Wetenschap - 23 mei 1996

Reacties op Peper

Reacties op Peper

Van Aartsen

Ik wil investeren in de kennisinfrastructuur en een New Deal voor de sector. Het toewerken naar core business en het uitzuiveren van onderzoek spreekt mij aan. Ik wil het Kenniscentrum Wageningen werkelijk in de steigers zetten en een bestuurlijke kop erop zetten. Dit advies gaat niet in de ijskast. We moeten snel aan de slag."

Latijnhouwers

Peper doorbreekt het doemdenken in de landbouw", stelt mr ing J.M. Latijnhouwers, directeur van de stichting Samenwerking hoger agrarisch onderwijs (SHAO) en deelnemer aan een Peper-workshop. Hij heeft gelijk dat er nogal veel organisaties zijn in het kennissysteem. En Peper noemt de dingen bij de naam; heel goed."

Hij signaleert versnippering en onnodige concurrentie tussen de agrarische hogescholen. Mee eens, maar we zijn bezig daar iets aan te doen. We ontwikkelen gezamenlijk de onderwijsdidactiek en lopen voorop met modularisering, probleemgestuurd onderwijs en plannen om de studeerbaarheid te vergroten. Als Peper zegt dat het schort aan innovatieve kracht, had hij zich beter in de feiten moeten verdiepen."

Ik wijs een fusie van de zes hogescholen niet bij voorbaat af. Het behoud van vijf locaties is heel belangrijk, anders raken we de helft van de studenten kwijt. Een bestuur kan concurrentie voorkomen, maar bergt het gevaar van centralisme en bureaucratie in zich. Ook zegt Peper dat we terug moeten naar onze kerntaak: onderwijs. Maar als docenten alleen doceren, drogen ze op. Via praktijkonderzoek moeten ze kunnen meedenken over de ontwikkeling van het platteland, samen met de proefbedrijven."

Peper zet een nieuwe structuur neer. Daar is wel wat voor te zeggen, hoor. Er is op dit moment geen echte leider in het kennisnetwerk, zodat de oplossingen moeizaam tot stand komen. Hij doorbreekt die patstelling."

Van der Ploeg

Het meest opvallende aan het rapport is dat het primaat van de politiek wordt hersteld; de minister moet zus en zo", aldus LUW-socioloog prof. dr ir J.D. van der Ploeg, aanwezig bij twee workshops. Hij vertrouwt het zelfregulerende vermogen van het landbouwkennissysteem niet meer. Terecht; de LUW en DLO hebben zitten slapen. Een verademing zijn de zes velden voor innovatief onderzoek; hij verlegt de zwaartepunten van het onderzoek."

Ook zegt Peper: schoenmaker, houd je bij je leest. Concentreer je op landbouw en groene ruimte. DLO wordt teruggezet op toegepast onderzoek. Die trok het budget voor expertise-ontwikkeling de laatste jaren naar zich toe, door een ongelukkige coalitie met de directie DWK van het ministerie. DLO heeft een veel te grote broek aangetrokken en wordt nu terechtgewezen. Dat geldt in mindere mate voor de LUW."

Nijhof

Ik heb het rapport nog niet gelezen", meldt de Twentse onderwijskundige prof. dr W.J. Nijhof, aanwezig bij twee workshops. Maar ik ben benieuwd hoe Peper de vrijheid van onderzoek denkt te regelen in een holding. Dat klinkt als een bedrijf met managers; moeten die de onderzoekers aansturen? De universiteit moet alleen nog fundamenteel onderzoek doen, maar de LUW kan natuurlijk niet alleen fundamentele onderzoekers opleiden: slechts tien procent van de studenten komt in het onderzoek terecht. En ik hecht nogal aan de relatie tussen onderwijs en onderzoek."

De relatie tussen fundamenteel en toegepast onderzoek is altijd lastig geweest, maar op de lange termijn hebben de wetenschappers het altijd gewonnen van de beleidmakers. Toeval bepaalt ontdekkingen; de mannetjes erboven zijn relatief onbelangrijk."

De Boon

Ik heb nog geen exemplaar gekregen", vertelt ir H. de Boon, voorzitter van de hoofddirectie Cebeco Handelsraad en workshop-deelnemer, door zijn autotelefoon. Maar ik vind het essentieel dat Peper het belang van de land- en tuinbouw hoog op de agenda zet. Er komt nu een forse re-engineering van het kenniscomplex; het wordt bedrijfsmatig, een concern-model met divisies, waarbinnen de vraag en het kennisgedreven aanbod elkaar ontmoeten. Daar kunnen wij ons als bedrijfsleven zeker in vinden. Een frisse wind door het geheel is een goede zaak."

Je hebt natuurlijk ook Willy Wortels nodig; eigenwijze types, mensen met minderheidsstandpunten. De echte innovaties komen meestal van hen. Die ruimte moet blijven. Daarnaast heb je dan het technology driven onderzoek."

Speelman

Ik vind het een lekker leesbaar rapport met goede ideeen", vindt prof. dr ir L. Speelman, voorzitter van de onderwijscommissie van de LUW. Ik heb me er altijd over verbaasd dat LUW en DLO gescheiden opereren. De mensen in het land hebben het over Wageningen en zien het verschil niet. Alleen: Peper wil minder studierichtingen, met het idee dat dat efficienter is. Dat is niet zo; het blijft lastig uitleggen dat het niet gaat om de hoeveelheid studierichtingen, maar om de hoeveelheid vakken en de docentbelasting."

Van den Bosch

Peper kiest voor een sterke centrale planning en concentratie van instellingen, omdat de omvang anders te klein wordt", analyseert drs L.J. van den Bosch, collegevoorzitter van de agrarische hogeschool Larenstein in Velp. Dat is prima, maar dan trekt ie een scheidslijn tussen het wetenschappelijk onderwijs en het hao. Daardoor blijft hij zitten met een probleem: het eerste-faseonderwijs. De LUW en het hao moeten het volumebeleid - voldoende studenten trekken - voortzetten omwille van hun voortbestaan."

Ik zou een scheidslijn binnen de LUW leggen. Je krijgt dan een onderschool met de eerste fase van de LUW, het hao en de voorlichting. De bovenschool bestaat uit de tweede-faseopleidingen en het onderzoek. Na de eerste fase kunnen studenten de samenleving in, maar ze kunnen ook door naar de bovenschool, die sterk aan het onderzoek is gekoppeld. Daarmee moet je dan internationaal concurreren."

Peper zegt dat de agrarische hogescholen onderling concurreren, maar in de praktijk concurreren ze met nabijgelegen hogescholen. Dan moet je je dus inhoudelijk profileren, voor kwaliteit kiezen. Het is geen ramp als we minder studenten krijgen; zie de arbeidsmarkt. Het is te gek om de instroom op peil te houden, omdat Ritzen de differentiatie tussen universiteiten en hogescholen niet wil opheffen."

Vink

De Rotterdamse huisvrouw H. Vink: Peper? Heeft die dan verstand van landbouw dan?"

Re:ageer