Wetenschap - 27 augustus 1998

Nieuws

Nieuws

Nieuws
LUW moet fors snijden in opleidingenaanbod
De Landbouwuniversiteit moet het aantal opleidingen terugbrengen van achttien naar tien tot veertien. Dat zegt onderwijsdirecteur prof. dr ir Bert Speelman. Hij reageert daarmee op een voorstel van de vereniging van universiteiten (VSNU) om het aantal opleidingen in Wageningen terug te brengen van achttien naar twaalf
Het voorstel is onderdeel van een plan van de universiteiten om te komen tot een transparanter opleidingenaanbod. Volgens Speelman moeten de onderwijsinstituten en de onderwijscommissies van de studierichtingen (roc's) snel met een tegenvoorstel komen
De VSNU stelt voor om de opleidingen Landinrichtingswetenschappen, Tropisch landgebruik, Bos- en natuurbeheer en Bodem, water en atmosfeer samen te voegen in een opleiding Landgebruik. Verder zouden de twee plantenrichtingen moeten fuseren tot Teeltkunde. De technologische opleidingen Bioprocestechnologie, Levensmiddelentechnologie en Landbouwtechniek zouden moeten opgaan in Agrotechnologie
In een spoedberaad in juli toonden de onderwijsinstituten zich niet gelukkig met het VSNU-voorstel. De LUW heeft de VSNU geschreven dat de universiteit voorlopig wil vasthouden aan de huidige achttien opleidingen. Dat zullen we echter niet vol kunnen houden, denkt Speelman. Als de andere universiteiten in hun aanbod snijden, zullen wij de dans niet kunnen ontspringen. Speelman hoopt extra tijd te krijgen van de VSNU om samen met de onderwijsinstituten en roc's tot een beter voorstel te komen. Dat voorstel moet wel voor 1 maart klaar zijn, want dan moeten de opleidingen aangemeld worden bij het opleidingenregister Croho
Gefuseerde richtingen zullen een gezamenlijke propedeuse krijgen en waarschijnlijk kunnen voortbestaan als specialisatie van de nieuwe fusierichting. De dreigende bezuinigingen voor de LUW vormen voor de raad van bestuur een extra reden om het aantal opleidingen te reduceren. Speelman denkt dat bezuinigd kan worden op de bestuurlijke overhead als een aantal richtingen worden samengevoegd
Het Croho heeft het aantal opleidingen inmiddels teruggebracht van 260 naar 110. Een uitzondering is gemaakt voor de LUW, die vlak voor het opstellen van de definitieve versie van het voorstel werd geconfronteerd met een wijzigingsvoorstel van het ministerie van Landbouw. Dat wilde de Wageningse opleidingen in het Croho onderbrengen in een eigen rubriek Landbouw en natuurlijke omgeving. Tot nu toe worden de Wageningse opleidingen zoveel mogelijk gerubriceerd bij de corresponderende opleidingen van andere universiteiten: Rurale ontwikkelingsstudies bijvoorbeeld bij Sociologie en Moleculaire wetenschappen bij Scheikunde. Het wijzigingsvoorstel zorgde er voor dat de LUW pas vlak voor de zomervakantie op de hoogte werd gesteld van het bijgestelde voorstel van de VSNU. (KVe)
Besmetting met bruinrot schaadt LUW-onderzoek niet
De besmetting met bruinrot van een proefperceel van de Landbouwuniversiteit heeft geen gevolgen voor het LUW-onderzoek. Het betreffende perceel was dit jaar niet voor onderzoek in gebruik
Op het proefbedrijf van de LUW, Unifarm, is twee weken terug een perceel pootaardappelen van drie hectare aan de Bornsesteeg vernietigd. De aardappelen van het ras Karnico bleken besmet te zijn met bruinrot, zo ontdekte de Plantenziektenkundige Dienst (PD)
Al weken wordt aardappeltelend Nederland opgeschrikt door besmettingen met bruinrot, een zeer besmettelijke bacterieziekte waaraan de hele plant dood gaat. Alle honderd tot nu gevonden besmettingen zijn terug te voeren op drie partijen Karnico-pootgoed. Ook op het Unifarm-perceel was dit ras gepoot, met dezelfde herkomst als de besmette partijen. Herman Masselink, hoofd van het proefbedrijf: Ik koop altijd met opzet door de NAK goedgekeurd zaaizaad en pootgoed. Maar dat maakte in dit geval niet uit.
De PD onderzoekt nu ook de overige aardappelpercelen op het proefbedrijf op bruinrot. Meer besmettingen verwacht Masselink niet. Dit was de enige plek waar Karnico stond. Bovendien liggen de overige percelen minimaal 3,5 kilometer verderop. Uitsluitsel over een mogelijke besmetting komt over enkele weken
De effecten op het onderzoek zijn klein. Op het perceel vond dit jaar geen onderzoek plaats. Het was juist zijn eerste jaar als praktijkperceel ingegaan. Pas na drie jaar zijn de effecten van de voorgaande onderzoeken verdwenen en kan het perceel weer dienst doen als onderzoeksveld
De besmetting heeft tot gevolg dat de komende vijf jaar geen aardappelen of mais op die grond mag staan, alleen gras en granen zijn toegestaan. Er gelden speciale voorschriften, zoals het melden van elke bewerking bij de PD. Masselink: De gevolgen zijn nog wel te overzien. We moeten alleen de inrichting de komende jaren iets wijzigen. Voor boeren is het veel erger. Die mogen vijf jaar lang geen pootaardappelen telen, die worden echt in hun bestaan bedreigd. (LeNo)
Studentenvereniging KSV boekt grootste ledenwinst

Na de eerste introductieperiode heeft studentenvereniging KSV het hoogste aantal nieuwe leden te melden. KSV mocht 45 nieuwe mensen verwelkomen. Met het verwachte aantal voor de tweede introductietijd, ongeveer dertig studenten, is er zelfs een groei van het aantal nieuwe leden ten opzichte van vorig jaar. De geslaagde Algemene introductiedagen op KSV hebben volgens Frank Gubbels zeker bijgedragen aan het succes. We hebben laten zien dat we een grote diversiteit in ons ledenbestand hebben, dus niet alleen maar stropdassen.
