Wetenschap - 30 oktober 1997

Nieuws

Nieuws

Nieuws
Eerstejaars klagen over stress door blokrooster
Beleidsmakers lijken zich meer zorgen te maken over de nieuwe onderwijsroostering dan de eerstejaars studenten. Tijdens de klachtenavond over het nieuwe blokrooster op 28 oktober vielen de vijftien eerstejaars in het niet bij de veertig docenten, studiecoordinatoren, beleidsmedewerkers en roosteraars
De meest gehoorde klacht van de vijftien studenten: stress. Hadden hun voorgangers nog twaalf weken om te wennen aan een nieuwe stad en het studentenleven, de huidige eerstejaars moeten meteen flink studeren voor de examens die al na zeven weken beginnen. Bovendien moeten ze, als ze een examen niet halen, tot augustus wachten voor een nieuwe kans
De eerstejaars hebben het gevoel dat ze geen tijd hebben om de leerstof te laten bezinken. Je stampt de stof van Wiskunde erin, doet de sommetjes, leert de trucjes en doet het examen. Maar ik heb het idee dat ik het nu alweer vergeten ben. Onderwijskundige drs Jan Steen twijfelt of dat in het trimestersysteem anders was. Onderzoek heeft uitgewezen dat je de leerstof niet beter snapt als je die in een langere periode verwerkt. Je hebt alleen iets aan meer tijd als je ook echt iets met de stof doet, je moet de stof herhalen. Korte cursussen werken vaak prima. Er zijn bijvoorbeeld ook instituten die taalcursussen aanbieden in een paar weken en daarmee goede resultaten halen.
Een kersverse student Agrosysteemkunde was het met Steen eens. Ik heb op het vwo jarenlang wiskunde gehad met genoeg bezinkingstijd en ik snapte er niks van. Ik heb nu een korte zomercursus gedaan en in een paar weken snapte ik het wel.
Een andere klacht van studenten was dat ze te lang moeten wachten om een examen over te doen. Het zou beter zijn om na een paar weken een nieuwe kans te hebben als de stof nog vers in het geheugen zit. Kunnen we geen herkansing krijgen in de eerste weken van het volgende blok? Wiskundedocent drs Onno van Herwaarden is blij met het nieuwe rooster en zit niet op zo'n herkansing te wachten. Er kwamen meer studenten naar de colleges en er werd ook harder gewerkt. Het slagingspercentage voor eerstejaars is gestegen van ongeveer zeventig naar tachtig procent. Studenten weten dat ze het examen pas in augustus opnieuw kunnen doen en werken hard om het vak in een keer te halen.
Drs Frans Geurts van het struikelvak Algemene en fysische chemie is minder te spreken over de slagingspercentages. Die zijn niet hoger dan vorig jaar. We gaan de resultaten uitgebreid analyseren. Over een paar weken weten we meer. (KVe)
Bibliotheken trekken een lijn in onderhandelingen
De Nederlandse universiteitsbibliotheken gaan een lijn trekken in hun onderhandelingen met de grote uitgevers van wetenschappelijke tijdschriften. Zo willen zij de kosten van abonnementen binnen de perken houden
De bibliotheken hebben afgesproken welke eisen zij gaan stellen in hun afzonderlijke onderhandelingen met de uitgevers. Ze willen onder meer dat elektronische informatie waarvoor ze een licentie kopen, voor alle studenten en wetenschappers toegankelijk wordt. Ook hebben zij afgesproken koppelverkoop van elektronische en papieren tijdschriften te weigeren
Met deze gezamenlijke richtlijnen reageren de bibliotheken op de fusie van Wolters Kluwer en Reed Elsevier. Zij vrezen dat de nieuwe uitgeversgigant de prijzen van wetenschappelijke informatie verder zal opdrijven. Ze vormen een front met de Koninklijke Bibliotheek en de bibliotheek van de wetenschappelijke academie KNAW, waarmee ze overleggen in het landelijk orgaan UKB. Ook de wetenschappelijke bibliotheken in acht Duitse deelstaten hebben de richtlijnen overgenomen. UKB-voorzitter Klugkist wil nu in de rest van Europa steun verwerven voor de gemeenschappelijke afspraken. (HOP)
Moeilijke monsters zijn goed te meten met licht
