Wetenschap - 18 juni 1998

Schrijfavond Amnesty International

Schrijfavond Amnesty International

Schrijfavond Amnesty International
Pennen voor gewetensgevangenen
Slechts het geluid van ijverig pennen vult de ruimte van het koffiekamertje op de eerste verdieping van de Openbare Bibliotheek Wageningen. Sophie Elsas bestudeert een van de voorbeeldbrieven die Amnesty International heeft opgesteld. Samen met zes andere brievenschrijvers tracht zij bij te dragen aan de vrijlating van gewetensgevangenen - mensen die vastzitten wegens het uiten van hun mening. Vandaag gaan de brieven onder andere naar de president van Nigeria. Twee belangrijke mensenrechtenactivisten zitten al meer dan zestien maanden gevangen wegens het vreedzaam uiten van hun politieke denkbeelden
Gera Grit, afgestudeerd plantenteeltwetenschapper, en Ineke Boeijen, student Levensmiddelentechnologie, zijn samen verantwoordelijk voor de organisatie van de schrijfavonden, elke tweede dinsdag van de maand. Ze zorgen voor pennen, papier, postzegels en voorbeeldbrieven; de bieb voorziet de schrijvers van thee en koffie. Een vrouwelijke stem op de intercom attendeert bibliotheekbezoekers op de Amnesty-activiteiten. Met hetzelfde doel hangt Boeijen rood- en geelgekleurde posters op. Als ze toch hier zijn voor een cd'tje, kunnen ze gelijk even komen schrijven.
Tijdens haar middelbareschooltijd begon Boeijen al met het vrijschrijven van gewetensgevangenen. Met haar enthousiasme heeft ze ook haar vader, moeder en zus geinspireerd om elke maand de pen ter hand te nemen. Het zit duidelijk in de aard van het beestje. Ik kan niet tegen onrechtvaardigheid. Daarom ben ik ook vegetarier. Grit reageert droogjes: Ik heb dat helemaal niet met dieren. Ik kom van de boerderij en eet ieder jaar van de koe die naar de slacht gaat. Mijn zus is wel vegetarier. Dat komt misschien door haar studie in Wageningen. Maar als ik kan kiezen tussen gewone en scharreleieren, neem ik wel de scharreleieren. Boeijen: Jaaa, dat geitenwollensokkenidee zit toch wel in je.
Sophie Elsas is er vandaag voor het eerst. Ze is via haar oma in contact gekomen met Amnesty. Als student heeft ze tegenwoordig te weinig financiele middelen om Amnesty met geld te steunen. Met het schrijven van brieven draagt ze toch haar steentje bij
Ze is benieuwd of er ook schrijfacties naar gevangenen zelf plaatsvinden. Op die manier ben je er toch nog meer bij betrokken. Boeijen legt het een en ander uit. In december en met Pasen is er in ieder geval gelegenheid om persoonlijk naar een gevangene te schrijven. Daarnaast zijn er soms briefwisselingen met bijvoorbeeld ter dood veroordeelde Amerikanen.
Boeijen herinnert zich een briefwisseling met een Griekse gevangene. Het was een Jehova-getuige die dienstplicht had geweigerd. Na een paar brieven kwam het eerste foldertje al!, roept ze verontwaardigd. Dat ging nog wel, maar vervolgens kreeg ze ook een boekje thuisgestuurd. Het ging over cijfers in de bijbel en dat er niet genoeg plaatsen in de hemel zijn voor alle mensen. Boeijen mocht echter wel mee naar het paradijs. Nuchter vraagt ze zich af: Waarom nemen ze hun eigen familie dan niet mee in plaats van mij? Ik wilde laten merken dat er aan hen gedacht werd; ik schreef niet om overtuigd te worden van hun geloof. Daarom ben ik ermee gestopt. Ze relativeert: In Griekenland valt de situatie toch wel mee, hoor... ze mogen daar bezoek ontvangen en zo.
De nieuwsgierige Elsas heeft nog een vraag. Zijn wij nou de enigen die schrijven voor deze gevangenen? Boeijen: De brieven komen uit bijna alle landen waar Amnesty actief is, behalve uit het land waar het om draait. Dit komt omdat Amnesty een politiek onafhankelijke organisatie is. Vooral brieven uit landen die belangrijke economische relaties hebben met het betreffende land maken indruk. In dit soort situaties is de kans groot dat de gevangenen worden vrijgelaten, of tenminste een eerlijk proces krijgen.
Veel meer dan brieven schrijven kunnen ze niet. Vervolgens is het afwachten hoe een overheid reageert op het brievenbombardement. Je komt nooit echt te weten komt of de schrijfactie werkelijk geholpen heeft, verklaart Boeijen. Een regering die besluit mensen vrij te laten, zal nooit in het openbaar bekend maken dat Amnesty er achter zit.
De schrijvers richten deze maand het vizier op de leiders van China, Colombia en Nigeria. Met dat laatste land is er een probleempje. De voorbeeldbrief is gericht aan de onlangs overleden president Sani Abacha. Hoe heet die nieuwe ook al weer?, vraagt iedereen zich af. Het NRC/Handelsblad geeft zekerheid. De man heet Abdusalam Abubakar. Maar goed dat we er op tijd achter komen, zegt Elsas. Anders hadden we brieven naar een dood iemand gestuurd.
Het aantal van zeven schrijvers dat vanavond zijn solidariteit toont, roept verschillende reacties op. Dit is echt een topavond, zegt Gera Grit, die wel eens een opkomst van nul heeft meegemaakt. Elsas vindt het juist erg tegenvallen. Ik studeer Tropisch landgebruik en dan zou je denken: sociale studie, vast veel schrijvers. Ze is echter de enige van haar richting
Volgens Grit hangt het aantal schrijvers sterk samen met het weer. Als het te warm is, zit iedereen op het terras; bij te koud weer komt niemand meer in de stad.
Grit en Boeijen hopen bij andere Amnesty-groepen ideeen op te doen om de opkomst te verhogen. Met achthonderd Amnesty-leden en redelijk wat studenten in Wageningen moet het aantal omhoog kunnen, vinden ze. Boeijen benadrukt nog een keer het belang van de schrijfacties. Het zijn ook mensen van je eigen leeftijd waar je je voor inzet. Ze haalt de situatie in Turkije aan. Studenten moeten daar demonstreren voor betere lessen en tegen verhoging van het collegegeld. Daarvoor zitten sommigen al twee jaar vast. En wij maar zeuren over die OV-studentenkaart.
Ondanks de tegenvallende opkomst blijven ze zich inzetten. Grit: Ook al doe je niet veel, het is altijd wat. Boeijen: Een beetje vrije tijd voor de vrijheid van een ander.

Re:ageer