Unitas heeft op dit moment 35 nieuwe leden. Voor de tweede verenigingsintroductietijd (VIT) verwacht bestuurslid Jasperien de Weert net zoals vorig jaar ongeveer zestig inschrijvingen. De tweede ronde is aanzienlijk populairder. De Weert: De meesten wisten niet dat gelijk na de AID de verenigingsintroducties al beginnen.
Op studentenvereniging SSR ligt het aantal eerste Vitters rond de twintig. SSR hoopt bij de tweede VIT een verdubbeling van dat aantal te noteren. Het is allemaal iets minder dan vorig jaar, maar het aantal actieve leden blijft wel gelijk, aldus bestuurslid Tineke Hummelen
De aanwas bij Ceres is tijdens de eerste introductieperiode blijven hangen op 28. Voor de tweede periode verwacht Ceres 34 studenten te kunnen inschrijven in het ledenbestand. De aantallen zijn vergeleken met vorig jaar redelijk gelijk gebleven. Wel doen nu meer mensen mee met de tweede introductie in plaats van de eerste. Bestuurslid Inge van der Poel ziet de toegenomen examendruk in augustus als oorzaak van die omslag. Tweedejaars studenten die lid willen worden, kunnen vanwege de examens geen eerste VIT lopen. Die doen nou mee met de tweede. (MVro)
LUW en Diedenoort niet samen in onderwijsgebouw

De LUW gaat het geplande onderwijsgebouw op de Dreijen niet delen met Diedenoort. Onderwijsdirecteur prof. dr ir Bert Speelman vreest op de langere termijn conflicts of interests als de twee instellingen samen een gebouw zullen betrekken. Wij zien daarom meer nadelen dan voordelen van de samenwerking. De LUW overlegde sinds februari met de hogeschool over de bouwplannen
Directeur Lieneke Jongeling van Diedenoort wil niet reageren op de wijziging van de plannen van de LUW. Zij is net terug van vakantie en is nog niet op de hoogte gesteld door de LUW
De dreigende bezuinigingen op het LUW-onderwijs zullen de bouwplannen volgens Speelman niet in gevaar brengen. Er is een toezegging van het ministerie van Landbouw onderweg van vijf miljoen gulden. Totaal zal het gebouw, dat in het jaar 2000 gebouwd zal worden tussen het scheikundegebouw en het Transitorium, zo'n vijftien miljoen kosten. (KVe)
De Pee wint tienduizend gulden met proefschrift
Dr Saskia de Pee heeft de SNS Bank Prijs 1998 gewonnen voor haar proefschrift over borstvoeding in Indonesie, waar zij in juni 1996 op promoveerde bij de LUW. De SNS Bank Gelderland reikt de prijs tweejaarlijks uit aan een jonge doctor die met onderzoek een aansprekende maatschappelijke prestatie heeft geleverd. De prijs bestaat uit een sculptuur en een bedrag van tienduizend gulden en wordt op 4 september uitgereikt in het conferentiecentrum De Wageningse Berg
De Pee toonde in haar proefschrift aan dat donkergroene bladgroenten of wortelen een kleinere bijdrage leveren aan de vitaminebehoefte dan doorgaans wordt gedacht. Het beta-caroteen in de groenten wordt niet goed door het lichaam opgenomen. Gebrek aan vitamine A kan leiden tot een slechter functioneren van het afweersysteem, tot blindheid en uiteindelijk tot sterfte. In veel ontwikkelingslanden zijn vooral jonge kinderen, zwangere vrouwen en borstvoedende moeders de dupe van een vitamine A-tekort. De Pee deed dit onderzoek samen met het Nutrition research and development centre in Bogor in Indonesie en onder begeleiding van dr Clive West
Momenteel werkt De Pee in deeltijd voor Helen Keller International, een instelling die zich onder andere in Indonesie bezig houdt met de bestrijding van blindheid door het terugdringen van het vitamine A-tekort. Ook werkt ze als gastdocent bij de sectie Humane voeding en epidemiologie van de LUW. De Pee woont in Nigeria, waar haar man bij Shell werkt. (MS)
Goedkoper swingen op Unitas
Per 1 september introduceert jongerenvereniging Unitas een nieuw pasjessysteem voor B-leden. Anne van Doorn, bestuurslid van Unitas, is verantwoordelijk voor de veranderingen rondom het lidmaatschap en heeft goede hoop dat haar vereniging dit jaar meer B-pasjes zal verkopen
Een A-lid betaalt honderd gulden, krijgt een pas met foto, en heeft voor de rest van het jaar vrije toegang tot alle Unitas-festiviteiten. Een B-lid heeft alleen gratis entree op donderdag- en zaterdagavond, tijdens de dubbele disco en de beyond-avond. De B-kaart kostte vorig jaar slechts een tientje, maar studenten moesten voor dit pasje ook een pasfoto meebrengen
Van Doorn: Bij een vereniging als de onze is het de regel dat iedereen die aanwezig is in het verenigingsgebouw lid moet zijn. Via een slimmigheidje konden we op donderdag- en zaterdagavond ook bezoekers zonder A- of B-pasje toelaten. Ze betaalden 2,50 gulden en moesten bij de deur een handtekening zetten. Daarmee waren ze voor een avond B-lid.
