Wetenschap - 27 juni 1996

SSHW wil deel studentenkamers kwijt

SSHW wil deel studentenkamers kwijt

Door leegstand geplaagde SSHW zoekt nieuwe markten

Kamernood bestaat niet meer in Wageningen. Alleen wie dat echt wil, woont nog bij een hospita. Na jaren zonder leegstand kwam de SSHW (Stichting Sociale Huisvesting Wageningen) in 1995 op het landelijk leegstandsgemiddelde van 1,4 procent, een verzesvoudiging te opzichte van het voorgaande jaar. Om minder afhankelijk te worden van de wispelturige markt van de studentenhuisvesting gaat de SSHW wil doelgroep verbreden. Ze gaat appartementen bouwen en het aantal studentenkamers met minstens vijf procent inkrimpen.


Nog maar een paar jaar geleden moest een aankomend student zich al voor de zomervakantie zorgen maken over toekomstige woonruimte. Wie zich in april bij de SSHW had ingeschreven, kreeg een plaats op de wachtlijst; loting bepaalde de rangorde. De pechvogels zochten via advertenties ruimte voor bed en bureau, soms in de wijde omtrek van Wageningen. Om de doorstroming te bevorderen verzocht de SSHW afgestudeerde bewoners dringend andere woonruimte te zoeken. Niet studerende SSHW-huurders kregen van de Woningstichting bonuspunten bij de inschrijving, zodat ze eerder in aanmerking kwamen voor een reguliere woning.

De rollen zijn nu omgedraaid: het afgelopen jaar was het de SSHW die moest adverteren om haar kamers te verhuren. Huurders uit de wijde omtrek zijn welkom, ook studenten uit Arnhem en Velp. De regels voor inschrijving zijn versoepeld. Ex-studenten mogen tot twee jaar na het behalen van hun bul in een SSHW-flat wonen.

Oorzaak van de omslag is de dalende studentenpopulatie. En J.S. Harkema, adjunct-directeur van de SSHW, maakt zich zorgen over de toekomst. Je weet niet wat er staat te gebeuren, met dat Peper-rapport en de samenwerking tussen de LUW en de Universiteit Utrecht."

De onzekere vooruitzichten zijn voor de SSHW aanleiding voor een discussie over de beperking van de leegstand. De stichting wil het aantal studentenkamers met vijf tot tien procent verminderen. Van de 4.500 kamers die de SSHW nu heeft, moeten er dus 225 tot 450 verdwijnen. Hoe dat moet is nog de vraag, maar makkelijk is het zeker niet. Harkema: Als de Woningstichting een huis over heeft, kan ze het verkopen. Wij hebben die mogelijkheid niet. Als we veel leegstand hebben, kunnen we alleen slopen. En zelfs slopen kan lang niet altijd. Je kunt niet zomaar een afdeling van een flat halen." De SSHW bekijkt de mogelijkheid om een aantal kamers aan de afdeling te schenken, voor gebruik als gemeenschappelijke ruimte. In juli begint de discussie met de Stichting Flatoverleg en de raad van toezicht over de woonvoorraad. We trekken er een fiks aantal maanden voor uit", aldus Harkema

Vluchtelingen

In kringen van de gemeentelijk politiek is gesuggereerd om een studentenflat in te richten voor de opvang van asielzoekers. Nu zijn die nog grotendeels gehuisvest in asielzoekerscentrum De Leemkuil, midden in het bos. Een centrum dichter bij de stad zou beter zijn voor de integratie van asielzoekers. Op kleinere schaal biedt de SSHW al onderdak aan vluchtelingen; Ongeveer zestig, meest jonge vluchtelingen wonen in een kamer van de SSHW. Maar het reserveren van een complete studentenflat voor asielzoekers is volgens Harkema niet mogelijk.

Het is niet uitgesloten dat de SSHW onder druk van de groeiende leegstand besluit om de nieuwbouwplannen voor Droevendaal een tijdje in de ijskast te leggen. Ook de fasering van de bouw op Droevendaal is een middel om leegstand tegen te gaan", zegt Harkema cryptisch. De LUW heeft de barakken op het terrein aan de Droevendaalsesteeg gebouwd als noodopvang, in een tijd dat de kamernood in Wageningen hoog was. In de loop der jaren gingen steeds meer mensen op Droef wonen vanwege het landelijke karakter van het complex. De SSHW nam de barakken over van de universiteit, als een toevoeging aan het bestaande aanbod van voornamelijk hoogbouw. De nieuwbouw ter vervanging van de al lang afgeschreven barakken wordt nu nog belemmerd door een procedure bij de Raad van State, aangespannen door milieu-organisaties.

Terwijl het aantal studentenkamers de komende jaren wordt ingekrompen, kondigt de SSHW in het strategisch beleidsplan aan de doelgroep te verbreden om zo de risico's te spreiden. Sinds de versoepeling van de inschrijfvoorwaarden in 1995 komen grofweg alle jongeren in aanmerking voor een SSHW-kamer. Bovendien regelt de stichting woonruimte voor stagiaires en gastmedewerkers van de LUW en de Wageningse instituten. In samenwerking met woningcorporatie Woonstede in Ede verzorgt de stichting huisvesting voor studenten van de grote mbo- en hbo-instellingen in Ede.

