Wetenschap - 15 januari 1998

Pianospeler Olaf Post

Pianospeler Olaf Post

Pianospeler Olaf Post
Er is niets mooier dan een stuk goed spelen
Ik had geen tijd mijn kamer op te ruimen, excuseert student Bioprocestechnologie Olaf Post zich als hij de deur van zijn kamer opent. Bed, bank en vloer liggen vol kleren. Met een ruim gebaar maakt hij ruimte op de bank. Zelf neemt hij plaats op een kruk, achter de elektrische piano. Tussen de kleren vist hij een plastic lijstje op waarin een zwemdiploma-achtig formulier is gevat: de eerste prijs van de Rotterdams Pianodriedaagse
Tijd is schaars voor Post. Naast Bioprocestechnologie in Wageningen studeert hij compositieleer aan het Sweelinck conservatorium in Amsterdam. Als het kan, bivakkeert Post drie dagen in de week in zijn Amsterdamse kamer. Maar het kan ook tegen zitten. Dan volgt hij 's ochtends practicum in Wageningen, eet zijn lunch in de trein en volgt 's middags college in Amsterdam. De vertrektijden van bus en trein kent hij inmiddels uit zijn hoofd
Studentenvereniging en sociaal leven schieten er een beetje bij in. Voor sporten heeft hij geen tijd meer. Gelukkig ben ik altijd te laat voor de bus naar het station. Dan moet ik heel hard fietsen om de trein te halen. Als ik dan binnen een kwartier op het station aankom, heb ik ook kunnen zweten.
Het is wel heel motiverend. Niet het treinreizen, maar de mogelijkheid om twee dingen te doen die ik beide niet wil missen. Ik kan niet goed kiezen. De hele dag in een laboratorium of in een proceshal werken lijkt me niks. Maar als je alleen maar achter de piano zit, word je ook wereldvreemd. Als ik alleen in Wageningen zou studeren, dan zou ik de muziek missen. Maar zonder bioproces kan ik ook niet.
De piano is een jeugdliefde van Post. Toen zijn ouders er een kochten voor zijn zus, was het de jonge Olaf die het meest achter de toetsen zat. Ze moeten gek zijn geworden van het lawaai. Omdat ik probeerde mijn stukken te perfectioneren, speelde ik vaak hetzelfde. Op het gymnasium speelde Post tijdens de pauze vaak in een nabijgelegen muziekwinkel
Zijn ogen beginnen te schitteren als hij probeert zijn liefde voor de muziek onder woorden te brengen. Er is niets mooier dan een stuk goed spelen. Op dat moment bestaat alleen de muziek. Hij heft zijn handen. Zo'n gevoel van wauw. Sport noch een cd'tje kunnen dat gevoel evenaren. Ik heb veel aan trampolinespringen gedaan. Als je een driedubbele salto maakt zonder je nek te breken, is dat ook mooi. Maar door sport beleef ik niet zulke emoties als door muziek.
Het aardige van muziek is dat het net zo subjectief is als de bioprocestechnologie exact. Alleen bij een kleiner concours kun je objectief beoordelen welke pianist beter is dan de andere. Maar bij een groot internationaal concours zijn alle pianisten goed. Ze hebben alleen een andere stijl. De een speelt heel nuchter, de ander maakt er een hele emotionele happening van. Dan komt het aan op de smaak van de juryleden. Smaakverschillen heb je in de wetenschap niet. Als een metertje vier aangeeft, dan is het vier.
Hoewel hij bioprocestechnologie onder meer koos voor de zekerheid - Onder pianisten is geweldig veel concurrentie - weet ook die studie de romanticus in Post te prikkelen. Ik wilde dit studeren vanwege de magie. Genetische manipulatie en kloneren zijn technieken die me mateloos interesseren. Of het nu ethisch is of niet. Het idee dat het mogelijk is, vind ik geweldig. Maar de praktijk blijkt vaak een stuk minder spectaculair dan de theorie.
Uit geldgebrek is Post zijn tweede studie begonnen. Particuliere compositielessen zijn duur en een tweede studie is gratis. Moderne componisten zijn het grote voorbeeld. Ik zal het uitleggen. Hij draait een kwart slag op zijn kruk en schuift de klep van de piano weg. Dit is Mozart. Er komt een wat ironische blik in zijn ogen, zijn rug wordt recht en zijn vingers huppelen over de toetsen. Als hij dit speelt, volgt automatisch dit. Weer wat akkoorden. Of dit. De muziek van Mozart, legt Post uit, speelt zich meestal af rond de hoofdnoot uit een toonlader; de belangrijkste uit een groep toetsen. Saai, vindt hij
Moderne componisten als Ravell doen dat een stuk beter. Zijn armen zwaaien over de piano. De vingers springen van toets tot toets. Een denkbeeldige wilde haardos zwaait mee met de bewegingen van het lichaam dat de handen volgt. De rechterhand speelt haasje over met de linker. Er verschijnt een glimlach op zijn gezicht als hij zich weer van de toetsen wegdraait. Ik verwijt Mozart niets hoor, hij schreef voor keizers en zo. Van hen hoef je niet te verwachten dat ze wat ingewikkelder muziek waarderen.
Om zijn spel te perfectioneren studeert Post twee uur per dag. De elektronische piano op zijn studentenkamer heeft als voordeel dat zijn buren niet gedwongen worden te luisteren. Koptelefoon erin en ze horen niets. Hoewel hij de kwalificatie elektronisch prul wat afzwakt - Het is even wennen maar dan is het heel acceptabel - zweert Post toch bij het geluid van een vleugel. Als je de techniek onder de knie hebt, dan begint het pas. Alleen een goede vleugel levert dan resultaat. Met een gewone piano kun je ook niets.
Zijn eigen vleugel staat in de kerk van de doopsgezinde gemeente. Hartstikke toeval. Hij ontmoette het instrument in de muziekwinkel waar hij oefende en zeurde net zo lang tot zijn ouders het kochten. Via de pianostemmer van SSR kwam hij in contact met de kerk. In ruil voor onderdak voor zijn instrument begeleidt hij af en toe een dienst

Re:ageer