De methode met de handtekeningen in flodderige schriftjes bleek niet handig en het bestuur vroeg zich ook af waarom er zo weinig B-leden waren. Na enig onderzoek bleek dat de vereiste foto op het B-pasje de grootste drempel was. Reden om wat nieuws te proberen
Nu is er voor de B-leden een jaar- of een maandkaart. De jaarkaart, nu zonder pasfoto, is nog steeds tien piek. De nieuwe maandkaart kost 3,50 gulden en is bestemd voor mensen die af en toe naar Unitas gaan, aldus Van Doorn. De eerste reacties op het nieuwe systeem? Van Doorn: Het wordt goedkoper, en daar kijken de meeste mensen van op! (MVro)
Kabinet bezuinigt 170 miljoen op hoger onderwijs
Het nieuwe regeerakkoord gaat het hoger onderwijs zo'n 170 miljoen gulden kosten. Dat zeggen de universiteiten en hogescholen op grond van voorlopige berekeningen
De universiteiten en hogescholen, verenigd in VSNU en HBO-Raad, zijn teleurgesteld over het regeerakkoord. Zij hadden gevraagd om honderden miljoenen extra. Maar in plaats daarvan moeten zij meebetalen aan bezuinigingen die ook andere sectoren van de overheid zijn opgelegd
Zo vindt het nieuwe kabinet dat de overheid met minder geld toe kan, omdat de laatste jaren productiever wordt gewerkt. Basis- en voortgezet onderwijs hoeven niet mee te betalen aan deze zogeheten arbeidsproductiviteitsstijgingskorting, maar het hoger onderwijs wel. Daarnaast lopen de universiteiten en hogescholen een deel van de vergoeding mis die ze zouden krijgen voor het gegeven dat hun personeel gemiddeld oud en dus duur is
De universiteiten vrezen dat zij al met al ruim honderd miljoen moeten inleveren, zegt een woordvoerder van de VSNU. Hen hangt voor de komende jaren daarnaast nog een bezuiniging van tweehonderd miljoen uit het vorige paarse kabinet boven het hoofd. Berekeningen van de HBO-Raad komen uit op een bezuinigingsbedrag van zo'n zeventig miljoen gulden voor de hogescholen
HBO-Raad en VSNU betreuren het dat de politiek de kans laat liggen te investeren in het hoger onderwijs. In een gezamenlijke verklaring wijzen zij erop dat het bedrag dat de overheid per student betaalt de afgelopen jaren al met 25 procent is gedaald. De hogescholen overwegen zelfs een studentenstop af te kondigen om rond te kunnen komen. (SVk)
Nieuwe reorganisaties op komst bij DLO
De ondernemingsraad van DLO stemt toch in met de verzelfstandiging van de Dienst Landbouwkundig Onderzoek. We gaan nu akkoord, omdat de raad van bestuur op al onze vraagpunten is ingegaan en daaraan tegemoet is gekomen, stelt secretaris Henk Keukens van de ondernemingsraad. Het bestuur van Wageningen UR gaat nu over tot uitvoering van het ondernemingsplan van DLO en kondigt extra bezuinigingen aan. Die gaan DLO veertig arbeidsplaatsen extra kosten
In een brief van 28 juli stelt bestuursvoorzitter prof. dr Cees Veerman van Wageningen UR de ondernemingsraad voor de keuze: akkoord gaan met de verzelfstandiging of beroep aantekenen bij de Ondernemingskamer. Eerder, op 17 juli, was hij in een gemeenschappelijke brief met secretaris-generaal mr Tjibbe Joustra van LNV nader ingegaan op een aantal pijnpunten van de OR. De bestuurders zeggen in de brief toe dat het ministerie het onderzoeksbudget voor DLO zal verhogen, zodat de instituten niet belast worden met de kosten van eerdere afspraken, bijvoorbeeld over de huisvesting en de BTW. Daardoor hoeven de instituten de onderzoekstarieven niet te verhogen
Voorts scheppen Veerman en Joustra duidelijkheid over de nieuwe organisatiestructuur van DLO en over nieuwe reorganisaties. Er komen vijf kenniseenheden: Plant, Dier, Maatschappij, Groene Ruimte en Agrotechnologie en voeding
De eenheid Plant gaat bestaan uit de DLO-instituten IPO, CPRO en een groot deel van AB, samen met het plantaardig praktijkonderzoek en het departement Plantwetenschappen van de LUW. De integratie van de drie DLO-instituten moet leiden tot een extra bezuiniging van vijftien arbeidsplaatsen
De kenniseenheid Dier gaat bestaan uit de DLO-instituten ID en een belangrijk deel van Rivo, plus het dierlijk praktijkonderzoek en delen van de LUW. Voor deze eenheid heeft het bestuur geen extra bezuiniging in petto
Dat geldt ook voor de eenheid Maatschappij, bestaande uit LEI-DLO, kleine delen van de DLO-instituten IBN, Staring-Centrum, AB en Rivo, en relevante onderdelen van de LUW
De eenheid Groene Ruimte moet echter vijftien arbeidsplaatsen extra inleveren. Deze groep bestaat uit de DLO-instituten Staring-Centrum en IBN, het LUW-departement Omgevingswetenschappen en kleine delen de DLO-instituten AB en Rivo
