegen de communicatie van de gemeente en trek me terug uit de stuurgroep voor de Junushoff." Kuipers heeft grote bedenkingen bij het klaverbladmodel, omdat het zeer de vraag is of de circa zeshonderd bioscoopstoelen wel in deze opzet passen. Bovendien ziet hij niet hoe zijn programma van eisen op het terrein van filmtechniek, veiligheid, loopruimte en sanitair, in de beperkte opzet past. Hoe meer stoelen je plaatst, des te minder loopruimte blijft er over." Hij voelt zich dan ook overvallen door de slikken of stikken-aanpak van wethouder Blankestijn.

Bomen

Kuipers blijkt meer vertrouwen te hebben in een eerder model dat in de stuurgroep is ontwikkeld: het ronde model. Dit model, uitgewerkt door architectenbureau Cocon, bevatte meer ruimte. Maar Cocon had een viertal monumentale bomen langs de stadsgracht over het hoofd gezien. De gemeente wil deze bomen niet kappen en verplaatsen lijkt geen realistische optie, zodat slechts tot op een afstand van negen meter rond de bomen gebouwd kan worden. Zo ontstond vanuit een ronding een klaverblad.

Kuipers ergert zich groen en geel aan de besluitvorming over de bomen. Afgelopen zomer zei de architect: Je moet de bomen terugsnoeien, dan kan het. De gemeente zei toen: Dat nemen we op met de afdeling Openbare Werken. Pas in oktober hoor ik van de gemeente dat het ronde model niet kan. In het bestemmingsplan staat dat het perceel een groenfunctie heeft. Ik heb het bestemmingsplan in juni 1995 gekregen, maar daaraan ontbraken twee pagina's. Op die pagina's stond de groenfunctie. Een slordigheidje. Nu blijkt er geen politieke bereidheid te zijn om aan de achterzijde, waar de bioscoop moet komen, de bomen te kappen, terwijl de bomen wel gekapt mogen worden op de plek waar de gemeente wil uitbreiden. Dat is het lot, roepen ze dan."

Volgens wethouder Blankestijn ligt de zaak echter anders. Het ronde model bevat volgens hem niet genoeg ruimte voor de bijna zeshonderd bioscoopstoelen van Kuipers. Bovendien kunnen de bomen volgens het bestemmingsplan wijken, maar de gemeente acht dat politiek niet haalbaar. De procedures voor de kap zouden zoveel tijd vergen dat Kuipers zijn deadline van kerst 1996 kan vergeten.

De voorzitter van het stichtingsbestuur Junushoff deelt de argwaan van Kuipers over het gemeentebeleid. Zo, is de wethouder weer op eigen houtje bezig? We hadden al een maand niets meer gehoord." Ir M. van Hezik is niet gelukkig dat hij in de krant moet lezen over de voortgang van het project waarin zijn bestuur een van de risicodragers is. Van Hezik, ook voorzitter van het Wagenings ondernemerscontact, weet niet beter dan dat begin december goede afspraken zijn gemaakt om voortvarend de Junushoff-klus te klaren. Eerder had het bestuur nog de handdoek in de ring gegooid. Een interventie van de gemeenteraad was nodig om de bestuurders te laten aanblijven.

De derde partner in de stuurgroep, bouwondernemer A. van Swaay, is veel positiever over de procesgang. Jammer dat Gerben (Kuipers, red.) zich zo laat gaan, buiten de stuurgroep om. De stuurgroep is al een tijd niet meer bij elkaar geweest, maar als hij kritiek heeft moet hij het daar uiten. Bij mijn weten geeft de architect zwart op wit aan dat er minimaal 560 stoelen in de bioscoop passen. Vertrouwen in de architect is op zijn plaats; of zoekt Kuipers beren op de weg? We moeten een knoop doorhakken over de bouw; anders halen we kerst 1996 niet meer. Daar heeft Kuipers het meest belang bij."

De adviseur van de gemeente bij de bouw van de Junushoff, bureau Dimensie uit Amsterdam, is het met Van Swaay eens. Ik concludeer dat er minimaal 560 stoelen in passen", meldt adviseur H. Schuurs. Toen de architect tot hetzelfde oordeel kwam, heeft Blankestijn de gemeenteraad ingelicht. Kuipers heeft gelijk dat het huidige schetsontwerp onvoldoende is uitgewerkt. Maar voor je een voorlopig ontwerp maakt, wil je weten: is dit de goede richting, heeft het zin om door te gaan? Daarop moet Kuipers antwoorden. Als hij nog niet toe is aan een beslissing, gaat de bioscoop zeker niet voor de kerst open."