Bassecour

Verder werkt de SSHW aan ambitieuze bouwplannen voor nieuwe doelgroepen. Harkema: We zijn ons bestand kritisch aan het bekijken en breiden het uit waar dat iets wezenlijk anders toevoegt." Zo'n uitbreiding van het bestand zijn de woningen aan de Heerenstraat. Die worden uitsluitend verhuurd aan 55-plussers, dubbel zo oud als het gros van de SSHW-huurders. De appartementen in de nieuwe vleugels van het voormalige LUW-hoofdgebouw, het Bassecour, hebben heel wat teweeggebracht voor de SSHW. Naast de nieuwe appartementen stond een bouwval, Heerenstraat 14. Om te voorkomen dat het pand ten prooi zou vallen aan vandalen die de nieuwe Heerenstraatbewoners overlast zouden bezorgen, heeft SSHW het pand gekocht en opgeknapt. Het is nu een redelijk prijzig studentenhuis voor oudere studenten.

Een andere bron van ongemak voor de huurders van de vleugels is het voormalige hoofdgebouw zelf. De restauratie van het Bassecour liet zo lang op zich wachten dat de SSHW aanbood daar zelf voor te zorgen, in samenwerking met een lokale projectontwikkelaar. De SSHW leed aanzienlijk gezichtsverlies toen de eigenaar met een andere projectontwikkelaar in zee ging. Harkema ziet nog wel een lichtpuntje. Ik denk dat ons initiatief de zaak in een stroomversnelling heeft gebracht."

Voor de komende tijd staan nog twee projecten op stapel. De voormalige Wilhelmina-mavo, nu LUW-eigendom, wordt door de SSHW verbouwd tot een appartementencomplex. In het gebouw komen elf appartementen met huren van zo'n dertienhonderd gulden. Volgend jaar neemt de SSHW ook het gebouw van de studentenadministratie over van de LUW. In het pand, tegenover de SSHW-woningen aan de Heerenstraat, komen zeventien appartementen.

De SSHW had vorig jaar een tegenslag te verwerken bij het project De Boomgaarden. De stichting wilde op het LUW-terrein De Boomgaarden vier blokken huurwoningen bouwen voor de sociale sector. Vorig jaar leek de overdracht van de grond in kannen en kruiken, totdat bekend werd dat het Maritiem Research Instituut (Marin) de grond nodig heeft voor uitbreiding. Of en waar de SSHW-appartementen nu worden gebouwd, is afhankelijk van onderhandelingen met de gemeente, de LUW en investeringsmaatschappij Taxon, eigenaar van een groot deel van De Boomgaarden.

Woonlasten

De SSHW gebruikt ook inkomsten uit de verhuur van studentenkamers voor de uitbreidingsplannen. Dat kan niet anders, aldus Harkema. We hebben geen aparte potjes voor studentenhuisvesting, woningen voor ouderen en andere projecten." Maar de nieuwe projecten zullen niet ten koste gaan van de kamerhuurders, bezweert hij. De projecten worden kostendekkend."

De stijging van de woonlasten per 1 juli is dus niet te wijten aan de nieuwe SSHW-plannen. In haar nieuwsbrief wijst de stichting met een beschuldigende vinger naar de overheid. De gemeentelijk heffingen die de stichting doorberekent aan haar huurders, bijvoorbeeld de afvalstoffenheffing en het rioolrecht, worden steeds hoger.

Een andere oorzaak is de bruteringsoperatie, in 1995 een omslag in het Nederlandse volkshuisvestingsbeleid. Voor 1995 stelde het ministerie van Volkshuisvesting het huurverhogingspercentage voor de woningbouwcorporaties vast. Ze waren totaal afhankelijk van de overheid, die subsidies verstrekte en de risico's dekte. In 1995 heeft het ministerie toekomstige rijkssubsidies voor de corporaties afgekocht en kregen ze de vrijheid zelf de huurverhoging vast te stellen.

De SSHW is er bij de bruteringsoperatie slecht afgekomen. In het bruteringsakkoord hadden het ministerie en de gemeenten afgesproken dat de gemiddelde huurstijging zou uitkomen op 3,8 procent. Maar dat percentage was gebaseerd op het feit dat de reguliere corporaties een gunstige uitgangspositie hadden, doordat ze in het verleden bijvoorbeeld via overheidsgaranties goedkoop konden lenen. De SSHW had dat voordeel niet en zou eigenlijk de huren jaarlijks met 4,3 procent moeten verhogen om de financien gezond te houden. De SSHW houdt vast aan de afgesproken 3,8 procent en heeft protest aangetekend bij het ministerie. Vooralsnog verwacht de stichting door dat lagere verhogingspercentage een verlies te lijden van drie miljoen gulden. Harkema heeft echter goede hoop dat het protest vruchten af zal werpen en gaat ervan uit dat de SSHW tenminste een gedeelte krijgt van haar claim van enkele miljoenen.

Re:ageer