Wetenschap - 18 december 1997

Podium

Podium

Podium
LUW, niet UW!
De Wageningse universiteit (wie eigenlijk binnen de LUW?) denkt met haar nieuwe poster, waarin ze zich op stations en dergelijke presenteert als UW in plaats van als LUW, een groter aantal jongelui over te kunnen halen om in Wageningen te komen studeren. Landbouw is uit, de boeren zijn de grote milieuvervuilers, dus de L moet eraf! De LUW wenst zich te distantieren van het negatieve imago dat de landbouw heeft gekregen, en ze doet daarom alsof ze geen verantwoordelijkheid draagt voor wat de agrarische arbeiders (echte boeren zijn er al nauwelijks meer) het milieu aandoen of hebben aangedaan. Ze trekt er haar neus voor op! En waarschijnlijk geldt hetzelfde voor de diverse DLO-instituten, alsmede voor het ministerie van LNV. De hoofdverantwoordelijken voor de kwade reuk waarin de landbouw is komen te staan, steken hun kop in het zand. Is dat niet een wat zielige en schijnheilige vertoning?
En denkt men nu werkelijk dat er meer studenten komen naar een UW dan naar een LUW? Dat lijkt me heel dom, en pure marktventerij! Zouden die jongelui, met hun ouders, niet primair kijken naar wat de universiteit aan opleidingen, aan kwaliteit, aan veelbelovende ideeen heeft te bieden? Men kan proberen te suggereren dat met het verdwijnen van de L uit de LUW, de Wageningse universiteit daarmede ook is gestopt met al die activiteiten welke (juist) hebben geleid tot die zo kwalijke behandeling van varkens, kalveren en kippen (en echte boeren), en ernstige vervuiling van het milieu (door de landbouw) veroorzaakt door het overmatig gebruik van alle mogelijke soorten milieugevaarlijke chemicalien. Maar voor zover ze dit al niet direct door hebben, zal het de jongelui snel duidelijk worden dat het toch (gelukkig) een voornamelijk op de landbouw gerichte universiteit is, die UW. Binnen die universiteit probeert weliswaar een toenemend aantal wetenschappers een beter type - dat wil zeggen een dier-, mens- en milieuvriendelijke - landbouw van de grond te krijgen, maar er lopen toch ook nog veel mensen rond die min of meer volharden - en vaak uit overtuiging - in het doen van het tegendeel, of daar hooguit de scherpe kantjes vanaf proberen te halen. En er is natuurlijk een categorie mensen, die gewoon doen waar geld voor wordt gegeven, het zal hun een zorg zijn. En er zit nog van alles tussenin
Uit het voorstaande mag duidelijk zijn dat ik vind dat de LUW de Nederlandse Landbouw Universiteit moet blijven, en niet moet wegkwijnen als onbeduidend universiteitje. Die wordt in de kortst mogelijke tijd opgeslokt door KUN of UU
Een schone, milieuvriendelijke landbouw, een landbouw met weer vele echte agrariers, is voor de samenleving (waar dan ook) van cruciaal belang. En een oprechte, moedige en vooruitstrevende LUW, of wat mij betreft LUW-DLO of KCW, kan/moet mijns inziens daaraan werken, en ik hoop dat velen deze mening delen
Machthebbers
In de middeleeuwen werden de machthebbers aangesteld door de plaatsvervanger van God op aarde; nu door de minister. De machtigen werden toen aangesproken met Sire; nu met President-Professor, door intimi met PP
De heersers omringden zich met vazallen; nu worden (onder-)directeuren aangesteld. De vazallen mochten soms meerijden in de door paarden getrokken koninklijke karos; nu in de met paardenkrachten aangedreven lease-auto. Tijdens zo'n rit hoorden de vazallen eerbiedig de nieuwste besluiten van de heerser aan; nu mogen ze op de labtop een potje Stratego meespelen (maar moeten verliezen) en soms een nummer bellen via de mobilofoon. Besluiten werden in het verleden genomen in het buitenverblijf; nu in een luxehotel op de hei. Besluiten die vaak het laten uitvoeren van executies inhielden; tegenwoordig het laten ontslaan van werknemers, wat in vele gevallen op hetzelfde neerkomt. Herauten deden dan kond van de besluiten van de heerser; nu maken ze gebruik van een kritiekloos WUB door de halve waarheid bekend te maken
