Wetenschap - 9 januari 1997

Programmering onderwijs in tijdnood

Programmering onderwijs in tijdnood

Programmering onderwijs in tijdnood
Roostering is knelpunt bij nieuwe programma's
De nieuwe onderwijsprogramma's leiden tot veel problemen. In een aantal gevallen zijn ze veel te duur en moeten ze veranderd worden. Zeker zo nijpend is de tijdsdruk. Voor september moet een gloednieuw rooster klaar zijn. Wensen van vakgroepen en docenten zullen daarin een minimale plaats krijgen
Vlak voor de kerst was het even schrikken voor een aantal richtingsonderwijs-commissies (roc's). Hun nieuwe, met veel moeite tot stand gekomen onderwijsprogramma's bleken flink te duur. Zo kwamen de programma's in het onderwijsinstituut Omgevingswetenschappen zeven ton boven hun budget uit. Het onderwijsinstituut Maatschappijwetenschappen blijft beter binnen het budget, maar ook hier waren te dure richtingen. De instituten van Levenswetenschappen en Technologie en voedsel komen beter uit: de laatste houdt zelfs meer dan een half miljoen gulden over
Voorzitter van Omgevingswetenschappen, prof. dr ir L. Speelman, wijt het tekort van zijn instituut onder andere aan het verdeelmodel dat is gebruikt om het geld over de onderwijsinstituten te verdelen. Vijfjarige opleidingen worden daarin niet rijker bedeeld dan vierjarige, terwijl voor de langere opleidingen een duur beroepsvoorbereidend blok betaald moet worden. Dit is nadelig voor Omgevingswetenschappen, dat zes vijfjarige opleidingen herbergt. Voorts vindt Speelman dat zijn opleidingen minder op elkaar lijken dan bij bijvoorbeeld Technologie en voedsel, dat gemakkelijker vakken gezamenlijk kan verzorgen
Roc-secretaris dr H. de Jager van de studie Milieuhygiene vindt het slecht dat pas op het laatste moment bleek dat er bij Omgevingswetenschappen problemen kwamen met de vijfjarige programma's. Vanuit de universiteitsraad is gezegd dat het vijfde jaar moet bestaan uit vakken die niets extra's kosten. Maar een beroepsvoorbereidend blok kost nu eenmaal extra capaciteit. Het stoort hem ook dat nooit een duidelijk normbudget is genoemd waaraan de roc zich heeft te houden
Het is voor de richtingen nu zaak om snel een nieuw en goedkoper programma in elkaar te zetten. Het bestuur van het instituut heeft al een suggestie gedaan: met zoveel mogelijk richtingen samen het beroepsvoorbereidende blok verzorgen. Daarmee spaart het instituut een aantal keren het basisbedrag uit dat het per vak moet betalen. Ook de kosten van de dure veldpractica nemen de richtingen onder de loep
Verschraling
De Jager: Wij kunnen waarschijnlijk zo'n zestig procent van het tekort wegwerken door voor de hele richting een beroepsvoorbereidend blok te maken. Ik denk dat dat inhoudelijk nog wel te verdedigen is. Ik stel mij voor dat studenten dan nog steeds een case kunnen kiezen in dat blok die bij hun specialisatie past. Maar het wordt veel moeilijker om die andere veertig procent te bezuinigen. Het houdt een verschraling in van het aanbod en daarmee vrees ik voor de kwaliteit van de opleiding.
Ook secretaris dr ir C.F. Jaarsma van de roc Landinrichtingswetenschappen gaat met zijn commissie de ingediende voorstellen eens kritisch bekijken. In het verleden hebben we veel specifieke vakken gecreeerd voor onze studierichting. Daar hadden we goede redenen voor, maar het wreekt zich nu. Dat zijn volgens de nieuwe systematiek dure vakken. We gaan nu proberen andere richtingen te interesseren voor dit soort vakken, zodat ze wat goedkoper worden. En de practica kunnen misschien wat minder intensief. Wij hebben namelijk een programma opgesteld op basis van inhoud en nog nauwelijks rekening gehouden met de financiele randvoorwaarden. Daar kunnen we nu eens naar kijken.
Op 27 januari stelt het instituut Omgevingswetenschappen in elk geval alle beschreven onderwijsprogramma's vast. Het bestuur verwacht daar al zijn geld aan te moeten besteden, waardoor voor de specialistische vrijekeuzevakken geen budget meer overblijft