Met fotothermische technieken zijn optische kwaliteiten en thermische eigenschappen van materialen goed te bepalen. Dat concludeert ir Jan Paul Favier, die 31 oktober hoopt te promoveren bij prof. dr Gerard Bot, hoogleraar Technische natuurkunde in Wageningen, en prof. dr J. Reuss, emeritus hoogleraar in de molecuul- en laserfysica aan de Katholieke Universiteit Nijmegen
Fotothermische technieken gaan ervan uit dat moleculen die lichtenergie absorberen in een aangeslagen toestand komen, en energie in de vorm van warmte afstaan aan de omgeving als ze terugkeren naar hun begintoestand. Het opgewarmde medium zal uitzetten. Die volumevergroting is meetbaar als een drukgolf
Favier onderzocht of fotothermische technieken bruikbaar zijn om zogenaamde moeilijke monsters te meten. Hij ging meten in het infrarood van stoffen, omdat alle biologische en organische verbindingen een karakteristiek infraroodabsorptiespectrum hebben. Die infraroodvingerafdruk maakt het mogelijk de concentratie van bijvoorbeeld transvetzuren in margarine en lactose, maiszetmeel en sulfaat in water te meten. De techniek is vooral interessant omdat zij makkelijk en relatief goedkoop is
Ook is met fotothermische technieken te bepalen hoe makkelijk warmte zich verdeelt in een monster, waardoor de fase-overgangen van stoffen kunnen worden bestudeerd. Favier bleek in staat om de glasovergang te meten in een snoepje, dat model staat voor een suikersysteem. Momenteel wordt veel onderzoek verricht naar glasovergangen in levensmiddelen, omdat die van belang zijn voor de houdbaarheid. (WRe)
PvdA-Kamerlid wint stripboek
Studenten staan onder zware druk om prestaties te leveren, en dat is de schuld van de Tweede Kamer. Daarom moesten drie Kamerleden zelf maar eens ervaren hoe dat voelt. Dat was de gedachte achter de hogeronderwijsquiz die studentenbond LSVb afgelopen maandag hield. De Kamerleden werden getest op hun parate kennis over hoger onderwijs. Wie geen prestaties leverde, kreeg een klap met een opblaashamer
PvdAer Wim van Gelder kreeg een tik omdat hij dacht dat het collegegeld dit jaar al 2750 gulden bedraagt, terwijl dat nog 2575 gulden is. Bert Bakker van D66 dacht dat studenten moeten rondkomen van 1100 gulden; volgens Ritzens normen krijgen ze ruim 1200 gulden. En VVDer Monique de Vries wist zich niet meer te herinneren dat de eerste ov-studentenkaart mintkleurig was, maar haar partij was altijd al tegen de kaart
Van Gelder won, met negen goede antwoorden op elf vragen. Hij mocht een stripboek mee naar huis nemen. (HOP)
Kamer wil prestatienorm nog steeds niet verhogen
Eerstejaars hoeven ook volgend studiejaar waarschijnlijk maar de helft van de studiepunten te halen om hun studiegeld te houden. De regeringsfracties in de Tweede Kamer voelen er, net als vorig jaar, niets voor om de prestatienorm te verhogen naar zeventig procent van de punten
Minister Ritzen wil dat studenten vanaf september 1998 in hun eerste jaar ten minste zeventig procent van hun studiepunten halen. Nu is dat nog vijftig procent. Wie de norm niet haalt, moet zijn studiegeld terugbetalen. De Tweede Kamer praat over twee weken over dit voorstel, bij de behandeling van de onderwijsbegroting
De VVD vindt dat een student in zijn eerste jaar sowieso enige ruimte moet hebben om een fout te maken, zegt VVD-woordvoerder M. de Vries. De twee andere regeringsfracties wijzen erop dat eerst de kwaliteit van het hoger onderwijs verbeterd moet worden, voordat de prestatienorm omhoog kan. Aan die voorwaarde is nog niet voldaan, zegt PvdA-woordvoerder S. Dijksma. Zij wil de verhoging van de norm opnieuw een jaar uitstellen. D66 wil geen veranderingen meer in het beurzenstelsel. De kleinste regeringsfractie wil wachten op het advies dat de commissie-Hermans binnenkort uitbrengt over de toekomst van de studiefinanciering. (HOP)
Elfring bijzonder hoogleraar innovatief ondernemerschap

