Wetenschap - 11 juli 1996

Richard van der Vlies

Richard van der Vlies

Technische Dienst Agrotechnion

Eigenlijk had hij beroepsmilitair willen worden. Maar zijn eigen lichaam verklaarde hem de oorlog: Richard van der Vlies, geplaagd door allergieen, werd afgekeurd. Vader, broer, zus, ooms, allemaal namen ze dienst bij het wettig gezag. Ik ben de enige die een gewone baan heeft." Hij liet de moed niet zakken en zwoegde zich door zeven technische cursussen heen. Vorige maand kreeg hij zijn verdiende loon: een gouden speld.


Aan de achterzijde van het Agrotechnion op De Dreijen bevindt zich een grote werkplaats. Nog even een gaatje boren", verontschuldigt Richard van der Vlies zich. Behendig bewerkt hij met een elektrische boormachine een stalen strip. Zijn collega's kijken over zijn schouder mee. Ik maak het wel af", zegt een van hen. Ga jij maar praten."

Hij schuift aan een bureau in het kantoor van zijn chef, die naar een vergadering is. Aan de wand hangt een bord met afbeeldingen van een schakelkast en een computer. Ernaast het opschrift Technisch Installatie Beheer Wageningen-Oost en de vermelding van een reeks functies die de dienst verricht. Dat zijn er heel wat: onderhoud, bewaking, energie-beheersing, koeling, perslucht, water, brand- en blusinstallatie.

We zijn in twee afdelingen onderverdeeld. De denkbeeldige lijn ligt bij de Churchillweg. Dat is West, die doen Zodiac bijvoorbeeld. Dat was al zo toen ik hier kwam, in 1984", vertelt Van der Vlies.

Het computerscherm toont een schakelsysteem. Dat is het Gebouwen Beheerssysteem. We kunnen via die computer zien waar de storing zit en wat er aan de hand is. Ook kunnen we via de computer bijvoorbeeld ketels of een pomp aan- of uitzetten als er iets fout is gegaan. Of gegevens veranderen. Dat is het werk van de systeembeheerder. Het zou een zootje worden als wij daaraan gingen knoeien."

We zijn al zo lang bezig om die systeembeheerder naar schaal 7 te bevorderen. De collega-systeembeheerders van de universiteiten, die datzelfde systeem gebruiken, komen landelijk regelmatig bij elkaar om te vergaderen. En dan blijkt dat die collega's al in een veel hogere schaal zitten! Bij ons duurt dat jaren. Eerst moet je chef worden bevorderd, dan pas kan de rest van het personeel mee omhoog. Ik vraag me af of ze daar bij Personeelszaken wel iets van ons afweten. Weten ze wel dat wij in de ketelruimtes en kelders werken? Wij zijn de zogenaamde mollen. Ik heb hier nog nooit iemand van PZ gezien", aldus Van der Vlies. Administratieve mensen, die worden wel bevorderd, maar wij niet."

Ik weet niet of de LUW de technische dienst willen privatiseren, want ik heb nooit zo goed zicht op wat er van hogerhand allemaal wordt besloten. Ik ga er maar van uit dat onze dienst wel altijd nodig zal zijn."

Soms komen bedrijven van buiten apparatuur installeren. Als daarmee iets fout gaat, moeten wij eraan te pas komen. Die buitenbedrijven moeten zich eerst bij ons melden voor informatie. Want ze zijn totaal onbekend met de situatie. Ze draaien bijvoorbeeld een afsluiter dicht, omdat ze werkzaamheden moeten verrichten. Maar wij weten wanneer er een grote proef aan de gang is en dan kan je de boel niet afsluiten. Als wij bijvoorbeeld de stroom eraf moeten halen, weten wij precies wie er gebruik van maakt. En daar houden we rekening mee. Want het is toch zonde als een proef, die wekenlang is voorbereid, misgaat omdat wij de stroom eraf halen? Die buitenbedrijven weten dat niet. Vooral nieuwe bedrijven gaan wel eens zonder zich te melden aan de gang. Maar wij functioneren ook als storingsdienst. Daarom moeten we altijd weten welke firma waar zit, zodat we meteen vast kunnen stellen wat of wie een eventuele storing heeft veroorzaakt."