Bij de eenheid Agrotechnologie en voeding voorziet het bestuur geen reorganisatie en structuurwijziging: de DLO-instituten ATO en Rikilt en de levensmiddelenhoek van de LUW blijven relatief autonoom
Het IMAG-DLO is niet ondergebracht bij een kenniseenheid en moet samen met de landbouw- en milieutechnici van de LUW een krachtige entiteit gaan neerzetten. Voorts wil het bestuur het publicatie-instituut (Pudoc-DLO) en de bibliotheek van de LUW verder integreren tot een ondersteunende unit voor het bestuur. Tot slot moet de integratie van de centrale bureaus van LUW en DLO leiden tot een extra bezuiniging van tien arbeidsplaatsen bij DLO
De kosten van de nieuwe reorganisaties (in totaal veertig plaatsen) worden gedeeld door Wageningen UR en het ministerie van LNV, schrijven Veerman en Joustra. Dit was een belangrijke boodschap voor de ondernemingsraad. Wij hadden zelf ook het idee dat DLO meer moet bezuinigen en met deze toezegging laat het ministerie blijken dat het een blijvende verantwoordelijkheid heeft voor DLO, aldus Keukens. (ASi)
Rekenen met levensduur fokstier bespaart geld
Koeien gaan meestal niet lang mee op een melkveebedrijf. De veehouder doet ze na een jaar of drie a vier de deur uit. Toch is het belangrijk dat de boer bij het kiezen van de juiste stier rekening houdt met zijn potentiele levensduur, vindt ir Ant Vollema, die 2 september promoveert op de selectie van levensduur bij melkvee. Het levert niet zozeer inkomsten op, maar als een koe probleemloos oud wordt bespaart dat geld.
In de jaren tachtig is de levensduur van de koeien geleidelijk gedaald door het op grote schaal inkruisen met Holstein Friesian-stieren. Ook de superheffing heeft een rol gespeeld. Tot nu toe was het moeilijk om stieren een getal mee te geven voor levensduur. Eerst moesten veel dochters doodgaan, voordat de potentiele levensduur van een stier duidelijk was. Daar komt bij dat de kenmerken die de levensduur bepalen, bijvoorbeeld het aantal dagen tussen geboorte en afvoer van de koe, een lage erfelijkheidsgraad hebben. Dat betekent dat de gegevens van heel veel dochters van een stier nodig zijn voordat de stier een betrouwbare fokwaarde kan krijgen voor levensduur
Uit het onderzoek van Vollema komt naar voren dat de zogenoemde survival-analyse een goede methode is om de fokwaarde voor levensduur te bepalen. Deze methode is redelijke nieuw voor de veehouderij, maar is al langer in gebruik in de verzekeringswereld. Daar kunnen ze aardig inschatten hoe groot de kans is dat een man van dertig jaar binnen een bepaalde periode een ongeluk krijgt. Vollema kan dat nu ook voor stieren. Hierdoor is het mogelijk om de gegevens mee te nemen van koeien die nog niet zijn afgevoerd. Daarbij maakt ze gebruik van de exterieurkenmerken van de koe, met name de uier- en beenkenmerken. Toch moet nog zeker dertig procent van de dochters van een stier afgevoerd zijn om een betrouwbare fokwaardeschatting te krijgen voor levensduur. Vollema past de uitkomsten van haar onderzoek nu toe bij het Nederlands Rundvee Syndicaat. (LeNo)
Slechts een Wageningse econoom in top-40 weekblad Intermediair
Prof. dr ir Jan-Benedict Steenkamp van de leerstoelgroep Marktkunde en consumentengedrag is de enige Wageningse econoom die voorkomt in de onlangs gepubliceerde economen-top-40 van Intermediair. Hij staat op de veertigste plaats. De Katholieke Universiteit Brabant heeft met vijftien economen in de top-40 verreweg de meeste productieve economen in huis. De ranglijst wordt aangevoerd door de Brabantse econometrist prof. dr Peter Wakker
Intermediair baseert zich bij het opstellen van de ranglijst op het aantal publicaties van de economen en de wetenschappelijke waarde van het tijdschrift waarin ze publiceren. Volgens het hoofd van het departement Economie en Management, prof. dr Arie Kuyvenhoven, ligt daar de verklaring voor het kleine aantal Wageningers op de ranglijst. Niet alleen zijn de Wageningse economen klein in aantal, ze bedrijven toegepaste wetenschap, namelijk landbouweconomie. Tijdschriften met theoretische bijdragen leveren een hoge ranking. Ons belangrijkste vaktijdschrift, het American Journal of Agricultural Economics, staat niet hoog aangeschreven. Zelfs een ster in ons vakgebied, zoals de wereldwijd publicerende Steenkamp, komt dan niet hoger dan de veertigste plaats.
Zowel Kuyvenhoven als Oskam relativeren het gebruik van ranglijsten. Oskam: De top-40 is een nuttige bron van vermaak, een vermakelijk roulettespel, met een serieuze inhoud, want de mensen die hoog scoren in de top-40 staan vaak ook goed aangeschreven binnen de wetenschappelijke discipline.