Dr Tom Elfring (40), momenteel universitair hoofddocent bij de Rotterdam School of Management, is 27 oktober door de universiteitsraad voorgedragen als bijzonder hoogleraar innovatief ondernemerschap. De Stichting Wagenings Universiteitsfonds betaalt deze leerstoel, die voor vijf jaar is ingesteld. Elfring zal voor een dag in de week deel gaan uitmaken van de leerstoelgroep Bedrijfskunde
Elfring studeerde economie aan de Rijksuniversiteit Groningen, waar hij ook promoveerde. Zijn promotieonderzoek deed hij met een NWO-beurs aan de European University Institute in Florence in Italie, waar hij onderzoek deed naar de werkgelegenheid in de dienstverlenende sector en de implicaties daarvan voor economische groei. Ook werkte hij drie jaar bij het Centraal Bureau voor de Statistiek. Sinds 1986 is hij verbonden aan de Rotterdam School of Management en houdt hij zich bezig met onderwijs en onderzoek op het gebied van bedrijfsomgeving en strategie. (MS)
Twaalf miljoen voor onderzoek in Zuid-Afrika

Minister Jan Pronk heeft twaalf miljoen gulden beschikbaar gesteld voor het Sanpad-programma. Dit programma moet ontwikkelingsrelevant onderzoek stimuleren onder historisch achtergestelde (lees: zwarte) personen en universiteiten in Zuid-Afrika. Vanuit de LUW is de socioloog prof. dr Jan Douwe van der Ploeg bij het programma betrokken. Hij zit in de joint committee van het programma, samen met Steven Ellis van het Afrika Studiecentrum en drie Zuid-Afrikanen. Dit comite heeft de eerste programmavoorstellen pas geselecteerd
Het onderzoeksbudget geldt voor een periode van vijf jaar. Het meeste onderzoek zal door Zuid-Afrikanen worden gedaan, meldt Van der Ploeg. De Nederlanders zullen zich met name toeleggen op research training. (ASi)
Nieuwsfoto, Gescheiden afval

