Wetenschap - 7 december 1995

Onderzoek naar verpakte cellen werpt vruchten af

Onderzoek naar verpakte cellen werpt vruchten af

Het onderzoek naar de mogelijkheden om cellen van bacterien, gisten, planten en dieren in te pakken, zodat ze geschikt zijn voor de produktie van levensmiddelen, medicijnen of schoon afvalwater, werpt vruchten af. Deze zogenoemde geimmobiliseerde cellen worden inmiddels voor allerlei doeleinden toegepast.


Dat bleek eind november op het congres Immobilized cells: basics and applications, georganiseerd door de sectie proceskunde van de Landbouwuniversiteit en ATO-DLO.

In biologische cellen vinden allerlei nuttige omzettingen plaats: bacterien breken schadelijke verbindingen af, algen halen zware metalen uit water en dierlijke cellen produceren anti-lichamen. Het is echter de kunst de cellen optimaal te laten produceren en te voorkomen dat ze zelf in het eindprodukt terecht komen. Daarom worden ze tegenwoordig verpakt in huidjes van gel of plastic. In een reactorvat kunnen ze dan wel voeding krijgen, maar genieten ze toch enige bescherming. Bovendien zijn ze weer makkelijk terug te winnen door de vloeistof in het vat te zeven.

Er is al een heel scala aan toepassingen. In de levensmiddelenbranche produceren de cellen sojasaus, enzymen, alcohol en aromastoffen. En in de medicijnensector zijn reeds cellen in ontwikkeling die insuline produceren. Als dit lukt hoeven diabetici geen insuline meer te injecteren. De gelbolletjes kunnen worden geimplanteerd.

Met name op het gebied van dragermateriaal en opschaling is de komende jaren nog het nodige onderzoek te doen, aldus prof. dr ir J. Tramper van proceskunde. De cel moet levensvatbaar blijven, dus het huidje moet poreuze eigenschappen hebben. Aan de andere kant moet het huidje in het reactorvat heel blijven. Dat vereist specifiek dragermateriaal voor elk nieuw produktieproces. Zo zijn we nu bezig met algen die zware metalen uit water halen. Dan moet je een huidje hebben dat voldoende licht doorlaat." Opschaling is ook vaak een probleem: Bolletjes maken lukt wel, maar het proces gaat vaak te langzaam zodat de cellen te duur worden."

Re:ageer