Zo werd mij onlangs kond gedaan van een opmerkelijk feit. Namelijk dat de vaste commissie wetenschap niet was uitgenodigd de bijeenkomst in het Hutje op de Hei bij te wonen. Dat verwondert mij niet; ik heb reeds eerder gesteld dat het doel van het Kenniscentrum is alle fundamentele wetenschap onmogelijk te maken. Het doel lijkt kennissen maken. Als illustratie voor deze uitspraak moge dienen dat PP tot de conclusie is gekomen dat zijn koeien niet kunnen rekenen. Daarom zijn de wiskunde en de natuurkunde geduid als niet-relevante vakken voor de landbouw. Hebt u deze overweging ergens gelezen? De dichter Greshof noemde de kritiekloze meelopers de knechten van de kouwe kliek. Vroeger werden mensen door de pestilentie getroffen; nu door de varkenspest. Maar wat is het verschil sinds Orwell zestig jaar geleden al aantoonde dat er geen verschil is tussen mensen en varkens? Boelgakov liet in De Meester en Margarita als duivelse straf de opportunistische meeloper als bereden barg boven Moskou vliegen. Ik heb nog geen zwijn boven Wageningen zien vliegen
Gezond voedsel blijft een thema, maar het milieu gaat eruit. Weliswaar worden in Belgie vrouwen getroffen door gezwellen terwijl in Noord-Holland koeien aan vreemde ziekten lijden; irrelevant. Want koeien kunnen niet rekenen en Belgie is ver weg. Dus geen reden om in het Kenniscentrum - niet op de Antwerpse manier - milieu-toxicologisch de oorzaak te gaan onderzoeken
Ik heb gehoord dat er in het TTI grote problemen zijn ontstaan omdat iedereen, onder aanvoering van PvdA-Tweede-Kamerlid Oudkerk - die er niet in gelooft maar wel op de promotiebijeenkomst was -, is gaan montinjakkeren. Iedereen? Nou ja, boven anderhalf-modaal. Normaal hebben de montinjakkeraars problemen met Zalm, maar zalm gaat erin als koek zonder vet. Het TTI was net klaar om allerlei gezonde hapjes voor de mensheid in de handel te brengen met de hulp van het Biotechnion en daar verschijnen de montignards in de handel. Vijf tot tien maal de reguliere winkelprijs. Op de laatste vergadering schijnt opgemerkt te zijn: Waarom is er niet eerder aan gedacht? Tel uit je winst!. Daar ben ik het mee eens, want dan had een LUW-tekort van acht miljoen, dat later een overschot van negen miljoen bleek te zijn, gecompenseerd kunnen worden. Gelukkig ligt het, volgens de Costerweg, aan de departementale administrateurs. Volgens mijn zegspersoon zal het overschot worden gebruikt om Millennium te laten werken
Maar dank zij deze nalatigheid is er nu een alternatief, gesteund door de paarse politicus Oudkerk. In zijn huisartsenpraktijk was het hem opgevallen dat dik zijn speciaal voorkomt bij de minima. Een gevolg van uitspattingen als een patatje-met. Hij heeft zich onlangs tot het TTI gewend met het verzoek om een speciaal dieet voor de minima in de handel te brengen. En godlof, tijdens het Hutje is daar positief op gereageerd. Zelfs de naam is er: Houtvasten. De Ster-slogan wordt: Het Wagenings Kenniscentrum zegt: niet eten is gezond; als u honger hebt, bijt dan op een houtje! Daarna de Unilever-reclame voor Magnums. Want ijs wordt een heet TTI-onderwerp
De heersers waren vroeger gulle donors aan kunst en cultuur, en ook werd via de kerk veel aan de armen gegeven. Het KCW heeft nog geen kerk, maar er zijn wel mogelijkheden. Op de Keijenbergseweg staat het Asielzoekers Centrum Wageningen met zo'n 250 desperate volwassenen en kinderen. Een ken ik persoonlijk. Hij zit met vrouw en drie kinderen al drieenhalf jaar in een kamer van twaalf vierkante meter. Een beslissing over zijn status wordt steeds getraineerd. Als gepromoveerd biochemicus heeft hij vrijwillig onderzoek gedaan gedurende vier dagen per week en hij heeft nu vier publicaties - waarvan een in Proc. Natl. Acad. Sci.!- op zijn naam staan. Met andere woorden, hij heeft een grote bijdrage geleverd aan de vermeerdering van onze kennis. Want kennis is geen wetenschap; wetenschap leidt tot kennis. Ik meen dat het een opdracht is voor onze godgelovige PP een lans te breken voor dit gezin. Daarnaast pleit ik ervoor uit het overschot van de LUW een ton (100.000 gulden) aan het centrum te geven om, in overleg met de directie, de problemen daar vanaf kerst 1997 enigszins te verlichten. Is dit een illusie?