Voorschrift

Het steekt Van der Vlies dat wel eens de klacht wordt geuit dat de technische mensen altijd aan het lopen zijn, en altijd met z'n tweeen. Ja, we moeten ons door alle gebouwen begeven om naar een klus toe te gaan. Dat is toch logisch? Bovendien is het voorschrift dat bij bepaalde werkzaamheden twee mensen aanwezig zijn, vooral als het met elektriciteit te maken heeft." Hij grinnikt jongensachtig, vervolgt dan: Ik suggereer toch ook niet dat degenen die ons zien lopen, ook op dat moment hun werk niet doen? Nou ja, als ik maar zorg dat ik me gedekt houd en dat mijn chef weet wat ik doe, dan is het voor mij in orde. Ik doe m'n werk met veel plezier. En aan zulke opmerkingen wen je."

In de twaalf jaar die Van der Vlies bij de LUW werkt heeft hij zeven cursussen met succes doorlopen. Hij somt ze op: koeltechniek, elektrisch schakelen, toegepaste elektronica, meet- en regeltechnieken, bedrijfsvoering, industriele ketelinstallatie, besturingstechniek. Een hele waslijst. In principe werken we hier niet met die laatste. Die heb ik gevolgd omdat het een verbreding van mijn kennis is."

Ik ben al vrij snel na mijn indiensttreding met cursussen begonnen. Ik was toen nog niet eens in vaste dienst en werkte op het Biotechnion. Daar zei mijn chef: Ga maar leren. Dat moet ik de LUW echt nageven: je krijgt hier de kans om je te ontplooien. Iedereen mag allerlei opleidingen en cursussen volgen, dat vind ik heel goed. Maar of het me veel heeft opgeleverd? Nou, ik constateer dat al die kennis het behoud van mijn werk is, maar ik kom er niet mee in een hogere loonschaal. Zoals ik eerder al opmerkte: het gaat erom waar je chef zit. De doorstroming wordt tegengehouden door die regel, dat eerst de chef bevorderd moet worden."

Ja, het zit allemaal heel fraai in mekaar. Na vijf cursussen heb ik eens gesolliciteerd bij Zodiac. Ik had alles wat gevraagd werd, behalve ervaring. Ik kwam dus van de werkplaats van het Biotechnion. Ik werd afgewezen met de opmerking dat ik niet gemotiveerd was en geen ervaring had. Maar dat was een zwamverhaal, want ze hadden iemand die elders overbodig was doorgeschoven naar die baan. De functie was al vervuld. En in mijn gegevens staat juist dat ik wel degelijk ambitie toon. Dat blijkt toch ook uit het feit dat ik na de MTS nog al die cursussen ben gaan doen? Ik ben hartstikke tevreden met wat ik heb, maar ja, misschien moet je de mensen van hogerhand een keer wakker schoppen. Als je niks zegt, dan weet je zeker dat je niks krijgt."

Helmen

Een oudere collega komt even binnen om paperassen op te halen en strijkt en passant Van der Vlies over zijn kort, in een punt geschoren haar. Mooi kapsel he? Passen z'n helmen beter." Van der Vliest lacht. Ik spaar helmen", verduidelijkt hij. Vooral militaire."

Dat militaire zit hem in het bloed, verklaart Van der Vlies. Mijn vader werkte bij de technische dienst van het leger. Maar als burger. Hij is in Indonesie geweest als vliegtuigmonteur; hij was boordmecano. Mijn zuster is politie-agent in Arnhem en mijn broer is beroepsmilitair; hij was in Cambodja in de tijd van de Rode Khmer." Veel van de mensen die daar contact hadden met het leger dat zich verzette tegen de Rode Khmer, zijn later door de Rode Khmer vermoord.

