Wetenschap - 23 oktober 1997

Nieuws

Nieuws

Nieuws
Genoeg kandidaten voor OR-verkiezing
De verkiezingen voor de nieuwe ondernemingsraad van de LUW in december zullen zeker doorgaan. De AbvaKabo heeft deze week een lijst ingeleverd met achttien namen, terwijl er plaats is voor zeventien OR-leden
De vakbond krijgt concurrentie van de onderwijsbond CMHF (vier kandidaten) en mogelijk twee vrije lijsten: Tap82 neemt zeker deel met drie kandidaten en de Wageningse aio's willen ook deelnemen
Voorzitter Patrick Zimmerman van het Wagenings aio-overleg stuurt eind deze week een brief naar alle aio's en oio's met de vraag of ze zich kandidaat willen stellen voor de OR. Zimmerman vindt het belangrijk dat de belangen van de promovendi in de raad aan de orde komen, maar gaat zelf niet in de raad zitten. De lijst moet voor 12 november gereed zijn
AbvaKabo heeft inmiddels goede hoop om met tien tot twaalf leden in de ondernemingsraad te komen, stelt consulent Cor Meurs. De eerste twaalf leden op de lijst zijn ook zeker beschikbaar. De lijst bevat acht wetenschappers, van wie er zeker drie in de raad komen, denkt Meurs
Twee weken geleden leken er nog onvoldoende kandidaten beschikbaar te zijn voor de OR. Collegevoorzitter Cees Veerman reageerde bezorgd op dit signaal en heeft, teneinde voldoende wetenschappelijk personeel in de OR te krijgen, getracht de Centrale Lijst te overreden om toch deel te nemen aan de verkiezingen. Maar de CL doet niet mee. (ASi)
Van der Plas begeleidt reorganisatie niet
De plantenfysioloog prof. dr Linus van der Plas wil niet in de begeleidingscommissie die prof. Rudy Rabbinge moet bijstaan bij het opstellen van een reorganisatieplan voor de voormalige sector Plant- en gewaswetenschappen. Van der Plas was samen met AB-directeur dr ir Huub Spiertz en onderzoeksdirecteur prof. dr ir Johan Bouma door het college gevraagd Rabbinge te adviseren
De reorganisatie zal voornamelijk gebaseerd worden op de kwaliteit en het belang van het onderzoek van verschillende groepen, verklaart van der Plas. Ik heb daar niet zo veel zicht op en heb naast mijn functie als voorzitter van het onderwijsinstituut niet de tijd om me grondig genoeg in te werken. Dat is uiteraard wel nodig omdat het gaat over de carrieres van mensen. Van der Plas is wel beschikbaar voor adviezen over de gevolgen van een reorganisatie voor het onderwijs. Rabbinge heeft het college gevraagd een opvolger te zoeken
Rabbinge heeft nog geen uitgewerkt plan met formatieplaatsen naar het college van bestuur gestuurd. Het college had gevraagd voor 15 oktober zo'n plan te presenteren. Rabbinge wil echter eerst met het college overleggen over het aantal leerstoelen. De commissie-Verhoeff wil zeven leerstoelen, de voormalige sector wilde er zes en het college heeft eerder laten weten liever terug te gaan naar vijf. Ik moet daarover eerst duidelijkheid hebben, voordat ik over formatieplaatsen kan adviseren.
Rabbinge heeft half november een plan gereed met formatieplaatsen, zodat het college de reorganisatie kan aanmelden bij de vakbonden. In de eerste helft van 1998 moet de reorganisatie voltooid zijn. (KVe)
Studiecoordinatoren ondergewaardeerd
De functie van studiecoordinator is door de afdeling Personeelszaken gewaardeerd in loonschaal 11, maximaal 7100 gulden bruto per maand. Prof. dr Paul Struik van het onderwijsinstituut Levenswetenschappen is bang dat dat onvoldoende is om goede studiecoordinatoren te vinden. Een universitair docent kan promotie maken tot loonschaal 12
Struik ziet weinig carriereperspectieven voor de coordinatoren. De LUW maakt reclame met de goede studiebegeleiding, maar beknibbelt op dergelijke kleine bedragen, zodat het steeds moeilijker wordt goede personeelsleden te interesseren voor de functie. Hoofd Personeelszaken drs Hans van Kamp denkt dat het zo'n vaart niet zal lopen. Schaal 11 is een behoorlijk hoge waardering. Bovendien is het niet de bedoeling dat mensen heel lang studiecoordinator zijn. Het is beter die taak te laten rouleren
De vier onderwijsinstituten komen tekort op het budget dat zij krijgen voor studiecoordinatoren. Levenswetenschappen geeft bijvoorbeeld een ton meer uit aan studiecoordinatoren en MSc-directeuren dan het college beschikbaar stelt. Het college heeft beloofd de tekorten voor dit jaar te dekken, maar wil dat de onderwijsinstituten in de toekomst wel rond komen met het beschikbare geld. Prof. dr Linus van der Plas, voorzitter van Levenswetenschappen, ziet twee oplossingen als het college de tekorten niet dekt: de onderwijsinstituten kunnen de financiele problemen doorschuiven naar de departementen of goedkope studiecoordinatoren aanstellen. (KVe)
