Wetenschap - 14 september 1995

Rijnwater krijgt vrij spel in uiterwaarden

Rijnwater krijgt vrij spel in uiterwaarden

Natuurontwikkeling kan schaatsplezier vergallen

Op 7 september kon de Wageningse bevolking informatie krijgen en meningen geven over de natuurontwikkelingsplannen in de uiterwaarden. Komen er nu meer muggen, distels en busladingen vol recreerende huisvrouwen? Waarschijnlijk niet, maar of er straks nog geschaatst kan worden...


De ruggegraat van de Wageningse natuurplannen, stelt ecoloog ir P. Ganzefles van ecologisch adviesbureau Hemmen, is de nevengeul in de uiterwaarden. Ganzefles presenteerde op de inspraakavond de plannen voor de Wageningse uiterwaard De bovenste polder en de Renkumse benedenwaard tussen Lexkesveer en de papierfabriek Parenco. In het kader van het natuurontwikkelingsproject Noordoever Nederrijn krijgt Wageningen haar eigen stukje nieuwe natuur.

De geul in de uiterwaard moet even stroomafwaarts van Lexkesveer beginnen, waar de zomerdijk wordt doorgestoken. Daar vandaan stroomt het water via de nieuwe geul in de uiterwaard voor de steenfabriek De bovenste polder en de Wolfswaard langs. Vlak voor de haven moet het water weer in de Rijn stromen. In de geul zullen waarschijnlijk unieke natuurwaarden terugkeren. Vooral micro-organismen zullen daar de taak krijgen om het Rijnwater weer een klein beetje schoner te krijgen.

Behalve de nevengeul verandert er eigenlijk niet veel in De bovenste polder. Hier en daar komt wat extra moeras of een klein stukje ooibos. Desondanks stelt de zaal, na een korte inleiding op de plannen, de bijna klassieke vragen aan de orde. En hoe legitiem deze vragen ook zijn, aan de gezichten van de mensen achter de tafel - van Staatsbosbeheer, provincie, ecologisch adviesbureau Hemmen en het Utrechts landschap - valt af te lezen dat ze de vragen al kennen en de antwoorden klaar hebben.

Als eerste komt de recreatie aan bod: hoe zit het met de toegankelijkheid van het gebied? Het antwoord stelt de inspreker waarschijnlijk gerust. De Renkumse waard blijft afgesloten om de natuur rust te gunnen, maar de huidige veelgebruikte wandelroute in de Wageningse uiterwaard blijft intact. Er komt zelfs een autoparkeerplaats bij de haven, zodat de zondagse wandelaars van daaruit naar de Rijn kunnen wandelen en dan via de zomerdijk langs de zeeverkenners naar de Veerweg kunnen terugkeren.

Huisvrouwen

Dit wandelpad roept bij inspreker Six Dijkstra - Ik woon straks op het enige eiland van Wageningen" - de vraag op of zijn woonomgeving straks wordt overspoeld met busladingen recreerende huisvrouwen". Ook hij wordt gerustgesteld, want provincie noch gemeente zijn van plan er een toeristische attractie van te maken. De uiterwaarden zijn er primair voor de Wageningse bevolking, luidt de belofte.

Boeren laten zich op dit soort avonden zelden onbetuigd. Een aantal van hen vraagt zich af of de overheid binnenkort hun grond komt opkopen en of er dan een aardig prijskaartje aan hangt. Want hoe mooi de plannen ook zijn en hoe groot het draagvlak ook is, als wij onze grond niet verkopen, zo zegt een boer, komt er van die plannen helemaal niets terecht.

Het alternatief van de boeren is dat ze de grond zelf houden en er zelf natuur gaan produceren. Beter Nederlandse koeien in de natuur dan die rare beesten die eigenlijk helemaal niet in Nederland voorkomen.

Een traditionele boerenvraag is ook die over de distels. Een natuurgebied in de buurt betekent distels op je land. Hoe denkt de natuurbeweging daar mee om te gaan? Dat kan geen probleem zijn, vindt de vertegenwoordiger van het Utrechts landschap. Een goede boer krijgt geen distels op zijn land." Bovendien zijn er al afspraken gemaakt dat de natuurbeheerders een strook van vijf meter langs de rand distelvrij zullen houden.

Schaatsen

Tenslotte ontbreekt ook de muggenvraag niet op deze avond. Meer water in de buurt betekent meer muggen. Het stromende water in de geul is echter weinig aantrekkelijk voor muggen. En de moerasgebiedjes op de kaart zien er misschien bedreigend uit, maar de meeste liggen er nu al.

Het vaagste antwoord van de avond komt zonder twijfel op de vraag of er in de toekomst nog wel geschaatst kan worden op de uiterwaarden. Omdat er straks een geul ligt, zal het water bij hoge standen sneller dan nu worden afgevoerd. Als gevolg zullen de uiterwaarden minder dagen per jaar onder water staan. De vraag was verwacht, de vrees wordt gedeeld en het antwoord is vaag: men rekent er nog aan en streeft naar een oplossing. De komende weken liggen de plannen ter inzage op het gemeentehuis.

Re:ageer