Wetenschap - 23 februari 1997

Onderwijsinstituten besparen geld met Engelstalige colleges

Onderwijsinstituten besparen geld met Engelstalige colleges

Onderwijsinstituten besparen geld met Engelstalige colleges
Sommige docenten geven al met moeite les in het Nederlands
Ruim vijf jaar nadat de discussie rond Engelstalig onderwijs langzaam uitdoofde, is ze weer opgelaaid. Een aantal onderwijsinstituten stelt voor om de colleges voor MSc- en reguliere studenten samen te voegen, om geld te besparen. Omdat de buitenlandse studenten meestal het Nederlands niet machtig zijn, moeten de docenten Engels spreken. Onderwijskundigen waarschuwen voor kwaliteitsverlies, maar hoogleraar Wout van den Bor, ook onderwijskundige, stelt dat de opmars van het Engels aan de LUW niet is te stuiten
Het onderwijsinstituut Maatschappijwetenschappen stelde 20 januari zonder veel discussie twee nieuwe specialisaties vast voor het MSc-programma Agricultural economics and marketing. Deze specialisaties kosten het instituut geen extra geld, omdat de vakken al voor Nederlandse studenten bestaan en betaald worden. Ze zullen meer studenten trekken en komen zo de positie van het onderwijsinstituut ten goede, denkt voorzitter prof. dr Ad Nooij. Consequentie is wel dat de vakken in het Engels verzorgd moeten worden
Dat vind ik heel positief. Ik heb dit trimester voor het eerst een vak in het Engels en dat bevalt goed, reageert onderwijsinstituutsbestuurslid en economiestudent Jan van Twillert na de vergadering. Ook bestuurslid en student voorlichtingskunde Natalie van de Venne is positief. Het is even wennen. Maar je moet later in je studie vaak een verslag in het Engels schrijven en dan is het goed om nu al te oefenen. Studenten mogen daar best wat meer moeite voor doen, meent zij. Nooij verwacht nog wel problemen. Je verliest kwaliteit. Docenten spreken vaak een eenvoudig soort Engels en houden daardoor een minder genuanceerd verhaal. MSc-studenten Management of agricultural knowledge systems krijgen ook liever apart college, weet Nooij. Ze vragen om een eigen aanpak omdat ze ouder zijn en al werkervaring hebben
Onderwijsinstituten moeten sinds begin dit jaar vakken inkopen bij vakgroepen. Tegelijkertijd moeten ze bezuinigen op de kosten van het onderwijs. Dat wakkert de discussie over de integratie van het reguliere en het MSc-onderwijs op de hele universiteit weer aan. Voor onderwijsinstituten is het voordelig om een vak dat zowel in een regulier als in een MSc-programma zit maar een keer te betalen. De beleidsmedewerkers van de vier onderwijsinstituten hebben afgesproken om waar mogelijk het reguliere en het Msc-onderwijs meer te integreren
Roosterproblemen maken het gezamenlijk volgen van een vak soms onmogelijk. Maar ook als er geen roosterproblemen zijn, kiest een aantal vakgroepen ervoor om hun vak apart te geven voor MSc- en reguliere studenten
Volgens dr Henk van den Broek, MSc-coordinator Biotechnology, ligt het probleem vooral bij de Nederlandse studenten; die willen geen Engelstalige colleges. Ze klagen soms al over Engelstalige dictaten. Vakgroepen gaan daarvoor overstag. Via evaluaties worden ze beoordeeld door studenten en sommige studenten mijden beperktekeuzevakken met een Engelstalig college, vertelt Van den Broek
David Redeker, studentlid van de richtingsonderwijscommissie voor Bioprocestechnologie, beaamt dit. Het probleem ligt echter niet alleen bij de studenten, vindt hij. Sommige docenten hebben al moeite om in het Nederlands les te geven, laat staan in het Engels.
Volgens docent dr Pim Zabel van het vak Recombinant DNA en genetische manipulatie is juist voor de MSc-studenten de integratie niet wenselijk. Hij geeft zijn vak apart voor MSc-studenten, want zeker de Aziatische studenten hebben moeite met de Engelse taal. Als ik dan met dezelfde snelheid college geef als bij Nederlandse studenten, kan een aantal MSc-studenten het niet volgen, vertelt hij. Ook het beginniveau van de buitenlandse studenten verschilt nogal. Deze groep heeft daarom extra aandacht nodig, meent Zabel
Studiemateriaal
De sectie Proceskunde heeft het probleem opgelost door een aantal colleges twee keer te geven. Al het studiemateriaal, zoals dictaten, boeken en sheets, is in het Engels, zegt ir Kees de Gooijer. Een college als biochemische reactorkunde geven we in het Nederlands, omdat het een moeilijk vak is. We willen geen extra drempel opwerpen door het in het Engels te geven. De vakgroep verzorgt voor MSc-studenten aparte werkcolleges. Alle studenten gebruiken wel hetzelfde dictaat