Schouten hoogleraar in Belgie
De Wageningse epidemioloog dr Evert Schouten is per 1 oktober benoemd tot deeltijdhoogleraar aan de universiteit in het Belgische Leuven. Hij heeft een aanstelling van een dag in de week. Schoutens onderzoek aan de LUW richt zich op het verband tussen voeding, leefwijze en chronische kwalen als hart- en vaatziekten. De laatste tijd betrekt hij daar ook de erfelijke aanleg van mensen bij. Ook in Leuven zal hij zich richten op de relatie tussen voeding en gezondheid, die in Belgie nog weinig aandacht krijgt
Belgie is door de verschillen in eetgewoonten interessant om onderzoek te doen, vertelt Schouten. In het onderzoek komen de consequenties van de verschillen in eetgewoonten tussen Nederland, Vlaanderen en Wallonie aan bod. Ze willen in Leuven graag samen met ons meer op preventie gericht onderzoek opzetten. Voor Wageningen is de expertise van met name de Leuvense geneeskundefaculteit interessant
Schoutens benoeming past in een officieel samenwerkingsverband tussen twee Leuvense faculteiten en de vakgroep Humane voeding en epidemiologie van de LUW. De rectoren van beide universiteiten tekende op 15 oktober een overeenkomst. (MS)
Nieuwsfoto, over melk
De Bongerd opent deuren ook voor DLO'ers
Door de openstelling van universitair sportcentrum De Bongerd voor DLO'ers is de doelgroep van het centrum in een klap met drieduizend mensen gegroeid. Wij gaan het bruisend middelpunt worden van het Kenniscentrum Wageningen, aldus Theo Joosten, hoofd van het centrum. Bovendien is sport volgens hem een goede manier om de nieuwe collega's met elkaar in aanraking te brengen
DLO'ers betalen net zo veel voor een sportkaart als LUW'ers: 175 gulden. Niet veel voor een heel jaar sport, vindt Joosten. Het lidmaatschap van een sportvereniging is duurder en daar kun je maar een sport beoefenen. Hier 26. Toch zijn slechts 75 van de drieduizend LUW-medewerkers houder van een sportkaart. Joosten wijt de tegenvallende verkoop aan onbekendheid. Nog steeds bestaat het idee dat het sportcentrum uitsluitend voor studenten is.
Die exclusiviteit is uit praktische overwegingen opgeheven. Ook het sportcentrum moet de markt op, zodat de LUW minder geld hoeft bij te leggen. Studenten van hogeschool Diedenoort en de middelbare vakschool Wageningen kunnen een sportkaart kopen. Daarnaast verhuurt Joosten ruimtes voor gymlessen en examens. Afgelopen zomer sloot hij bovendien een sponsorcontract af met ziektekostenverzekeraar RZR. Voor 25 duizend gulden per jaar staat er reclame van de verzekeraar op de sportkaarten. De projecten zijn goed voor iets meer dan zeventigduizend gulden aan derde-geldstroominkomsten. Inclusief kostenbesparingen ter waarde van dertigduizend gulden voldoet het centrum volgens Joosten ruim aan de opdracht om de jaarlijkse universitaire bijdrage van een miljoen met een ton te verminderen
Als de sporters niet naar De Bongerd komen, wil Joosten de sport naar de mensen brengen. Bij een DLO-instituut liggen een paar tennisbanen. Ik pleit ervoor bij ieder gebouw een sportvoorziening aan te leggen. Dat hoeft niet eens duur te zijn. Ik zou graag een volleybalnet spannen op het grasveldje naast het hoofdgebouw. Je legt een balletje bij de portier en medewerkers kunnen elke pauze volleyballen.
Om de wensen van de gebruikers in kaart te brengen, hield het centrum een enquete. De uitkomsten worden over een paar weken aan het college van bestuur aangeboden. Zoals te verwachten zijn de sporters redelijk tevreden. De verbeteringen die zij voorstelden zijn grotendeels al uitgevoerd. De fitness-ruimte is ingrijpend vernieuwd en ook de douches zijn opgeknapt. Ook schaatsers kunnen deze winter op De Bongerd terecht. Bij vorst zet Joosten de atletiekbaan onder water. We hebben dan een echte vierhonderdmeterbaan. Omdat voor de winter verlichting wordt aangelegd, kan er ook 's avonds worden geschaatst. Toch zou Joosten graag zien dat er meer schot kwam in de besluitvorming rond een Wageningse kunstijsbaan. Dan heb je gegarandeerd ijs van september tot april. (HvL)
Nog geen geld voor overplaatsing proefstation

