Wetenschap - 12 november 1998

Nieuws

Nieuws

Nieuws
WUR investeert acht miljoen in genomics
De raad van bestuur van Wageningen UR trekt de komende drie jaar acht miljoen gulden extra uit voor genetisch onderzoek aan planten en plantenziekten. Het onderzoek vindt plaats in Plant Research International, de fusie van de DLO-instituten AB, CPRO en IPO. Ze krijgen het geld als lening en moeten het na drie jaar terugbetalen, met rente
Met het extra geld koopt DLO vier snelle DNA-sequencers, ultra high throughput, zodat de business-unit Genomics van de instituten per dag zo'n anderhalf miljoen DNA-bouwstenen op een rijtje kan zetten. De instituten krijgen ook robots die automatisch DNA kunnen isoleren en krachtige software die de DNA-gegevens goed kan verwerken
Genomics is de verzamelnaam voor DNA-sequencen, de functieanalyse van genen en de verwerking van genetische gegevens met bioinformatica. Op dit terrein wil Wageningen UR een leidende positie innemen, stelt de raad van bestuur, omdat genomics wereldwijd wordt gezien als een van de belangrijkste kennisbronnen in de komende tien jaar. Met de nieuwe technieken kunnen onderzoekers sneller en beter planten ontwikkelen met duurzame resistentie tegen ziekten en plagen, of met een betere houdbaarheid, samenstelling of smaak. In eerste instantie richten de onderzoekers zich op het in kaart brengen van enkele schimmels, aardappel, rijst en arabidopsis. (ASi)
PSF en Speelman oneens over nieuwe onderwijscommissie
De Progressieve Studentenfraktie wil een onderwijsadviesplatform voor de studentenraad. De PSF is ontevreden over het door onderwijsdirecteur prof. dr ir Bert Speelman voorgestelde onderwijsplatform en wil daarom een eigen adviesorgaan oprichten. Speelman wil een platform met externe deskundigen die hem gevraagd advies kunnen geven over strategische onderwijsbeleid. De PSF wil een onderwijscommissie die net als de inmiddels opgeheven vaste commissie onderwijs regelmatig vergadert en ook ongevraagd advies kan geven
De PSF wil vooral deskundigen van binnen de LUW in haar adviesgroep. Die weten volgens woordvoerder Nikki Heerens beter wat er speelt binnen de universiteit. Heerens wil ook leden van de ondernemingsraad en de studentenraad in de commissie
De commissie zou moeten adviseren over onderwijsinstituutoverstijgende onderwerpen. De PSF denkt daarbij onder andere aan het instellen of opheffen van opleidingen, de aansluiting van de opleidingen van de LUW op het vwo en onderwijsvernieuwingsplannen
De adviezen van het platform zouden via de studentenraad kunnen worden doorgegeven aan het college van bestuur. Het bestuur is dan verplicht op de plannen te reageren. De twee andere fracties in de studentenraad, CSF en Veste, beraden zich nog op het voorstel van de PSF. (KVe)
Actie voor uniforme webstandaard
Het Web Standards Project (WaSP) wil een einde maken aan de browser-oorlog tussen Netscape Communicator van Netscape en Internet Explorer van Microsoft. De rivaliteit tussen beide browsers heeft vervelende gevolgen voor makers van websites of homepages. Homepages kunnen namelijk in Netscape een heel ander uiterlijk krijgen dan in Internet Explorer, omdat de browsers verschillende standaards gebruiken van HTML en andere opmaakcodes
WaSP wil de Internetbevolking mobiliseren om een einde te maken aan deze onhandige situatie, door Microsoft en Netscape te dwingen zich aan de op het Internet geldende afspraken te houden. Op de site van WaSP (www.webstandards.org) wordt Internetters en sitebouwers gevraagd een oproep op hun pagina's te plaatsen en mee te werken aan de actie. De site geeft ook een overzicht van de verschillen tussen beide browsers
Dat Netscape en Microsoft zich niet veel aantrekken van dit soort acties blijkt uit de introductie van nieuwe versies van Internet Explorer (5.0) en Netscape Communicator (4.5), terwijl veiligheidslekken in de vorige versie nog niet zijn gerepareerd. Via de lekken kunnen onbevoegden ongemerkt rondkijken in de inhoud van de pc van Internetgebruikers. (MWo)
Jonge koolplanten resistent tegen ringvlekkenziekte
Het is mogelijk jonge koolplanten te selecteren op volledige resistentie tegen de schimmel die ringvlekkenziekte veroorzaakt. Het bepalen van gedeeltelijke resistentie in jonge planten lukt nog niet. Dat concludeert dr ir Ernst van den Ende in zijn proefschrift, waarop hij 11 november promoveerde
Ringvlekkenziekte is een van de belangrijkste ziekten in koolgewassen als sluitkool, spruitkool en bloemkool. Zware aantasting leidt tot vroegtijdig verwelken en afsterven van het blad. Om de fungiciden terug te dringen is resistentieveredeling een belangrijk middel, naast het vinden van het beste spuittijdstip