Zijn collega dr ir Niek Koning is meer uitgesproken. Ik vind het flauwekul. Voor een deel meet je de kwaliteit, voor een deel meet je de netwerken, en voor een deel meet je de mogelijkheden die sommige posities met zich meebrengen om als co-auteur op te treden.
Oskam vindt de aandacht voor de ranglijsten wel overdreven. Er wordt wat mij betreft iets te veel gepraat over de top-40. Mensen zijn gek op scoringslijsten, zoals de top-100 van de rijkste mensen, en de pers besteedt er te veel aandacht aan. Ik heb het liever over de wetenschap zelf. Zo'n top-40 is een van de wegingsfactoren die bepalen hoe een wetenschapper in de wetenschap staat, maar het moet niet de leidraad worden.
Jan-Benedict Steenkamp was niet bereikbaar voor een reactie op zijn veertigste plaats. (MWo)
Varkensbedrijven moeten wijken voor natuur
De Ecologische Hoofdstructuur (EHS) moet binnen tien jaar een feit zijn. Voor 1 januari 1999 moet de begrenzing tot op perceelniveau gereed zijn. De ministeries van Landbouw en Vrom hebben vergaande plannen om varkenshouders uit de nog aan te wijzen natuurgebieden te verwijderen, zo meldt weekblad Boerderij deze week
Het weekblad heeft het wetsvoorstel in handen van de Reconstructiewet, een wet waarmee het kabinet in april akkoord is gegaan en die nu voor commentaar bij de Raad van State ligt. De wet was een reactie op de varkenspest vorig jaar. Nu willen de ministers tegelijk met de herverkaveling van de varkens ook de EHS, die niet echt van de grond komt, een nieuwe impuls geven
Het was al bekend dat de wet de bedoeling heeft clusters van varkensgebieden te construeren met daaromheen gebieden zonder varkens. Op deze manier wordt ziekte-insleep tussen de clusters zoveel mogelijk uitgesloten en zal een eventuele epidemie niet zo ver om zich heen grijpen als bij varkenspest, hopen de beleidsmakers
De Reconstructiewet gaat gelden voor de mestoverschotgebieden - dat zijn met name Noord-Brabant, Gelderland, Overijssel en delen van Utrecht en Limburg. Volgens Boerderij gaat het totaal om ongeveer tienduizend bedrijven. De clusters krijgen een omvang van circa een miljoen dieren. Daaromheen komen varkensvrije zones van minimaal een kilometer, waar de EHS een kans krijgt
In de varkensvrije zone moeten alle bestaande bedrijven verdwijnen. Niet alleen de dieren moeten weg, ook de gebouwen vallen onder de slopershamer. De bedrijven mogen verhuizen naar varkensarme gebieden elders of naar een cluster
Binnen tien jaar moet de hele reconstructie gereed zijn. Daartoe worden procedures voor inspraak kort gehouden, hooguit twee weken. Ook kan de rijksoverheid een gemeente dwingen een bestemmingsplan aan te passen. (LeNo)
AID-lopers halen zesduizend gulden op voor goed doel
De eerstejaars hebben tijdens het AID-onderdeel Het grote ideaal zo'n vijfduizend gulden bij elkaar gesprokkeld voor een goed doel. Ze deden dat op ludieke wijze, door zichzelf bijvoorbeeld tegen betaling te laten verven in de Hoogstraat of door groenbakken te legen op studentenflats. Op de veiling tijdens de introductiedagen werd ook nog eens duizend gulden verdiend voor het goede doel. Hier werden vooral artikelen geveild die de AID-organisatoren van sponsors hadden gekregen. Het goede doel is een touwputtenproject in het zuiden van Senegal. (MS)
D'Upyoghurted gaat naar Grote Prijs van Nederland
De telefoon staat inmiddels roodgloeiend bij de leden van de Wageningse band D'Uphoghurted. Nadat zij in juni winnaar werden van de Heidepopprijs, gingen ze er op 22 augustus ook vandoor met de eerste plaats bij de Gesel van Gelderland. De prijs bestaat uit de SNS-bandbokaal, vijfduizend gulden, een internetsite op Muzieknetwerk Nederland en een podiumplaats in Paradiso tijdens de Grote Prijs van Nederland
Nu is waarschijnlijk het hek van de dam, zegt leadrapper en tekstschrijver Leon Bellaart van de band. Er komen al een hele hoop telefoontjes binnen van programmeurs, maar voorlopig concentreren wij ons vooral op het optreden in november. Bovendien gaan wij, met dank aan de vijfduizend gulden, binnenkort onze eerste cd opnemen.
De overwinning tijdens de popwedstrijd kwam niet helemaal onverwacht. De meeste bands speelden vrij bekende muziekstijlen. Ik denk dat wij er qua originaliteit wel uitsprongen, samen met Dub Religion, die vlak voor ons speelde.