De fusie van de drie dierlijke proefstations in Lelystad kan volgens dr ir Leo den Hartog nog vele jaren duren. Den Hartog gaat een projectgroep leiden die de overgang en de daarmee samenhangende reorganisatie zal voorbereiden. De termijn is op zich nog niet bekend. Zeker is dat deze drie organisaties medio 1998 als een organisatie verder gaan in het Kenniscentrum Wageningen (KCW). De vraag is dan welke proefaccommodaties je nu al meteen in Lelystad zet, zonder dat er al te veel kapitaalvernietiging plaatsvindt.
In Rosmalen en Beekbergen staan hele bedrijven met proefaccommodatie voor respectievelijk varkenshouderij- en pluimveehouderijonderzoek. Uiteindelijk zal alles over moeten naar Lelystad. Het ontbreken van financiele middelen is het grote probleem bij overplaatsing, vertelt Den Hartog. Het is nog niet bekend waar het geld vandaan moet komen. (WRe)
Gesprek met KNAW geeft Mansholtinstituut hoop
Het Mansholtinstituut (MI) gaat zijn zes onderzoeksthema's terugbrengen tot drie, wil de samenhang van het onderzoek versterken door het formuleren van zwaartepunten en wil daar zijn onderzoekscapaciteit ook gerichter op gaan inzetten
Daarnaast is het MI van plan per thema een interdisciplinaire aio-cursus op te zetten, naast de bestaande multidisciplinaire seminars. Er wordt nu gesproken over een thema rurale bedrijvigheid en transformatie, een thema ketendynamiek en consumentengedrag en een overkoepelend thema waaronder basisthema's als de rol van kennissystemen vallen
Over deze nieuwe plannen heeft een delegatie van het Mansholtinstituut 13 oktober een gesprek gehad met de Koninklijke Nederlandse Akademie voor Wetenschappen. Het gesprek was aangevraagd naar aanleiding van de afwijzing van de erkenningsaanvraag voor de onderzoekschool. We hebben geen beroep aangetekend tegen de afwijzing, omdat we het met de hoofdpunten van de kritiek eens zijn; er is te weinig coherentie in het onderzoek en het multidisciplinaire tweedefaseonderwijs schiet tekort, vertelt instituutsdirecteur prof. dr ir Jan Renkema. De motivatie voor de afwijzing van de KNAW was echter wel erg summier en daar wilden we een toelichting op. We hebben ons terdege beraden op de kritiek van de KNAW en dat heeft tot indringende discussies geleid. Die heb ik als heel nuttig ervaren.
Het MI ziet mogelijkheden om vrijgekomen geld voor onderzoek op de zwaartepunten in te zetten nu de aio's uit de eerste geldstroom via de onderzoekscholen worden verdeeld. Na de afschaffing van de voorwaardelijke financiering is er nog meer sturing mogelijk. Onderzoekers die nieuwe projectvoorstellen schrijven kunnen zo gestimuleerd worden meer rekening te houden met de keuzes die het Mansholtinstituut maakt
Door het terugbrengen van het aantal thema's komen er ook minder themacoordinatoren. Hun positie wordt versterkt door twee subthemaleiders die een sterk coordinatieteam moeten gaan vormen
Renkema meent dat de nieuwe plannen goed zijn ontvangen bij de KNAW. Als ze worden gerealiseerd moet een nieuwe aanvraag zeker niet kansloos worden geacht. Het MI is van plan eind volgend jaar zo'n nieuwe aanvraag in te dienen. Dan moeten we begin december van dit jaar de nieuwe structuur voor ogen hebben, zodat we vervolgens nog een klein jaar hebben om het ook werkelijk te implementeren. (MS)
College overweegt langere aio-aanstelling bij 36-urige werkweek