Tot nu toe was veredeling erg tijdrovend omdat werd aangenomen dat jonge koolplanten niet gevoelig zijn voor de schimmel. Het promotieonderzoek laat zien dat zeer gevoelige en resistente jonge koolplanten wel duidelijk te onderscheiden zijn
Ook vond Van den Ende dat tussen infectie en het vormen van sporen een periode van zo'n twee maanden zit. Dat betekent dat in deze periode spuiten weinig zinvol is. In de praktijk is een waarschuwingssysteem in gebruik dat adviseert wanneer spuiten nodig is. Dat systeem houdt echter geen rekening met de lange periode van geen gevaar, maar geeft bij een vochtige periode het advies om te spuiten. Houdt het waarschuwingssysteem wel rekening met de levenscyclus van de schimmel, dan is volgens Van den Ende een of twee maal spuiten per seizoen voldoende, afhankelijk van het bestrijdingsmiddel en de koolsoort. (LeNo)
Nieuwsfoto, Zwemkompetitie
Staring Centrum maakt kaarten voor mestbeleid
De nitraatrichtlijn houdt het Staring Centrum druk bezig. Het SC moet in opdracht van de ministeries van LNV en Vrom de gronden aanwijzen die het meest gevoelig zijn voor uitspoeling van nitraat. Eind november moeten de kaarten gereed zijn
Het gaat om 250 duizend hectare droge zandgrond. Bedrijven op de aangegeven gronden mogen minder stikstofoverschot hebben dan andere bedrijven, zo luidt het voorstel van de ministeries. Het maken van de kaarten ligt heel gevoelig. Wat de criteria zijn waaraan de gronden moeten voldoen, willen het SC en de ministeries niet zeggen. Het Agrarisch Dagblad weet echter te melden dat een bedrijf dat voor tweederde op de aangegeven grond ligt, met een gemiddelde grondwaterstand van meer dan veertig centimeter onder het maaiveld, valt onder de strengere normen
De nitraatrichtlijn is een van de manieren waarop Nederland tegemoet hoopt te komen aan de EU-kritiek op het Nederlandse mestbeleid. Brussel stelt dat Nederland nog te weinig doet om de uitspoeling van nitraat naar het grondwater tegen te gaan
Al eerder heeft het SC kaarten gemaakt voor het mestbeleid. Die kaarten hadden te maken met het tijdstip en de manier waarop boeren mest mochten uitrijden. Grofweg had de verdeling betrekking op zandgrond en kleigrond. Op die kaarten kwam veel kritiek; ze bleken niet nauwkeurig genoeg te zijn. Zo waren er boeren die volgens de kaarten op zandgrond boerden maar in werkelijkheid op pure klei zaten
Dr. Pieter Finke, bij het SC bezig met de kaarten, verwacht dergelijke problemen nu niet. Onze bestanden zijn nu veel beter. Toen hebben we wel eens met een potlood de grenzen op een kaart moeten tekenen. Nu doen we dat digitaal en veel sneller en betrouwbaarder. Bovendien zullen we bij twijfelgevallen naar de boeren toe rekenen. Dat is in het verleden wat minder gebeurd. (LeNo)
Apotheker: LUW moet meer samenwerken met hao
De bezuinigingen op de LUW zijn een politiek feit, maar de universiteit hoeft de korting van 25 miljoen niet eenzijdig af te wentelen op het onderwijs. Dat stelde minister Hayo Apotheker op 5 november tijdens het WSO-symposium over het Wageningse onderwijs. Ik meng mij niet in de invulling van de bezuinigingen. U kunt bezuinigen op het totale budget, niet louter op het onderwijsdeel. Hij vroeg aandacht voor een nauwere samenwerking met de agrarische hogescholen. De LUW en het hao moeten elkaar versterken, nu ook het aantal hao-studenten sterk is gedaald.
Tijdens zijn eerste optreden in Wageningen las Apotheker, uw minister van onderwijs en onderzoek, vooral voor uit de beleidsagenda van hemzelf en staatssecretaris Geke Faber. Daarin stellen de bewindslieden een aantal beleidsprioriteiten voor de komende vier jaar. Zo hoopt de minister dat Wageningen een model ontwikkelt voor plattelandsvernieuwing, waarbij de vernieuwing aansluit bij de herstructurering van het platteland en de relatie tussen agrarisch natuurbeheer en grootschalige natuurgebieden wordt gelegd. Voorts wil de minister de boeren fiscale voordelen bieden en nieuwe takken van sport laten beoefenen om hun inkomenspositie te verbeteren. Wageningen moet zijn kennis verrassend verbinden en flexibiliteit betrachten om een bijdrage te kunnen leveren aan dergelijke prioriteiten, aldus de minister. De studenten moeten worden opgeleid tot mensen die kunnen omgaan met uiteenlopende praktijksituaties
Dat laatste werd onderschreven door rector prof. dr Cees Karssen. We willen kritisch denkende, breed inzetbare afgestudeerden, geen kant-en-klaar-product. (ASi)
College verhoogt norm tropenreissubsidie