Beleidsmedewerker M. Kirchman denkt dat het instituutsbestuur Maatschappijwetenschappen op 20 januari de onderwijsprogramma's gaat vaststellen. Levenswetenschappen en Technologie en voedsel hebben zo'n vergadering al gehad
Er is haast geboden bij de vaststelling van de onderwijsprogramma's. Niet alleen willen de huidige tweedejaars weten hoe hun studieprogramma er volgend jaar uitziet, op de afdeling Studentenzaken zitten de roosteraars inmiddels met zweet in hun handen. Zij moeten voor september een rooster klaar hebben voor alle nieuwe programma's, die niet meer bestaan uit drie trimesters maar uit vijf perioden. Zolang niet alle programma's gereed zijn, kunnen ze nog niets definitiefs plannen
Fouten
De vertraging in de onderwijsprogrammering is mede ontstaan doordat de berekeningen van de kosten van de onderwijsprogramma's op zich lieten wachten. Vijf mensen van de afdeling Onderwijs- en onderzoeksbeleid hebben alle gegevens over de vakken in de nieuwe studieprogramma's in de computer ingevoerd. Achteraf bleek dat het sneller was geweest als een iemand dat had gedaan. Er zijn veel fouten ingeslopen, vertelt drs P.M.H. Deneer van de afdeling. Zo tikte de ene medewerker in de vakcode nullen en de ander letters o. Ook gaven roc's voor hetzelfde vak nogal eens verschillende codes door. Studieprogramma's worden daardoor veel duurder, omdat de computer denkt dat er meer vakken zijn dan in werkelijkheid het geval is. Ook vakken met een A- en een B-variant die gedeeltelijk hetzelfde zijn, werden door het computerprogramma als twee aparte vakken gezien. Uiteindelijk hebben de beleidsmedewerkers van de instituten alle fouten eruit gehaald via persoonlijk overleg met de roc-secretarissen en de rekenaars van het hoofdgebouw
Het voordeel van de hele operatie is volgens instituutsvoorzitter prof. dr L.H.W. van der Plas van Levenswetenschappen dat iedereen nu goed in de gaten heeft gekregen wat de kosten van de verschillende onderwijselementen zijn. Tijdens ons overleg met roc-secretarissen over de fouten zagen zij welke vakken duur zijn en welke niet. Ze vroegen zich bij hele dure vakken af hoe belangrijk dat vak eigenlijk is voor de studierichting. Ook was bij het controleren van de berekeningen duidelijk te zien welke andere roc's een soortgelijk vak in hun programma hadden opgenomen en waar dus samenwerking mogelijk was.
Wensen
Als straks de vier instituten de programma's hebben vastgesteld, is nog niet in alle gevallen duidelijk welke docenten de vakken gaan verzorgen. De roostering kan dus eigenlijk nog niet van start. Om te voorkomen dat iedereen op iedereen wacht, hebben de afdelingen Studentenzaken en Onderwijsbeleid besloten toch te beginnen met het nieuwe rooster
Deneer: We hebben gezegd dat de eerste stap gezet moet worden; dat zal roostering doen. We hebben de roc's gevraagd op basis van het oude rooster aan te geven of zij een vak in de eerste of tweede periode willen. We hebben ervoor gekozen die vraag bij richtingen neer te leggen in plaats van bij vakgroepen. Wij denken dat in de eerste plaats goed studeerbare roosters nodig zijn en dat de belangen van vakgroepen of individuele wensen van docenten op de tweede plaats komen.
A.P. Stijns, die de studieroosters in elkaar moet zetten, denkt dat de druk inmiddels dermate hoog is dat het beter is om eerst alle energie te steken in het rooster van de eerste twee periodes en pas daarna met de rest te beginnen. Een dermate grote verandering in de programma's en de roostering hebben we nog nooit gehad. Eigenlijk hadden we in september moeten beginnen. Het is dus van belang dat we nu snel een goedgekeurde database krijgen van alle vakken plus de wensen van de richtingen voor de roostering, aldus Stijns

Re:ageer