Wetenschap - 29 januari 1998

Radiofrequente straling

Radiofrequente straling

Radiofrequente straling
In De Volkskrant is een debat ontstaan over mogelijke schadelijkheid van de elektromagnetische straling van de beoogde radiozendmast in Kootwijk. Milieuhoogleraar Lucas Reijnders waarschuwde daar onlangs voor. Volkskrant-columnist Ad Lagendijk betoogde zaterdag dat onderzoek geen verband heeft aangetoond tussen laagfrequente straling en kanker. In een ingezonden brief antwoordt Reijnders dat het bij de radiozendmast draait om elektromagnetische golven van een hogere frequentie, en dat onderzoek een verband heeft aangetoond tussen blootstelling aan radiofrequente straling en breuken in het DNA. Wie heeft gelijk?
Tussen elektromagnetische golven heb je grote verschillen in frequentie. Radiofrequent is duizenden golven per seconde, extremely low frequency is tientallen golven per seconde. Zeer laagfrequente golven komen bijvoorbeeld van hoogspanningslijnen en elektrische apparaten. Al tientallen jaren woedt een discussie over de schadelijke invloed van hoogspanningslijnen en elektrische apparaten. Nu zijn er nieuwe reviews van de oude onderzoeken. Die hebben met name veel kritiek op de dosisbepaling. Eigenlijk is de discussie onbeslist. Er zijn weinig aanwijzingen dat er schade ontstaat
Radiofrequente stralen zouden het DNA kunnen beinvloeden, dat is zeker niet denkbeeldig. Maar de frequentie is essentieel. Het hangt ervan af of moleculen een beweegbare lading hebben. Dus of ze deeltjes hebben, bijvoorbeeld elektronen, die niet helemaal vastzitten. Als die kunnen bewegen, dan kunnen elektromagnetische golven ze beinvloeden. Maar welk effect die golven hebben, is moeilijk te voorspellen
Reijnders heeft gelijk dat je de frequentie van de golven niet mag verwaarlozen. Hij verwijst naar onderzoek uit 1996 waarin breuken aan het DNA zijn waargenomen. Ik heb de indruk dat in dit onderzoek ratten zijn behandeld met elektromagnetische golven met een behoorlijk hoge intensiteit. Ik weet niet hoe vergelijkbaar dat is met de situatie in Kootwijk, want ik ken de intensiteit niet van de elektromagnetische golven van die zender. En de dosis maakt heel veel uit. Want beschadigd DNA kan zich herstellen. Zolang de beschadiging en het herstel gelijke tred houden, is er geen groot probleem. Maar als de stralingsdosis heel groot is, kan het herstelmechanisme dat niet bijbenen
Ze verliezen allebei een aspect uit het oog: Lagendijk de frequentie en Reijnders de dosis. Zo'n discussie eindigt in het moeras. Ik ben het eens met Lagendijk dat je in het leven wel bepaalde risico's moet nemen. Of radio Kootwijk een reeel risico oplevert, dat moet je opnieuw bekijken

Re:ageer