Het college van bestuur heeft besloten per 1 januari het norminkomen voor de subsidie praktijktijd op te trekken van zeventig- naar tachtigduizend gulden. Tropenstudenten die op stage gaan kunnen maximaal 2500 gulden reiskostenvergoeding krijgen van de universiteit. Voorwaarde is dat het bruto-inkomen van de ouders van de student niet hoger is dan tachtigduizend gulden en dat de student minimaal 12,5 punt aan tropische vakken heeft gehaald. Het college heeft het normbedrag verhoogd omdat het al jaren gelijk was gebleven, waardoor een steeds kleinere groep studenten in aanmerking kwam voor de ondersteuning. (KVe)
Extra stufi voor gehandicapten

Gehandicapten en chronisch zieken zijn vaak meer tijd kwijt aan hun opleiding dan hun mede-studenten. Daar moet rekening mee worden gehouden in de studiefinanciering, stellen de studentenvakbond LSVb en de organisatie Handicap & Studie in een notitie aan de Tweede Kamer
In de onderwijsbegroting, die volgende week in de Tweede Kamer wordt behandeld, komen gehandicapten en chronisch zieken niet voor
In de notitie pleiten de twee organisaties voor een onafhankelijke commissie. Die kan per gehandicapte of zieke inschatten hoeveel extra tijd hij nodig heeft. Verder moet op elke hogeschool en universiteit een plan voor studeren met een handicap komen. Dat gaat bijvoorbeeld over de toegankelijkheid van gebouwen en de mogelijkheid om tentamens in te halen
Handicap & Studie houdt donderdag een studiedag over hetzelfde onderwerp. Dan wordt een aanzet tot beleid gegeven aan voorzitter Leijnse van de HBO-raad. Daarin staat wat hogescholen kunnen doen om meer gehandicapten te trekken. Volgens H&S bereiken ze al veel door speciale contactpersonen aan te stellen, die de studenten nauwgezet volgen. (HOP)
Spiertz hoogleraar gewasecologie
Dr ir Huub Spiertz is met ingang van 1 januari benoemd tot DLO-hoogleraar gewasecologie met bijzondere aandacht voor nutrienten en stofstromen, voor twee dagen per week. De overige drie dagen gaat hij zich bezighouden met de internationalisering van Wageningen UR. Op dit moment is Spiertz directeur van het Instituut voor Agrobiologisch en Bodemvruchtbaarheidsonderzoek (AB-DLO)
De raad van bestuur en DLO hebben de benoeming samen geregeld; er is geen procedure voor in gang gezet. Spiertz wordt betaald door DLO. Volgens Spiertz is het de bedoeling dat er meer DLO-hoogleraren komen
Met de benoeming is een volgende fase ingegaan van samenvoeging van de drie DLO-instituten AB, het Centrum voor Plantenveredelings- en Reproduktieonderzoek (CPRO-DLO) en het Instituut voor Planteziektenkundig Onderzoek (IPO-DLO). Vanaf januari heeft dr ir Nic Hogenboom de leiding over de drie instituten
Spiertz sluit met zijn benoeming een periode van twintig jaar management af. Sinds voorjaar 1986 is hij directeur van het AB en van de voorloper Cabo (Centrum voor Agrobiologisch Onderzoek). Daarvoor was hij vijf jaar adjunct-directeur van het Cabo en drie jaar directeur van het toenmalige Proefstation voor de Akkerbouw en Groenteteelt in de Vollegrond. Hij gaat zich met ingang van volgend jaar meer toeleggen op onderzoek. Spiertz: Dat vindt ik een prima uitdaging. Ik heb het gevoel met het onderzoek nooit echt verloren. (LeNo)
Universiteiten en hogescholen pleiten voor extra geld

