Wetenschap - 28 september 1995

Roling:

Roling:

De gangbare landbouwwetenschap aan de LUW is te beperkt om een duurzame landbouw te kunnen realiseren. Ze moet worden opgerekt tot een interactieve landbouwwetenschap, waarin onderzoekers maatschappelijke groeperingen ondersteunen bij het verzamelen van informatie. Dit stelde prof. dr ir N.G. Roling tijdens zijn inaugurele rede op 21 september. De voorlichtingskundige is benoemd tot bijzonder hoogleraar Landbouwkennissystemen in ontwikkelingslanden.

De leerstoel wordt betaald door de stichting ETC in Leusden, die adviseert over projecten in de Derde Wereld. Eerder was Roling hoogleraar Voorlichtingskunde, maar deze functie gaf hij op omdat de beheerstaken hem niet bevielen.

De gangbare landbouwwetenschap, aldus de hoogleraar, meent dat wetenschappelijk onderzoek de bron is van innovatie, dat technologie toegepaste wetenschap is, en dat onderzoekers universele kennis over de natuur moeten geven. Ter illustratie noemde hij prof. dr R. Rabbinge, die dit onlangs in het WUB als taak van de teeltkundigen naar voren bracht.

Maar die wetenschapsopvatting is te beperkt, stelt Roling, omdat ze geen plaats biedt aan de voortdurende normatieve afwegingen tussen ecologie en economie. Ze gaat voorbij aan het feit dat bij landbouwkundige problemen onderhandelingen tussen belanghebbenden vaak belangrijker zijn dan technische expertise. Ook gaat ze voorbij aan de lokaal aanwezige kennis, en aan onderzoek dat aantoont dat innovatie afhankelijk is van interactie tussen alle betrokken partijen.

Een voorbeeld van interactieve landbouwwetenschap is volgens Roling het internationale programma onder leiding van genenbankdirecteur dr J. Hardon, waarin veredelaars direct boeren en lokale ontwikkelingsorganisaties ondersteunen bij het uitproberen van betere rassen en teeltsystemen. Volgens Roling neemt de belangstelling voor interactieve landbouwwetenschap toe. Zo wil de VN-voedselorganisatie FAO en de internationale landbouwkundige instituten (IARC's) onderzoekers meer laten samenwerken met maatschappelijke groeperingen. De LUW heeft de taak deze ontwikkeling expliciet te maken en bewust te bevorderen", aldus de hoogleraar.

Re:ageer