Wetenschap - 3 december 1998

Ondernemingsplan volgt maatschappelijke trends

Ondernemingsplan volgt maatschappelijke trends

Ondernemingsplan volgt maatschappelijke trends
Het gaat in Wageningen de komende jaren om de landbouw-voedselkolom en de groene ruimte. Dat is althans de inzet van de raad van bestuur in zijn concept-ondernemingsplan. Beide speerpunten zijn via een ingewikkeld stelsel van deelstudies en gesprekken met belanghebbende organisaties in kaart gebracht door de Nationale Raad voor Landbouwkundig Onderzoek (NRLO)
Wie zich de vaak weerbarstige literatuur van de NRLO voor de geest haalt, zal niet verbaasd zijn dat de tropenstudies en de milieu-opleiding op de nominatie staan om te worden opgeheven. In termen van core business wordt aangesloten bij het centrale werkterrein van het ministerie van LNV
Met het vertrek naar Utrecht van de milieukundige prof. dr Jos Lelieveld werd enige jaren geleden duidelijk dat de LUW te weinig armslag heeft om een sterke rol te spelen in het mondiale milieu-onderzoek. Toen vervolgens de geoloog prof. dr Salle Kroonenberg bij de vorige reorganisatie zijn leerstoel verloor, werd duidelijk dat het Wageningse milieu-onderzoek zich concentreerde rond de humuslaag
Het toonaangevende onderzoek van LUW en DLO naar verzuring, verdroging en vermesting heeft mede geleid tot het vaststellen van emissienormen voor fosfaat, stikstof en ammoniak. De milieudeskundigen hebben hun bijdrage geleverd aan de regelgeving en zijn, zo redeneert de overheid, min of meer klaar. Ze moeten nu fase twee ingaan: samen met landbouwkundigen en landinrichters schone bedrijfssystemen ontwerpen. Zodoende krijgen de milieuwetenschappen geen eigen opleiding en kenniseenheid in Wageningen UR, maar moeten ze integreren met andere vakgebieden
Op het gebied van de ontwikkelingssamenwerking is de romantiek verdwenen. De betrokken Wageningse stagiaire of afgestudeerde die naar het hutje in de rimboe toog, maakte Wageningen over de hele wereld bekend, maar hij dreigt straks niet meer te gaan. Hij wordt in toenemende mate vervangen door MSc-studenten. Steeds vaker maken internationale organisaties en ontwikkelingslanden gebruik van lokale deskundigen. Daarom komen de Wageningse tropengangers steeds moeilijker aan een baan
Als antwoord schrapt het ondernemingsplan niet alleen de tropenopleidingen, maar ook de speerpunten bij de armoedebestrijding - milieu en gender - uit het opleidingenaanbod. Door de mondiale privatisering krijgen de internationaal opererende agro-industrie en adviesbureaus meer invloed op de onderzoeksagenda, concludeerde de NRLO. Wageningse ontwikkelingsdeskundigen moeten daar vaker mee samenwerken over de grens, was de conclusie
Een derde tendens is dat de maatschappelijke waardering voor wetenschap afneemt. Het moet een bijdrage leveren aan de economie of een maatschappelijk thema. Vakgebieden die geen directe relatie hebben tot de missie van Wageningen UR vallen dan af. Daarom sneuvelen de Wageningse basisleerstoelen op het gebied van wiskunde, natuurkunde, gezondheid, recht en niet tot voedsel te herleiden chemie. In termen van zijn missie, de voedselkolom en de groene ruimte, heeft het bestuur een schil van vakgebieden in de periferie afgestoten
Tot nu toe werden de bezuinigingen door de LUW opgevangen zonder noemenswaardig taken te schrappen. Met die traditie breekt het ondernemingsplan. Er wordt fors gesneden door leerstoelgroepen op te heffen. Degene die overblijven krijgen weer een redelijk budget
Maar daarmee is de toekomst van de LUW allerminst verzekerd, want de positie van de landbouwvoedselkolom is maatschappelijk omstreden en op het gebied van de groene ruimte heeft de LUW veel concurrentie. De universiteit staat er in maatschappelijk opzicht minder fraai voor dan slogans als brainport Wageningen en werelduniversiteit doen vermoeden. Er is dus werk aan de winkel voor de overblijvers

Re:ageer