Het onderwijsinstituut Technologie en voedsel wilde eerst geen geld betalen voor Engelstalige vakken waarvan ook een Nederlandstalige variant bestaat. Na protest van Van den Broek werd besloten dit jaar wel te betalen, maar nog verder te discussieren over een oplossing voor volgende jaren
De discussie over integratie van het reguliere en het MSc-onderwijs is niet nieuw. In 1989 haalde Wageningen de landelijke pers toen de toenmalige rector Van der Plas voorstelde om al het docteraalonderwijs in de Engelse taal te verzorgen. Zo zou het LUW-onderwijs pas echt opengesteld worden voor buitenlandse studenten. Het werd toen uitgelegd als een move om al het onderwijs in het Engels te geven, maar dat was niet mijn intentie, zegt van der Plas nu. Ik pleitte alleen voor een integratie van het Msc-onderwijs met het reguliere programma.
Minister Ritzen mengde zich in de discussie. Hij stelde dat alle universiteiten het Engels als voertaal moesten invoeren. Hij is uiteindelijk teruggefloten door de Tweede Kamer, stelt dr ir Jan den Dulk, als secretaris van de vaste commissie onderwijs en voormalig lid van de universiteitsraad betrokken bij de discussie. Sindsdien zijn universiteiten wettelijk verplicht een gedragscode op te stellen voor anderstalig onderwijs
De Gedragscode Vreemde Talen van de LUW, in 1995 vastgesteld door de universiteitsraad, stelt randvoorwaarden aan het Engelstalig onderwijs. Zo moet het in de propedeuse beperkt blijven. Later in de studie mogen studenten meer met het Engels worden geconfronteerd. Bovendien mogen studenten examens altijd in de Nederlandse taal afleggen
De aanbevelingen in de gedragscode sluiten aan bij een onderzoek van de Technische Universiteit Delft. Prof. dr ir Wout van den Bor, voorzitter van de vakgroep Agrarische onderwijskunde, vat de resultaten samen: Engelstalig onderwijs leidt tot een verlies van tijd, diepgang en didactische kwaliteit. Die problemen hoeven volgens Van den Bor het Engelstalig onderwijs niet in de weg te staan. Ach, als je morgen zestig tot zeventig procent van het onderwijs in het Engels wil geven, dan heb je een probleem. Je moet het daarom geleidelijk invoeren.
Achtergrond
Bij een aantal opleidingen zijn inmiddels goede ervaringen met de integratie van reguliere en Msc-studenten, bijvoorbeeld bij de specialisatie visteelt. Voor Nederlandse studenten is het leuk om samen met MSc-studenten met een andere achtergrond college te krijgen, meent dr Marcel Machiels, coordinator van het MSc-programma Aquaculture. Bij opdrachten in groepjes zie je wel dat aparte Nederlandse en MSc-groepjes ontstaan. De belangrijkste klacht die hij van Nederlandse studenten heeft gehoord is dat sommige docenten slecht Engels spreken
Dr Ton Bisseling heeft weinig problemen ervaren met de omschakeling van Nederlandstalige naar Engelstalige colleges in de moleculaire plantenbiologie. Nederlandse studenten bleven vragen stellen. Soms deden ze dat in het Nederlands en vertaalde ik de vraag daarna. Dat was geen probleem. In de pauzes kwamen er ook iets meer studenten met vragen, vertelt hij. Dat je in het Engels moeilijker een grap maakt, noemt Bisseling als belangrijkste nadeel
Problemen met verschil in kennisniveau tussen reguliere en MSc-studenten heeft hij ook niet gehad. Die verschillen zijn niet groter dan de verschillen tussen de moleculaire wetenschappers en de biologen die zijn vak volgen
Van den Bor denkt dat bij meer vakken Engelstalig onderwijs onontkoombaar is. Het is een resultaat van de internationalisering van de universiteit. De plannen van Van der Plas werden nog gezien als een utopie. De realiteit heeft dat inmiddels achterhaald. De vraag is niet meer of de LUW meer een internationale universiteit wordt. De vraag is alleen hoe. De hoogleraar mist de bredere discussie over de manier waarop die internationale universiteit vorm moet krijgen. In welke taal het onderwijs wordt gegeven is volgens hem dan ook van ondergeschikt belang. De problemen die Engelstalig onderwijs met zich meebrengt zijn bovendien goed op te lossen
Van den Bor: We nemen allemaal aan dat een universitair docent redelijk in het Engels kan publiceren, maar als gevraagd wordt om in het Engels te doceren, dan geeft ie niet thuis. Als een goed college evenveel status opleverde als een publicatie, dan kwam het wel goed met het Engelstalig onderwijs

Re:ageer