Wetenschap - 9 oktober 1997

Podium

Podium

Podium
Het eco-debat
Het in het WUB en elders ontbrandende debat rond de rol en de kwaliteit van professor Goewies vakgroep begint op de wondere wereld van Lewis Carroll te lijken: de wereld op zijn kop of in spiegelschrift. Volgens professor Bouma (WUB, 2 oktober) doen zijn en andere leerstoelgroepen al genoeg aan ecologisering, onder andere door de ontwikkeling van de precisielandbouw. Zou Bouma ook graag ecolabels willen plakken op producten van boeren die iets efficienter met de kunstmestzak en de gifspuit omspringen? Zo verwordt het begrip ecologisering, dat inmiddels tot speerpunt van de minister is gepromoveerd. In plaats van scherp en snedig, blijkt de term bij Bouma een wel erg wollige uitleg te krijgen. Wolligheid is een groot voordeel voor politici (je kunt er alle kanten mee uit), maar voor de wetenschap, en zelfs voor de wereld van burger en consument, mogen we hogere eisen stellen
Voor een goed begrip van het debat een lesje geschiedenis, als aanvulling ook op G. Nijlands reactie in genoemd nummer. Goewies leerstoelgroep is het resultaat van een uiterst moeizame bevalling. Nu blijkt moedertje Alternatief ook te lijden aan een ernstige postnatale depressie. Bij de beoordeling van de boreling wordt driftig geschermd met allerlei rationaliseringen, maar de echte pijnpunten, wrevel en onmin lijken beneden de tafel te blijven
In 1962 kwam Rachel Carson met haar aanklacht tegen de agrochemie: Dode Lente. Daardoor kregen allerlei tot dan toe in de marge opererende spirituele en ideele agrarische bewegingen, biodynamische, organic farming et cetera, plotseling de wind in de rug. Soortgelijke ontwikkelingen had je in de medische wereld. Die alternatieve stromingen in de landbouw bleken ineens door de maatschappij vrij algemeen te worden geaccepteerd, het in onze postmoderne wereld goed te doen. De reclamewereld speelde daar gretig op in, ook de politiek lonkte (in Van Aartsens recente brief aan de Tweede Kamer wordt de biodynamische varkenshouderij een voorloper genoemd op weg naar het bedrijf van de toekomst). Heel anders lag dat bij de officiele landbouwwetenschap, die bleek hardleers en heel wat minder flexibel. Nog in 1978 kwam de landbouwhogeschool met een werkje uit, Omstreden landbouw, waarin op denigrerende en paternalistische manier gesproken werd over alternatieve opvattingen in de bodemkunde, voedingsleer en bioindustrie
Naar ik begrijp heeft de vakgroep Ecologie sommige van haar oude, alternatieve veren ingeruild voor minder ideele, maar ze kan het zich niet permitteren het erfgoed van haar founding fathers helemaal te verloochenen. Dat betekent: minder objectieve en analytische, gangbare wetenschap, meer zogenaamd holisme en andere uitgangspunten, zich onder andere uitend in hun fenomenologie als methodologie. En dat is tegen het zere been van de gemiddelde techneut, er lijkt sprake van incompatibilite des humeurs
Gevolg: problemen bij de acceptatie van artikelen in de gerenommeerde (bij wie?) tijdschriften en een niet altijd even glad verlopende samenwerking. Bouma en anderen (zelfs stafleden van Goewies groep) blijken nogal sterk te hechten aan het kwaliteitscriterium van publicatie en citering in gerenommeerde tijdschriften. Maar de druk op publiceren leidt inmiddels tot almaar dikker wordende tijdschriften met steeds irrelevanter, o zo wetenschappelijke artikelen. Wetenschappelijke uitgevers spinnen hier rijkelijk garen bij, de landbouwwetenschap zelf veel minder
In strenge natuurwetenschappen als natuur- en scheikunde kan men hier nog vrede mee hebben. Maar landbouw is niet alleen productie en technologie, het gaat om boeren (die, blijkens een recente enquete van Boerderij, het groeimodel beu beginnen te worden, en bovendien weinig goeds verwachten van nog meer technologie), om landinrichting, vaak om irrationele wensen en doelstellingen van burger en consument. Nog meer van hetzelfde levert niet automatisch beleidsonderbouwende inzichten en kunde op. Dat hebben we geweten bij de jacht van de biotechnologie naar een zo laag mogelijke kostprijs en voederconversie. BSE en varkenspest waren het gevolg, een dure grap voor de belastingbetaler
Dat de jonge vakgroep zich niet helemaal conformeert is juist een groot voordeel binnen de universiteit: dat laatste betekent immers naar alle kanten openstaand, en zeker niet meer eenheidsworst. Biodiversiteit is tegenwoordig het toverwoord in ecologie en natuurbeleid. Ook binnen het bolwerk van onderwijs en onderzoek kan men zijn voordeel doen met een grotere diversiteit. Zo niet, dan zal de LUW onverwijld gedegradeerd dienen te worden tot Techneuten Hogeschool
WUB 1
Met plezier lees ik altijd het WUB, gewoon omdat de informatie en de opinies mij interesseren, maar ook omdat ik de universiteit goed ken. In het WUB van afgelopen vrijdag las ik dat het WUB nu ook naar de DLO-instituten verspreid zal worden. Ik vind dit een zeer slecht idee, niet omdat ik de DLO-medewerkers de informatie t.a.v. KCW wil onthouden, integendeel. Ik vind het een verschrikkelijk slechte gedachte, omdat het merendeel van de DLO-medewerkers de universiteit niet of slechts in beperkte mate kent, en dus de informatie in het WUB niet goed kan plaatsen. Uiteindelijk is een groot gedeelte van de inhoud van het WUB specifiek voor de universiteit geschreven
Ik kan natuurlijk niet volledig inschatten wat de reactie van DLO-medewerkers zal zijn als zij het WUB, zoals dat nu is, elke week toegezonden krijgen. Ik kan me voorstellen dat 'n reactie zou kunnen zijn: Worden we nu overgenomen door de LUW, waarbij er bijna automatisch een afwerende reactie t.a.v. de ontwikkelingen rondom KCW wordt opgeroepen. Worden Agrion en de afzonderlijke instituutsbladen nu ook toegezonden aan alle LUW-medewerkers??? Dat is nu, denk ik, precies wat de redactie van het WUB niet zal willen. Er is eerder meer behoefte aan integratie en dat vraagt volgens mij een andere benadering van medewerkers dan zonder meer het WUB toe te zenden, ondanks de waardevolle informatie in het WUB. Ik denk dat het beter is als de redacties van het WUB en Agrion samen de ontwikkelingen en opinies rondom KCW publiceren. Eventueel ook via de eigen DLO-instituutsbladen. Waarom niet een blad waarin de specifieke LUW dan wel DLO-informatie in een bijlage wordt bijgevoegd. Volgens mij voorkomt dit een voortijdige polarisatie van de aan het KCW deelnemende organisaties
Ik hoop dat jullie iets met mijn opmerkingen kunnen doen, ben altijd bereid mee te denken
WUB 2
Een fantastisch idee om het WUB ook onder de DLO-ers te verspreiden!!! Alle lof daarvoor. Tevens lof voor uw internetsite met nieuws over het KCW

Re:ageer