Wetenschap - 15 januari 1998

Oude bomen

Oude bomen

Oude bomen
Onderzoekers van de Universiteit van Californie in Santa Barbara hebben met de koolstof-14-methode de leeftijd van bepaalde bomen in het Amazone-gebied vastgesteld op meer dan 1400 jaar. Zijn zulke oude bomen belangrijk voor het tropisch regenwoud?
Het is moeilijk om de ouderdom van bomen in de tropen te schatten. Ze hebben nauwelijks jaarringen en aan de lengte zie je het ook niet. Dus je weet niet goed hoe oud ze worden. In gematigde streken worden bomen ouder dan in de tropen. De sequoia bijvoorbeeld. En de bristle cone pine haalt zelfs vijfduizend jaar
Je moet uitkijken dat mensen niet gaan denken dat deze oude bomen representatief zijn voor het oerwoud. Het gros van de bomen zal de tweehonderd jaar niet halen. Er gaan in het tropisch regenwoud veel bomen dood. Ze moet aanvallen weerstaan van bijvoorbeeld schimmels. Bomen overleven als ze toevallig op een gunstige plek staan, met een goede onderlinge afstand, en als ze geen last krijgen van hol en rot. Veel bomen in het oerwoud zijn hol
Toen die oude bomen begonnen te groeien, waren hier de Romeinen net de deur uit; we zaten in de vroege Middeleeuwen. In die tijd is het klimaat veranderd en ook de mens heeft invloed gehad. Zo'n boom heeft heel wat meegemaakt: de kleine ijstijd, periodes van droogte. Kennelijk kan zo'n boom toch heel wat hebben. En hij heeft veel tijd gehad om nakomelingen te laten groeien. Zo'n oude boom is een factor van betekenis in het overleven van de soort. Er kunnen perioden voorkomen van misschien wel honderden jaren waarin geen enkele zaailing overleeft, bijvoorbeeld door droogte of door ingrijpen van de mens. Met zulke oude bomen kan een soort zo'n periode overbruggen
De vakgroep Bosbouw heeft in Suriname van 1965 tot 1982 een bosbeheersysteem ontwikkeld, dat nu door een Zwitsers bedrijf commercieel wordt toegepast in Brazilie. Een paar collega's en ik zijn daaraan verbonden als consultants. We bevorderen in ons bos de groei door selectief te dunnen. Door ons beheer blijft het bos intact. Dat is een groot verschil met de gewone houthakkerij, die daar geen enkele bruikbare boom laat staan
Waarschijnlijk hebben wij ook zulke oude bomen in ons Braziliaanse bos. Maar in het bericht in De Volkskrant staat niet om welke soorten het gaat. Dat zal ik eens nalezen in Nature. Dit onderzoek krijgt misschien invloed op ons beheersplan, dat we om de vijf jaar herzien. Want als er tropische bomen zijn die zou oud worden, zijn er misschien ook wel die zich pas na driehonderd jaar voortplanten

Re:ageer