Inspectie noemt opleidingen beter studeerbaar
De meeste opleidingen in het hbo en wo zijn beter studeerbaar, schrijft de Onderwijsinspectie in een nieuw rapport. De studentenbonden vinden de conclusie voorbarig en zijn bang dat minister Ritzen het rapport gebruikt om het collegegeld te verhogen tot 2750 gulden
Studenten worden beter begeleid en krijgen meer gevarieerde werkvormen aangeboden, hoewel ze nog te weinig worden uitgenodigd tot actief studiegedrag. Maar in het algemeen werken de opleidingen hard aan hun studeerbaarheid, valt op te maken uit een rapport dat de inspectie deze week publiceert
Minister Ritzen stopte twee jaar terug vijfhonderd miljoen gulden in het fonds Kwaliteit & studeerbaarheid, ter compensatie van een stapsgewijze verhoging van het collegegeld van 2250 tot 2750 gulden. Hogescholen en universiteiten konden uit het fonds projecten financieren om hun onderwijs te verbeteren
Of de projecten resultaat hebben gehad, valt nog niet te concluderen: de eerste projecten worden binnenkort afgerond, of zijn dat nog maar net. Toch zegt de inspectie dat de studeerbaarheid toeneemt. Zij keek overigens niet naar het onderwijs zelf. Wel gingen ze na hoe de hogescholen en universiteiten hebben gereageerd op de visitatierapporten die onlangs zijn verschenen. In zo'n rapport staan de zwakke punten van een opleiding. De inspectie vindt dat de hogescholen en universiteiten die zwakke punten serieus aanpakken
De landelijke studentenbonden noemen deze conclusies voorbarig. De inspectie erkent dat studenten niet sneller afstuderen. De cijfers die de instellingen daarover geven, zijn volstrekt onduidelijk. En een paar visitatierapporten noemt de inspectie methodologisch onverantwoord, zegt bestuurslid Matthijs Bramer van het ISO. Hoe kun je dan toch zeggen dat de kwaliteit zoveel beter is? (HOP)
Studenten uit lagere milieus werken harder
De komaf van studenten speelt nog steeds een rol in hun studiekeus en ook in hun verdere studieloopbaan. Studenten uit lagere milieus werken harder om dezelfde resultaten te boeken als degenen die uit hogere milieus afkomstig zijn
Dat blijkt uit het onderzoek Verder studeren van de Amsterdamse onderzoeksinstituten SCO/Kohnstamm en SEO. De onderzoekers hebben onder meer ruim vier jaar lang de studieloopbaan gevolgd van 2400 studenten die in 1991 aan een studie begonnen. Bijna iedereen die in 1991 een middelbareschooldiploma haalde, van welke afkomst dan ook, is gaan studeren. Maar studenten uit hogere milieus kiezen vaker voor een universitaire studie
Ook verderop in de studieloopbaan doet de sociale achtergrond ertoe. Studenten uit hogere milieus doen minder om dezelfde resultaten te halen. Zij geven zichzelf van tevoren meer kans hun diploma te halen, denken dat sneller te doen, maar steken minder tijd in hun studie. De invloed van het sociaal milieu neemt wel af. Dat blijkt uit een vergelijking met onderzoeksgegevens uit 1982. Toen kozen kinderen van laag opgeleide ouders minder vaak dan in 1991 voor een studie in het hoger onderwijs
SCO/Kohnstamm en SEO onderzochten ook de invloed van financiele factoren. Vragen als Hoeveel verdien ik als ik meteen ga werken? en Hoeveel ga ik verdienen na een studie? blijken een kleinere rol te spelen in de studiekeus dan in 1982. Uit het onderzoek blijkt verder dat een op de drie studenten terugkomt op zijn aanvankelijke studiekeus. Maar slechts een klein deel van hen haakt echt af. (HOP)
Geen overzicht van ongelukken op LUW

De registratie van bedrijfsongevallen bij de LUW schiet ernstig tekort. Medewerkers die een ongeval of ongelukje meemaken lijken te schromen om dat te melden. Bij het Bureau veiligheid en milieu bestaat daardoor amper inzicht in de aard en hoeveelheid van onveilige situaties binnen de universiteit. Jaarlijks worden niet meer dan dertig ongevallen gemeld. Bij een organisatie die zo groot is als de LUW zou je verwachten dat er meer ongevallen plaatsvinden, zegt Gerrit van Scherrenburg van BVM
Van Scherrenburg streeft ernaar dat niet alleen ongevallen worden gemeld, maar ook situaties waar zich bijna een ongeval voordeed. Hij haalt een voorbeeld aan van een plank onder een zuurkast die instort. De flesjes die er staan breken en de inhoud vermengt zich. Dit leidt tot rookontwikkeling en schade. Als iemand die onveilige situatie eerder had gemeld, hadden we kunnen zorgen voor een betere bevestiging van zulke plankjes. Dan was het niet gebeurd.
Een groot deel van de meldingen die wel bij het bureau binnenkomen houdt verband met ziekteverzuim door een ongeval. Dat kwam vorig jaar twaalf maal voor. De gewonden bleven na het ongeval gemiddeld twintig dagen thuis. (HvL)

Re:ageer