Academische pretenties
Nog niet zo lang geleden werd in Wageningen de Landbouwhogeschool omgedoopt tot Landbouwuniversiteit. Per slot worden hier Landbouwwetenschappen beoefend en gedoceerd, een academie waardig. Ondertussen zijn de Diensten Landbouwkundig Onderzoek uit het hele land bijeengeraapt, om vanuit Wageningen de groene beleids- en beheerskant van Nederland tot dienst te zijn. Zo hebben LNV en OCW de kat op het spek gebonden, en zijn LUW en DLO net terug van de onderhandelingen over de bruidsschat voor hun toekomstige samenwerking in hun hutje op de klei
Het is de vraag echter of de huwelijkse voorwaarden, geformuleerd als missie, nog wel wat overlaten van de academische pretenties die de LUW heeft. Wageningen mag dan wel een van de leukste universitaire locaties zijn voor studenten, de LUW moet zich afvragen of het dan ook een van de beste plaatsen is waar zij een wetenschappelijke opleiding kunnen volgen
Het KCW heeft in een van zijn laatste flitsen een strategie uitgestippeld voor een toekomst waar in groenwinkelcentrum Wageningen de kennisklanten de deur plat lopen, hopend op het antwoord op knellende vragen als: hoever kan ik worstjes doorbuigen zonder ze te knakken? Of: hoe kan mijn margarine nog beter bakken en braden. Een buitengewone leerstoel Snack science ligt in het verschiet. Maar het moet natuurlijk wel te betalen blijven, dus wordt de toekomstige klant vriendelijk tegemoetgetreden met het vooruitzicht van op maat gesneden kennis voor een concurrerend prijsje
Het gejuich over klanten in de KCW-flitsen gaat mijn fantasie te boven. Ik kan me echt geen andere klanten van een universiteit voorstellen dan haar studenten. En waar blijven die straks? Een universiteit moet haar studenten een omgeving bieden die ertoe leidt dat ze bij het verlaten daarvan de juiste vragen stellen in de meest uiteenlopende situaties. In plaats daarvan wordt hen geleerd om antwoord te geven, of dit in ieder geval op te kunnen zoeken. Met de renovatie van het oude hoofdgebouw blijft zo de geest van de hogeschool de academie bedekken
Met promovendi is het niet veel anders. Op dit moment telt Wageningen ongeveer vierhonderd aio's en oio's. Dat zullen er in het KCW alleen maar meer worden. Zij zullen in toenemende mate worden ingezet bij het uitvoeren van kant en klare onderzoeksvoorstellen, uiteraard voor een zacht prijsje. Terwijl zij zich voor 75 procent met wetenschappelijk onderzoek mogen bezighouden, kan in eerste instantie 45 procent op salariskosten worden bezuinigd, want ze zijn natuurlijk wel in opleiding. Ondertussen zijn hun begeleiders niet meer met wetenschap bezig, maar met het organiseren van voorstellen om nog meer projecten te verdienen, dan wel op de hoogte te blijven van de laatste ontwikkelingen omtrent de zoveelste reorganisatie in het Kennissen Centrum Wageningen. In die chaos moet de promovendus zich dan ook nog vaak in de meest vreemde bochten wringen om de wetenschappelijke wereld te kunnen blijven verbluffen met klantvriendelijk verkregen kennis
Er is een situatie ontstaan dat de wetenschappelijke productie van de academie steeds meer op de schouders van aio's komt te liggen. Daarbij slaat de universiteit internationaal geenszins een slecht figuur. De laatste jaren vertoont de hoeveelheid geproduceerde wetenschappelijke output een stijgende lijn, niet ondanks de aio's. Het is dus met een gerust hart dat het KCW in zijn missie de kennismarkt een productiviteitsverhoging van 2,5 procent per jaar in het vooruitzicht kan stellen. Een afstudeerverslag is dan volgend jaar geen 40, maar 41 bladzijden dik. Iemand schrijft een wetenschappelijk artikel niet in 80, maar in 78 dagen. Onderwijl besteedt het wetenschappelijk personeel jaarlijks 2,5 procent meer aan het schrijven van projectvoorstellen voor 2,5 procent meer aio's, die dus vijf procent meer moeten publiceren. Het is dus niet zo vreemd dat vier jaar vaak te kort blijkt voor een promotie, of dat een zesmaands vak twaalf studiepunten oplevert. De collegebanken worden vertimmerd tot klantenbalie. Are you free?
Kritisch ontwikkelingscafe
Op de voorpagina van het vorige WUB (nr. 37) stond een kort verslag van het overigens succesvolle Kritische Ontwikkelingscafe in cafe 't Gat. Ook deze keer is de organisatie van het evenement, het IK (Alternatief Kollektief voor Onderwijs en Ontwikkeling), niet vermeld. Bij de vorige grote activiteit van het IK, de lezingencyclus (tevens vak) conflict en ontwikkeling (WUB 21) is dit ook niet gebeurd. Op deze manier wordt gesuggereerd dat deze activiteiten van een docent of een vakgroep uit gaan. Dit is dus niet het geval!