Zijn interesse voor het leger is hem met de paplepel ingegeven. Ik ging als kind vaak met mijn vader mee naar de kazernes als hij daar technische reparaties moest gaan uitvoeren. Ik wist niet beter of ik zou ook het leger in gaan. Maar het mocht niet zo zijn."

Een militaire loopbaan kon hij met zijn allergie wel vergeten. Voor die allergie is Van der Vlies al acht jaar onder behandeling. De professor die hem in Utrecht behandelde, verwees hem naar een promovendus die onderzoek doet naar constitutioneel eczeem. Die heeft een heel andere aanpak. Hij stuurde me onder andere naar een dietiste, want ik kan absoluut niet tegen blikvoer. Die professor, daar had ik geen vertrouwen in. Het hielp allemaal niet. Dan denk je dat je in een academisch ziekenhuis bent, waar al de kennis toch aanwezig zou moeten zijn... Dat heb ik ook wel gezegd, maar tactisch. Je moet ze natuurlijk niet tegen je in het harnas jagen."

Vorige maand ontving Richard van der Vlies met zijn diploma van het Edese instituut voor technische opleidingen, het ROVC, een gouden speld. Die onderscheiding reikt het ROVC uit bij het behalen van zeven diploma's.

Je moet zelf om die onderscheiding vragen; dat vond ik erg raar en ook vervelend. Net als mijn vader, die in Indonesie was en zelf om zijn onderscheiding moest vragen. Alsof je jezelf wil ophemelen. Maar hij kreeg bericht dat hij de koningin beledigde als hij het niet deed!" Hij schiet in de lach. Dat is ook wat, he? Ik wilde dus eerst ook geen drukte, want net als bij een jubileum krijg je dan al die zwamverhalen over hoe goed je wel was. De uitreiking vond toch plaats en het was wel leuk. Maar die speld betekent niks als je geen goede samenwerking hebt met je collega's. Als je niet op elkaar terug kunt vallen, ben je nergens. We hebben een prima sfeer hier, echt waar. Ik ga elke dag met plezier naar mijn werk."

Willemsorde

De onderscheidingen zitten bij Van der Vlies wel in de familie. Een oom die tijdens de Tweede Wereldoorlog bij de ondergrondse was, maakte in De Biesbosch 23 overtochten met een kano om allerlei personen, onder wie generaals, en allerlei belangrijke informatie, onder andere voor prins Bernhard, over te brengen. Maar hij werd tenslotte toch door de Duitsers gepakt en vijf dagen voor de bevrijding nog gefusilleerd. Hij kreeg voor zijn moed postuum de Militaire Willemsorde. Prachtig, maar mijn tante kan nog altijd geen Duitsers zien."

De militaire ambities en interesse van de familie van Van der Vlies liggen ten grondslag aan Richards hobby: het verzamelen van helmen uit allerlei landen. Hij heeft er meer dan honderd. Mijn vrouw zegt wel eens: Ik wou dat je postzegels verzamelde. Ja, dat neemt minder ruimte in. Maar ik heb ze in mijn eigen kamer en ze staan op die glazen koppen, die eigenlijk bedoeld zijn voor koptelefoons. Die koop ik ook als ze kapotte neuzen hebben. Dan werk ik ze bij met klei en spuit ze in mensenkleur en dan zie je niets meer van die kapotte neus."

Ik heb helmen uit de Eerste Wereldoorlog. Duitse, Franse... En natuurlijk uit de Tweede. Pas nog heb ik een Chinese helm gekocht. Nee, in mijn helmen zitten geen kogelgaten. Zulke helmen moet je met een metaaldetector gaan zoeken. Ik ben niet zo fanatiek dat ik ervoor naar al die beurzen ga. Ik kijk wel op de rommelmarkten. Ik heb nu ook een Nederlandse blauwhelm. Helemaal platgereden. Gelukkig zat de militair er niet in."

Re:ageer