Van de zeven bandleden studeren er vijf aan de LUW. Meer dan een keer in de week repeteren zit er daarom niet in. Ook niet nu zij Gelderland gaan vertegenwoordigen in de Grote Prijs van Nederland. Maar de club wordt wel steeds hechter, aldus Bellaart. D'Upyoghurted bestaat sinds februari 1997 en maakt een experimentele mix van funk, rap en rock. (MBe)
LEI beschrijft agrotoerisme
Er zijn in Nederland 2258 boerenbedrijven met toeristische nevenactiviteiten, waarvan zo'n 1200 met een camping. Daarvan zitten de meeste in Zeeland en Gelderland. De opbrengsten in de agrotoeristische tak lopen zeer uiteen. Gemiddeld is de bruto-opbrengst 21.400 gulden, maar de bedragen varieren van duizend tot zeventigduizend gulden. Het gemiddelde aandeel in het gezinsinkomen is ongeveer 10.900 gulden. Dat blijkt uit twee rapporten van het Landbouw-Economisch Instituut (LEI-DLO) over het agrotoerisme
Kamperen bij de boer begint gemeengoed te worden. Steeds meer boeren maken land vrij om met verblijfs- of dagrecreatie geld te verdienen. In de rapporten Agrotoerisme - Goed boeren of niet? en Aanbod van agrotoerisme in Nederland brengt het LEI-DLO de economische betekenis van deze nieuwe bedrijfstak in kaart
Boeren vinden recreatie en landbouw meestal goed te combineren en kiezen niet alleen uit financiele overwegingen voor een boerencamping. Er is vaak ruimte, de boer kan op zijn bedrijf blijven voor het werk, en vaak vinden boeren het werk gewoon leuk. De mogelijkheden voor agrotoerisme hangen volgens het LEI-DLO af van het type agrarisch bedrijf, de omgeving en de consumentenmarkt. Enkele geinterviewden waarschuwden dat de verwachtingen aan agrotoerisme niet te hoog moeten worden gesteld. De spoeling is eigenlijk te dun voor iedereen. (MWo)
Koude sanering fruitteelt valt mee
Dat economische rapporten voor tweeerlei uitleg vatbaar zijn, bleek onlangs bij de Takverkenning Fruitteelt van het LEI-DLO. Terwijl het Haagse onderzoeksinstituut de uitkomsten in het persbericht presenteerde met de zin Voldoende perspectief voor de Nederlandse fruitteelt, kopte De Volkskrant Fruitsector wacht koude sanering. Wat is er nu met de fruitteelt aan de hand?
Menselijk gezien klopt de kop van De Volkskrant, want het LEI-DLO verwacht dat er van de 2626 bedrijven uit 1997 in 2010 nog zo'n 1400 over zijn. Economisch beschouwd heeft het LEI-DLO het gelijk aan zijn kant, want het aantal bedrijven neemt weliswaar af, maar de grootte van de bedrijven neemt toe van 7,5 tot 15 a 20 hectare en de totale productie van bijvoorbeeld appels zal licht stijgen van 480.000 ton in 1997 naar 500.000 ton in 1998
Ir Peter van Nieuwkoop, auteur van de Takverkenning, vindt koude sanering dan ook overdreven. Het ANP bracht die term in zijn bericht, en andere kranten namen dat klakkeloos over. Volgens Van Nieuwkoop heeft de fruitteeltsector wel degelijk perspectief. Schaalvergroting en professionalisering zijn hiervoor noodzaak, want de concurrentie uit Frankrijk en Italie is sterk. De schaalvergroting binnen de fruitteelt kan overigens een gevolg zijn van het vertrek van zo'n duizend oudere tuinders zonder opvolger
De grote vraag die boven de fruitsector hangt, is hoe in de toekomst de arbeid zal worden georganiseerd. Een kleiner aantal grotere bedrijven zal een grotere productie draaien, waardoor de vraag naar arbeid in het plukseizoen toeneemt. Inzet van goedkope Polen of robotisering van de pluk zijn niet afdoende. Volgens Van Nieuwkoop zal het vooral van de professionalisering van het bedrijf afhangen of een oplossing wordt gevonden. Er zijn nu bedrijven die moord en brand schreeuwen, maar er zijn ook telers die het wel lukt om de oogst van de bomen te krijgen. De bedrijven met een professionele organisatie en een goede visie zullen heus wel overleven, aldus Van Nieuwkoop. (MWo)
Afbraak internationalisering halt toeroepen
Het aantal studenten dat tijdelijk studeert of stage loopt in het buitenland is zorgwekkend gedaald, zeggen de hogescholen en universiteiten. Zij roepen de Tweede Kamer op om de afbraak die Ritzen op zijn geweten heeft een halt toe te roepen
Als demissionair minister concludeerde Ritzen deze zomer dat de internationalisering van het hoger onderwijs volwassen is. Hij baseerde zich op twee rapporten. Uit het ene blijkt dat jaarlijks zo'n 8500 studenten met een beurs van de Nederlandse overheid of de Europese Unie tijdelijk stage lopen of studeren in het buitenland. In het andere rapport staat hoeveel studenten zonder beurs naar het buitenland vertrekken. Ritzen telde beide cijfers bij elkaar op en constateerde dat zo'n 15 procent van de afgestudeerden een buitenlandse studie- of stage-ervaring heeft. En dus, zei Ritzen, gaat het goed met de internationalisering
De universiteiten en hogescholen zijn het volstrekt oneens met Ritzen. Zo is het aantal hbo-studenten dat stage loopt in het buitenland sinds 1996 zorgwekkend gedaald van 22 procent naar 18 procent. Het aantal deelnemers aan het Europese Erasmus-beurzenprogramma is zelfs met 30 procent afgenomen. Dat blijkt uit een pas verschenen HBO-monitor, een jaarlijkse enquete onder pas-afgestudeerde hbo'ers. Bij de universiteiten is sprake van dezelfde neerwaartse trend, vermoedt een woordvoerder