Een paar honderd miljoen gulden. Dat vragen de universiteiten en hogescholen om hun onderwijs te vernieuwen. Zonder deze helpende hand komen ze te veel onder druk te staan, schrijven zij de Tweede Kamer
Terwijl het aantal studenten gestaag toeneemt, moeten de universiteiten en hogescholen volgens het regeerakkoord de komende vier jaar juist flink bezuinigen. Ze gaan er zelf vanuit dat ze elk ruim honderd miljoen gulden moeten inleveren
De HBO-raad en de VSNU willen geen herhaling van het project kwaliteit en studeerbaarheid. Hogescholen en universiteiten kregen pas geld uit dat fonds als ze een goed plan hadden om hun onderwijs te verbeteren. Dat leverde 3000 plannen op, die in drie rondes werden beoordeeld door een aparte commissie. De VSNU ziet liever dat elke instelling de besteding van het geld achteraf verantwoordt. (HOP)
Plantencatalogus Nederlandse herbaria op Internet
De herbaria van de universiteiten van Amsterdam, Leiden, Utrecht en Wageningen hebben een plantencatalogus ontwikkeld die te bewonderen is op het internet. Het adres is http://rulrhb.leidenuniv.nl. Hier staan gegevens over bijna alle verzamelde planten van de herbaria. Dit betreft ondermeer het gebied van herkomst, de alledaagse plantennaam, de namen van de verzamelaars en de economische gebruikswaarde van de plant
Niet alleen de samenwerking tussen de vier herbaria is bijzonder, ook het feit dat de database talloze plantenafbeeldingen biedt. Dit zijn geen schetsen maar gedigitaliseerde kleurenfoto's. Er kan gezocht worden met behulp van een zoekmachine, waarbij maar een type informatie hoeft te worden ingevoerd, zoals de naam van de plant of van de verzamelaar. Op het moment staan veertigduizend plantensoorten geregistreerd en zijn er zo'n dertigduizend afbeeldingen te zien. De herbaria beschikken in totaal over 55 duizend plantensoorten, waaronder allerlei mossen, paddestoelen, varens, cactussen en tropische planten. De meeste, zo'n 45 duizend, behoren tot het herbarium in Leiden. Deze zijn grotendeels afkomstig uit Zuidoost-Azie. Het herbarium in Utrecht heeft een verzameling van zesduizend plantensoorten waarvan de meeste afkomstig zijn uit Guyana en Suriname. De Landbouwuniversiteit beschikt over drieduizend plantensoorten, grotendeels van Afrikaanse origine. De ontwikkeling van de catalogus heeft twee jaar in beslag genomen en is gefinancierd door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). (HBou)
Studentenraad keurt reglement goed

De studentenraad heeft dinsdag 10 november ingestemd met zijn reglement, na een jaar onderhandelen met de raad van bestuur. Studenten en bestuur waren het lang niet eens over de bevoegdheden van de studentenraad over de verdeling van het onderwijsbudget
De studentenraad wilde dat het bestuur bij wijziging van het zogenaamde verdeelmodel vooraf zijn toestemming nodig zou hebben. Dat wilde het bestuur niet toezeggen. In het voorjaar leek het erop dat de twee partijen de zaak voor een geschillencommissie zouden uitvechten, maar studentenraad en bestuur hebben elkaar nu gevonden in een compromis. Het bestuur heeft volgens het nieuwe reglement de goedkeuring van de studentenraad nodig bij majeure wijzigingen in de toedeling van middelen aan de onderwijsinstituten
De Wageningse studentenraad heeft aanzienlijk meer bevoegdheden gekregen dan de wet voorschrijft. De studenten hebben niet alleen instemmingsrecht over de verdeling van het onderwijsbudget, maar ook over de begroting van studentenzaken en de onderwijskaders, de basisregels waaraan onderwijsprogramma's van de LUW moeten voldoen. Voorzitter Vincent Schut is goed te spreken over het reglement. Volgens Schut heeft het college van bestuur de wettelijke voorschriften ruim geinterpreteerd en heeft de Wageningse studentenraad in vergelijking met studentenraden van andere universiteiten veel te zeggen. (KVe)

Re:ageer