Schuurs had begin januari nog een gesprek met Kuipers, waarin hij aangaf dat het klaverbladmodel niet voldoet aan de programmatische eisen, waaronder de hoeveelheid stoelen. Een creatief ontwerp van de architect zou echter kunnen helpen, meende Schuurs, die binnen een week zijn oordeel over het aantal stoelen herzag.

Kuipers daarover: De gemeente gelooft dat mijn programma van eisen haalbaar is. Ik wil zeker weten dat het kan, voordat ik 3,5 miljoen gulden investeer". In een brief aan de gemeente, begin deze week, liet hij daarom weten verheugd te zijn dat de gemeente het klaverbladmodel haalbaar acht. Hij vraagt om een tekening op schaal 1: 100. De huidige tekeningen zijn onvoldoende en ik zou betere krijgen."

Klerezooi

Stichtingsbestuurder Van Hezik ergert zich aan de commerciele schil die, net als de bioscoop, aan de schouwburg moet worden gebouwd. Deze schil is goed voor een miljoen aan grondopbrengsten voor de gemeente. In de eerste schetsontwerpen was de schil zo beeldbepalend dat er geen entree meer overbleef voor de schouwburg. Een toekomstig huurder, een bank, was daar vooral debet aan. Van Hezik: Het leek alsof de commerciele schil van Van Swaay het belangrijkst was, daarna Kuipers en dan pas wij."

Heeft het bestuur van de Junushoff, een verzameling capabele maar niet terzake kundige vrijwilligers die begin vorig jaar aantrad, de klus overschat? Het was een veel grotere klerezooi dan we dachten", aldus Van Hezik. De zaak was eigenlijk failliet, met een half miljoen in het rood. Personeelsbeleid was er niet; geen functioneringsgesprekken, geen taakomschrijvingen en geen tijdafspraken. Er kwamen een heleboel lijken uit de kast." Het bestuur heeft oktober vorig jaar een maand de tijd gevraagd om orde op zaken te stellen en heeft daarna een adviseur ingeschakeld. Die was echter druk bezet, zodat het bestuur niet snel kon reageren op nieuwe schetsen voor de Junushoff.

Zwartepiet

Van Hezik is, net als Kuipers, ontevreden over de procesleiding en de communicatie van de gemeente. Misschien moet een ander collegelid zich maar eens tegen deze zaak aanbemoeien." Hij meent dat Kuipers, als risicodragende ondernemer, een kavel moet krijgen en zijn gang moet kunnen gaan. Wat Van Hezik betreft bestaat het gemeentebestuur te veel uit lieden die rapporten maken tot het hoogste goed verheven hebben. Beslissingen nemen is er niet bij.

Wethouder Blankestijn is tegen het rondspelen van de zwartepiet. Hij stelt dat Kuipers gaande de rit steeds meer ruimte wilde en daarom niet met het klaverblad uit de voeten kan. De wethouder heeft de afgelopen week geen contact gehad met Kuipers; diverse pogingen tot contact met Van Hezik mislukten. Bovendien wilde het bestuur van de Junushoff alleen praten als bij de tekeningen ook een financieel plaatje kwam.

Op de vraag of het project is onderschat, antwoordt Blankestijn: Alle partijen moeten de hand in eigen boezem steken. Het is belangrijk dat we nu afspraken maken en dat de achterbannen en adviseurs het daarmee eens zijn."

Vrolijkheid

Schuurs, de adviseur van de gemeente, snapt de commotie niet. Je wilt met het combineren van schouwburg en bioscoop een meerwaarde creeren die de stad Wageningen levendig houdt. Daarvoor is een stuurgroep in het leven geroepen. Uiteraard heeft iedereen daarin zijn eigen belangen, maar je hebt een zekere vrolijkheid nodig om het te realiseren. Het merkwaardige is dat ze elkaar in de haren zitten. Ik heb een groot respect voor Kuipers, veel waardering voor Blankestijn en met Van Swaay kun je goed schaatsen, maar samen... De hele proceskant van de nieuwe Junushoff lijkt me onderschat."

Ik ben de grootste lastpost die je kunt bedenken", beaamt Kuipers. Ik wil het goed doen, naar het publiek toe. Ik heb vijf jaar lang het Molenstraattheater niet meer verbouwd; mensen zakken door de stoelen heen. Maar in de nieuwbouw wil ik geen zeshonderd vrouwen op vier wc's laten plassen. De gemeente draait de zaak om; die wil eerst de buitenkant vaststellen, dan de invulling. Terwijl ik heb geleerd: je bepaalt eerste wat je wilt en maakt dan een ontwerp waarin dat past."

De nieuwe schouwburg annex bioscoop staat er dus voorlopig nog niet. Deze week nog gaan de betrokken partijen achter gesloten deuren rond de tafel zitten, om de problemen uit te praten.

Re:ageer