Wetenschap - 30 januari 1997

Precisielandbouw is een uitdaging voor de LUW

Precisielandbouw is een uitdaging voor de LUW

Precisielandbouw is een uitdaging voor de LUW
Productieverhoging met minder land, water en nutrienten
Trekkers met buitenboordantennes en binnenboordcomputers zijn in Amerika al gangbaar. Met behulp van geavanceerde technologie legt de boer gegevens vast over gewas en groeiomstandigheden. Op kleurrijke kaartjes ziet hij de specifieke groeiomstandigheden van elk stukje landbouwgrond. Dergelijke precisielandbouw zorgt voor een efficientere productie en levert grote milieuvoordelen op
What's good for the business is good for the environment as well, meent prof. dr ir J. Bouma, hoogleraar Bodemkunde en geologie aan de Landbouwuniversiteit. Bouma praat over de mogelijkheden van precisielandbouw ofwel smart farming
Binnen percelen bestaan grote verschillen in opbrengsten en groeiomstandigheden. Precisielandbouw maakt gebruik van geavanceerde technologieen waarmee de boer gegevens kan verzamelen over die verschillen. Bijvoorbeeld over de bodem - type, vochtigheid, structuur, nutrientengehalte, zuurgraad, organische-stofgehalte - en het gewas - groeistadium, conditie, opbrengst. Technologische vernieuwingen bieden hem vervolgens de mogelijkheid met zijn agrarisch management op die verschillen in te spelen. Zo is het mogelijk de dosering van kunstmest en bestrijdingsmiddelen pleksgewijs aan te passen
Finetuning van agrarisch management, afgestemd op plaatsspecifieke mogelijkheden, kan de productie op een ecologische wijze verhogen, met een verminderd gebruik van land, nutrienten en water, meent prof. dr ir R. Rabbinge, hoogleraar Theoretische produktie-ecologie aan de Landbouwuniveristeit. Hij en Bouma geloven dat het mogelijk is om met behulp van een vernieuwde wetenschap te komen tot een de landbouwpraktijk die duurzaam en ecologisch is
Rabbinge, vrijdag 24 januari in Amsterdam voorzitter van het symposium Smart Farming, verwoordde het als volgt. De wetenschappelijke basis die aan landbouw ten grondslag ligt is sterker geworden. Nieuwe wetenschappelijke concepten en benaderingswijzen moeten oude paradigma's vervangen.
Rabbinge betoogde dat het niet meer zinvol is op basis van louter ervaringen in het veld relaties te leggen tussen dosis en effect in complete landbouwsystemen. We moeten streven naar een productieniveau dat is afgestemd op de groeiomstandigheden, op basis van een optimale combinatie van externe inputs. Uitgaan van gemiddelden op perceels-, bedrijfs- of zelfs regionaal niveau, zoals gangbaar in de huidige landbouwpraktijk, behoort tot het verleden. Rabbinge: Tot nu toe wisten we dat heterogeniteit in het veld bestond, maar die verscheidenheid vormde een blok aan het been waarmee we weinig konden. Dankzij nieuwe technieken is de heterogeniteit een waardevolle eigenschap geworden waarmee we hogere producties kunnen halen in combinatie met efficienter gebruik van inputs.
Konijnen
Bouma, volgens Rabbinge de Godfather of precision agriculture, is het daar van harte mee eens. Het negeren van variatie in grond en groeiomstandigheden leidt volgens de bodemkundige tot inefficientie. Proeven in de Wieringermeer tonen een grote variatie in opbrengsten: binnen percelen varieert de opbrengst per plek van 30 ton tot 45 ton aardappelen. Als het gaat om aardappelen met een bepaalde minimumafmeting blijkt het verschil binnen percelen uiteen te lopen van drie tot vijftien ton grote aardappelen
Ook in Frankrijk zijn proeven gedaan. Graanopbrengsten in een veld varieerden van zes tot twaalf ton. De systemen voor precisielandbouw - computerprogramma's en -apparatuur enerzijds en machines die zich daardoor laten aansturen anderzijds - bleken zelfs in staat per plek de oorzaak van een lagere productie aan te geven. Uit de perceelkaarten op de computer viel af te lezen dat aan de rand van het perceel vraat door konijnen de opbrengst verminderde. Meer in het centrum van het perceel veroorzaakte het neerslaan van het gewas een probleem, wat volgens Bouma te wijten is aan te veel stikstof in de bodem. Als een boer de oorzaak van opbrengstverschillen kent, hoeven die problemen het volgende jaar niet meer op te treden.
Precisielandbouw is volgens de kenners goed voor zowel landbouw als milieu. Bouma gaf het voorbeeld van proeven op gerstpercelen, waar de opbrengst dertig procent steeg door de toepassing van precisielandbouw. Maar ondanks het op maat toedienen van stikstof bleef uitspoeling van stikstof in de bodem een probleem. Na koppeling van de bodemgegevens aan weersvoorspellingen bleek de natte periode in het jaar verantwoordelijk voor de uitspoeling. Dat is te voorkomen door ervoor te zorgen dat het stikstofgehalte aan het begin van het natte seizoen onder een bepaald niveau ligt. Vergroting van opbrengsten - dus meer inkomen - is zo volgens Bouma goed te combineren met een vermindering van de milieubelasting
Onkruidhaarden
Dankzij een efficientere inzet van inputs bespaart precisielandbouw ook geld. Zo kunnen volgens prof. dr M.J Kropff van de vakgroep Theoretische Produktie-ecologie in bepaalde gevallen de kosten voor onkruidbestrijding worden teruggedrongen van zevenhonderd naar vijftig tot honderd gulden per hectare. Met een combinatie van mechanische onkruidbestrijding en pleksgewijze bespuiten van onkruidhaarden zijn gigantische reducties haalbaar
Een ander financieel voordeel schuilt in het apart oogsten van verschillende kwaliteitsgradaties in het gewas. Bouma: Zo levert in Frankrijk het apart oogsten van de beste gerst, die geschikt is voor de drankindustrie, een hogere prijs op dan wanneer de oogst van een heel perceel voor een gemiddelde prijs weggaat.
De voordelen van precisielandbouw lijken groot. In Amerika, waar op veel grotere schaal landbouw wordt bedreven, passen boeren de technieken al toe. Op het symposium vertelde een Amerikaanse wetenschapper dat de boeren wild zijn van de opbrengstenkaartjes die uit de computer rollen. Bovendien realiseren ze zich dat ze niet alleen hun opbrengsten vergroten, maar ook de risico's voor het milieu drastisch verminderen
Ondanks de hooggespannen verwachtingen over de praktische toepassingen moet er wetenschappelijk nog een hoop gebeuren. Volgens J.V. Stafford van het Britse Silsoe Research Institute in Bedford, die werkt aan informatiesystemen voor precisielandbouw, zijn de technieken om gegevens uit het veld te genereren en op te slaan redelijk goed ontwikkeld. Ook het omzetten van verwerkte gegevens in precieze pleksgewijze toepassingen geeft weinig problemen. Het grootste manco in de ontwikkeling van de technologie zit momenteel in de verwerking van verzamelde gegevens. Stafford: Er heerst een groot gebrek aan wetenschappelijke kennis op het gebied van agronomie, gewasmanagement en plant- en bodemwetenschappen. Daardoor is het op dit moment het moeilijkst de beschikbare informatie op de juiste wijze te transformeren. Aangezien de Landbouwuniversiteit onderzoek doet op die vakgebieden, is het ontwikkelen van de informatieverwerking haar op het lijf geschreven

Re:ageer