De universiteiten en hogescholen wijzen Ritzen aan als schuldige: hij stelde steeds minder geld voor internationalisering beschikbaar. Het aantal studenten dat met een beurs zijn koffers pakt, is daardoor flink geslonken. (HOP)
Verzekeraar betaalt studiekosten informatici

Bank en verzekeraar Fortis Amev gaat de studiekosten van zes informaticastudenten betalen. De studenten krijgen naast hun collegegeld 850 gulden per maand. Daarbij krijgen ze normaal betaald voor hun tegenprestatie, acht uur per week werken op de automatiseringsafdeling van Fortis. Het bedrijf probeert op deze manier schaarse informatici aan zich te binden. (KVe)
Salaris pas-afgestudeerden stijgt nauwelijks

De lonen die jonge hbo'ers en academici in de eerste vijf jaar van hun loopbaan krijgen, zijn de afgelopen vier jaar nauwelijks gestegen. Een universitair diploma was in 1994 goed voor een startsalaris van gemiddeld 54.400 gulden. Vier jaar later is het slechts zevenhonderd gulden meer. Hbo'ers daarentegen zagen hun loon de afgelopen vier jaar stijgen van 45 duizend naar 47.400 gulden. Vorig jaar kregen ze er drie procent bij, academici slechts 1,9 procent
Maar de prijzen zijn sinds 1994, als gevolg van de inflatie, met bijna twaalf procent gestegen. Dat betekent dat de koopkracht van pas-afgestudeerden feitelijk is gedaald, concludeert Hay Management Consultants. Dit bureau bekijkt elk jaar de salarissen van pas-afgestudeerden
Onderzoeker Ralph van Buuren zegt dat de geringe stijging in de startsalarissen te maken heeft met het grote aanbod van hoger opgeleiden. Werkgevers hadden ze voorlopig nog voor het uitkiezen. Dat hbo'ers er meer op vooruit zijn gegaan, is vooral te danken aan de informatici onder hen. Die zijn veel gevraagd, dus is hun salaris gestegen. Toch gaat dat niet altijd op: schaarse technici beginnen juist vaak met een inkomen onder het gemiddelde. Voor hen zit er maar een ding op, leert het Hay-onderzoek: meer dan vijftig uur per week werken. Dat vergroot de kans op een hoger salaris. (HOP)
Regeerakkord stelt studentenbonden teleur
Verbijsterd en diep teleurgesteld. Zo reageren de twee landelijke studentenbonden op het nieuwe regeerakkoord. LSVb en ISO zijn vooral kwaad over de plannen met de OV-kaart
Studenten die niet genoeg studiepunten halen, moeten vanaf volgend studiejaar de kosten van hun OV-kaart terugbetalen, stelt het regeerakkoord. Hoeveel dat hen precies gaat kosten, staat nog niet vast, maar de studentenbonden gaan ervan uit dat het om 96 gulden per maand gaat. Nu betaalt een trage student alleen zijn basisbeurs en eventueel zijn aanvullende beurs terug
De studentenbonden kondigen zwaar verzet aan tegen wat zij de prestatiekaart noemen. Eerst wordt de OV-kaart je verplicht in de maag gesplitst, vervolgens wil de regering er achteraf nog eens geld voor terugeisen, zegt LSVb'er Joost de Bruin. De bonden willen uitzoeken of die constructie juridisch wel kan
Ook over andere maatregelen die het regeerakkoord voor studenten in petto heeft, zijn de bonden niet tevreden. Het bedrag dat studenten per maand krijgen, gaat omhoog met honderd gulden. Ze krijgen dat bedrag echter niet als beurs, maar moeten het lenen. Studenten mogen dus honderd gulden meer rood staan bij de minister, honen de studentenbonden. De enige die hier beter van wordt, is de minister zelf. Die kan extra rente vangen.
De collegegelden gaan meestijgen met het algemene prijspeil. Dat valt op te maken uit een passage in het regeerakkoord over eigen bijdragen voor diensten die de overheid levert. Deze maatregel kan betekenen dat een student aan het eind van deze kabinetsperiode zo'n drieduizend gulden collegegeld moet betalen. Nu betaalt hij 2750 gulden, vier jaar geleden nog tweeduizend gulden
In de toekomst houdt een student recht op studiefinanciering zolang hij maar voor zijn 25ste begint te studeren. Nu verliest een student die 27 jaar wordt zijn recht op beurs of lening. Niet meer dan een laffe poging om het beurzenstelsel te versoepelen, zeggen de bonden
Eerstejaars studenten met arme ouders hoeven hun aanvullende beurs in de toekomst niet terug te betalen als ze te weinig punten halen. Nu moeten zij basis- en aanvullende beurs terugbetalen. Zo worden zij zwaarder gestraft dan rijke studenten; die hebben geen aanvullende beurs en betalen dus alleen de basisbeurs terug. De bonden zijn kwaad dat deze maatregel alleen voor eerstejaars geldt. (HOP)
Hoger onderwijs ingenomen met minister Hermans
Niemand verwacht wonderen van Loek Hermans, maar toch is het hoger onderwijs zeer tevreden met de nieuwe minister van Onderwijs. Hij zal het regeerakkoord moeten uitvoeren, en dat belooft niet veel goeds. Maar, verwachten de universiteitsbestuurders, daarna zal hij voor het hoger onderwijs instaan
Bij de studentenbonden heeft Hermans het al verbruid. Vorig najaar zei hij nog dat de prestatiebeurs moest verdwijnen, zegt Joost de Bruin van studentenbond LSVb honend. En het eerste wat hij als minister doet, is de OV-kaart onderdeel maken van het prestatiestelsel.