Op deze manier wordt niet recht gedaan aan de enthousiaste studenten binnen de Permagoon, die hard aan de organisatie van de activiteiten werken. Zij hebben naast de verantwoording ook het recht op de credits
Hierbij zou het WUB toch moeten weten, dat de Kritische Groepen binnen de Permagoon onder druk van studieduurverkorting en verblokking sterk behoefte hebben aan draagvlak en naamsbekendheid. De Permagoon is in de afgelopen jaren professioneler gaan werken en levert talloze producten in onderzoek en onderwijs. De Permagoon-groepen zijn uniek binnen Nederland en vervullen een waardevolle functie binnen de LUW. De Permagoon heeft een sterk innoverende en bewakende rol en levert een grote bijdrage in de kennisvergroting en meningsvorming over actuele en aan de LUW verwaarloosde onderwerpen
Namens de vrijwilligers verwacht ik dat in toekomst zorgvuldiger met de berichtgeving word omgegaan en dat de Permagoon-groepen de aandacht krijgen die zij verdienen
Studiebegeleiding biologie in gevaar
Al jaren lang zijn er problemen betreffende de financiele regelingen voor de studiecoordinatoren bij de biologie-opleiding. Nu de financiele verantwoordelijkheid voor dit soort zaken bij de onderwijsinstituten is neergelegd, is het overleg hierover nog moeilijker geworden. Toezeggingen die in het verleden zijn gedaan, zijn niet meer van kracht nu andere personen de beslissing moeten nemen over dergelijke geldzaken. Er is al veel gezegd over deze zaak door allerlei mensen van het onderwijsinsituut, het bestuurscentrum en de studiecoordinatoren zelf. Het lijkt nu tijd dat wij als studenten aangeven hoe belangrijk de studiecoordinatoren zijn voor onze hele opleiding
Een studiecoordinator moet voldoen aan de volgende eisen, wil de LUW haar belofte van een goede studiebegeleiding waar kunnen maken
  • ervaring hebben in het onderwijs en een goede omgang met studenten;
  • zicht hebben op wat er binnen de opleiding gebeurt; binnen de biologie geen geringe taak gezien de breedte van de opleiding (biologie studenten doen afstudeervak en stages bij tachtig procent van alle leerstoelgroepen);
  • op de hoogte zijn van zaken die spelen binnen de LUW, dus behalve op het gebied van onderwijs, ook op het gebied van meer algemene beleidszaken;
  • zich voor vier jaar beschikbaar stellen (dit in verband met de continuiteit);
  • daarnaast geldt voor studiecoordinatoren van biologie dat zij de opleiding draaiende moeten houden en het programma samenstellen (wat bij andere opleidingen vaak mede gebeurt door departementen en leerstoelgroepen) en dit houdt onder andere in dat er een goed contact onderhouden moet worden met alle biologische leerstoelgroepen. Ook zijn voor biologie de landelijke contacten van groot belang (er zijn immers zeven plaatsen waar biologie gestudeerd kan worden)
    De taak van studiecoordinator wordt gewaardeerd met schaal 10/11, terwijl een onderzoeker/docent vaak in schaal 13/14 zit. Dat betekent dat de leerstoelgroep onvoldoende compensatie krijgt wanneer een ervaren docent/onderzoeker deze taak op zich neemt
    Gezien het bovenstaande kunnen we er dus niet van uitgaan dat er iemand gevonden kan worden in schaal 10/11, want dat zou betekenen dat het een net afgestudeerd academicus is en hij/zij kan onmogelijk voldoen aan de bovenbeschreven eisen. Bovendien biedt het studiecoordinatorschap geen optimaal carriereperspectief, immers, een universitair docent wordt meestal beoordeeld op zijn publicaties, dus op zijn onderzoek en niet op zijn onderwijstaken. In het geval van een aantal andere opleidingen kan men een deel van het tekort verhalen bij een departement, omdat het hele gebied van de studie zich binnen dit departement bevindt. Dat is bij biologie niet het geval en daarom dreigt de financiering tussen de wal en het schip te raken. Dit zou betekenen dat de biologiestudenten genoegen moeten nemen met een minder ervaren studiecoordinator en/of met te weinig studiebegeleiding
    Uit het bovenstaande blijkt al hoe belangrijk de studiecoordinatoren zijn voor ons als biologiestudenten. We hebben vier studiecoordinatoren (een voor de propedeuse, twee voor de specialisaties en een algemene studiecoordinator) en ze zijn allemaal even hard nodig. Eerder hebben we al aangegeven dat de opleiding een zeer breed gebied beslaat en daarvoor zijn kundige mensen nodig. Het geheel kan een persoon nooit overzien. Minder studiebegeleiding is dan ook voor studenten onaanvaardbaar!
    Namens de richtingsonderwijscommissie biologie,

  • Re:ageer