Maar vooralsnog staan de studentenbonden alleen met hun gemopper. Hij zal goed luisteren, verwacht een voorzitter van een college van bestuur. Een heel ander iemand dan Ritzen, zegt een ander. Een nieuwe minister levert altijd een frisse blik op, weet een derde
Twee bestuurders in het hoger onderwijs kennen Hermans goed. Voorzitter Rien Meijerink van de vereniging van universiteiten (VSNU) en collegevoorzitter Maarten Koeman van de Hogeschool IJselland waren beiden lid van de door Hermans voorgezeten commissie die afgelopen najaar advies uitbracht over de studiefinanciering
De twee zijn blij met de nieuwe minister. Meijerink noemt hem een toegankelijk en verstandig man, Koeman schrijft hem een open mind toe en een aangeboren belangstelling voor onderwijs. Meijerink: Hij is in staat een heel scala van argumenten op tafel te houden en pas als de tijd rijp is, de balans op te maken. Anders dan Ritzen, die veegde argumenten veel sneller van tafel, omdat hij vaak heel snel en te eenzijdig keuzes maakte
Ook mensen die Hermans niet kennen, zijn tevreden. Voorzitter Jan Veldhuis van de Universiteit Utrecht bijvoorbeeld denkt dat het onderwijs een voortreffelijk bestuurder in huis heeft. Hij zal eerst luisteren naar de verantwoordelijken in het veld en dan samen met hen de zaken aanpakken. Anders dan Ritzen, zegt ook Veldhuis. Dat was iemand van ons, een professor, en soms was dat lastig. Hij had briljante ideeen, maar een bestuurder was hij niet. Hermans zal meer oog hebben voor het haalbare.
Wonderen verwacht echter niemand van de nieuwe minister. Hij heeft zijn handtekening gezet onder het regeerakkoord, en hij is bestuurder genoeg om dat vervolgens ook uit te voeren, zegt Veldhuis. Dat betekent dat het hoger onderwijs opnieuw moet bezuinigen. Maar ik verwacht dat hij daarna voor het hoger onderwijs zal instaan.
Voorzitter Roos Zwetsloot van studentenorganisatie ISO hoopt zelfs op iets meer. Hermans is met zijn besluit over de OV-kaart al met de uitvoering van het regeerakkoord begonnen. Maar, zegt Zwetsloot hoopvol, dat OV-plan praten we hem nog wel uit het hoofd. (HOP)
Loek Hermans
Voor het eerst sinds 1981 gaat een VVD'er de scepter zwaaien over het ministerie van Onderwijs. Loek Hermans hoeft geen nieuwe wetten te maken, hij mag wel meer geld uitgeven - maar niet aan het hoger onderwijs
Hermans wilde graag minister worden, dat staat vast. De VVD'er beloofde bij zijn aantreden als commissaris van de koningin in Friesland zes jaar te blijven. Dat was in 1994, maar nu, vier jaar later, verkiest hij Den Haag toch boven Friesland. Zijn vrouw en vier kinderen waren tegen, weet Story. Die blijven dan ook in Beetsterzwaag wonen, Hermans zoekt voor door de week een flatje in Den Haag. Minister laat nu al vrouw en kinderen in de steek!, zette het roddelblad Story daarom op zijn omslag
Louis Marie Lucien Henri Alphonse heet hij voluit, namen die in april 1951 in de burgerlijke stand van Heerlen worden bijgeschreven. Zijn vader was gemeenteambtenaar en KVP'er, hijzelf kiest op zijn achttiende voor de VVD. Hij schopt het tot vice-voorzitter van de jongerenorganisatie JOVD en wordt op zijn 23ste gemeenteraadslid in Nijmegen, waar hij politicologie studeert. Drie jaar later al wordt hij lid van de Tweede Kamer
Na vier jaar Zwolle, waar hij burgemeester was, en vier jaar Friesland keert Hermans nu terug naar Den Haag. Veel ervaring met onderwijs heeft hij niet. Hij was ooit een van de onderwijswoordvoerders van de VVD-fractie en maakte op dit terrein sindsdien slechts naam als voorzitter van de commissie die adviseerde over de toekomst van de studiefinanciering. Ritzen zag weinig in dat advies en het regeerakkoord laat weinig ruimte om het uit te voeren. Maar sinds Hermans voorzitterschap werd hij wel hardnekkig genoemd als de voornaamste VVD-kandidaat voor de opvolging van Ritzen
Het is niet de bedoeling dat Hermans het onderwijs op de schop neemt en nieuwe wetten op zijn naam brengt. Dat is in negen jaar sociaal-democratisch bewind al meer dan genoeg gebeurd, vindt met name Hermans eigen VVD. Hij mag meer geld uitgeven dan zijn voorgangers, maar dat gaat vooral naar de sectoren waarover hij niet de scepter zwaait: het basis- en voortgezet onderwijs
In het hoger onderwijs mag Hermans uitzoeken of de toelating tot studies met een studentenstop niet anders kan dan door loting. Ook schrijft het regeerakkoord voor dat hij uitzoekt of er meer flexibiliteit in opleidingen gebracht kan worden, bijvoorbeeld door studenten tussentijds deeldiploma's te laten halen. Op het terrein waarvan hij het meeste weet, moet Hermans zich beperken: er komt volgens het regeerakkoord geen nieuw stelsel van studiefinanciering. (HOP)

Re:ageer