Het college van bestuur is het met het aio-radenoverleg eens dat de 36-urige werkweek een specifieke benadering voor aio's en oio's vraagt. In een reactie op een brief die het aio-radenoverleg aan het college stuurde, deelt het college mee dat het dit probleem heeft ingebracht in het overleg binnen de vereniging van universiteiten, de VSNU. Het college ziet het voorstel van het aio-radenoverleg, een verlenging van de aanstelling met twee maanden, als een van de mogelijke opties. Door zo'n verlenging zouden aio's evenveel tijd voor hun promotie-onderzoek hebben als voorheen bij vier jaren met een 38-urige werkweek. (MS)
Onderzoeksorganisaties discrimineren oudere vrouwelijke promovendi
De onderzoeksorganisaties KNAW en NWO hanteren leeftijdsgrenzen bij het aanstellen van promovendi en postdocs die voor vrouwen nadelig uitpakken. Aan deze indirecte discriminatie moet een eind komen. Dat zegt de commissie Gelijke Behandeling
Volgens de commissie zijn de leeftijdsgrenzen die KNAW en NWO hanteren indirect discriminerend voor vrouwen. Zij adviseert de organisaties om de leeftijdscriteria af te schaffen, of daarop in ieder geval een uitzondering te maken voor vrouwen met kinderen
Veel vrouwen kunnen niet aan de leeftijdscriteria voldoen. Ze onderbreken hun wetenschappelijke loopbaan vaak voor het krijgen en verzorgen van kinderen. Ook werken zij om die reden vaker in deeltijd, waardoor zij ouder zijn wanneer zij hun proefschrift af hebben. Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek blijkt dat zeventig tot tachtig procent van de hoog opgeleide vrouwen na hun 28ste levensjaar kinderen krijgen. Ruim vier keer zo veel vrouwen als mannen met een hogere opleiding werken in deeltijd
Volgens de commissie zijn de redenen die KNAW en NWO aanvoeren voor het instellen van de leeftijdscriteria te algemeen en niet overtuigend. Dat de twee organisaties het liefst jonge onderzoekers aan het werk zetten om tot een evenwichtige leeftijdsopbouw van wetenschappers te komen, is een te vage en niet te toetsen grond voor het hanteren van deze specifieke leeftijdsgrenzen. De beide onderzoeksorganisaties beraden zich op maatregelen naar aanleiding van de uitspraak. NWO wacht het liefst de nieuwe wet Gelijke behandeling af, die momenteel bij de Tweede Kamer ligt. (HOP)
Tartleet vierde op halve marathon

Economiestudent Ruud van der Meer is als vierde geeindigd op het Nederlands studentenkampioenschap Halve Marathon, op 12 oktober in Eindhoven. Met een tijd van 1.18.46 finishte de Tartleet ruim vier minuten achter winnaar Michael van Woerden, student planologie in Amsterdam. Van der Meer was achteraf niet tevreden: Het is niet zo'n goede tijd, ruim een halve minuut boven mijn PR. Er had meer ingezeten. De andere Wageningse deelnemer, Jan Kranenbarg, eindigde op een dertiende stek. (GvdE)
Rectificatie

In het artikel op pagina drie van WUB 31 is er ten onrechte van uitgegaan dat de vakgroep Grondbewerking in 1996 geen enkele publicatie had. Doordat de groep in de loop van dat jaar is gefuseerd met Agrotechniek en -fysica waren de publicaties in het jaarverslag bij die eenheid vermeld
De werkgroep Technologie en agrarische ontwikkeling heeft inmiddels laten weten dat door een communicatiestoornis haar publicaties niet zijn doorgegeven aan degenen die het jaarverslag opstelden. Ook hier zou de hatelijke nul dus onterecht zijn. (SVk)
Uitgevers halen exorbitant hoge winstmarges
Net als de andere universiteitsbibliotheken in binnen- en buitenland heeft de Wageningse bieb te kampen met prijsstijgingen van wetenschappelijke tijdschriften van circa tien procent per jaar. De universiteiten zijn dan ook huiverig voor de gevolgen van de megafusie in uitgeversland van Wolters Kluwer en Reed Elsevier. Zo wordt het er niet beter op, meent adjunct-directeur drs Romke Kuindersma van de bibliotheek Pudoc
Wageningen ondersteunt het initiatief van het overlegorgaan UKB om inkooporganisatie te worden voor alle universiteiten, om zo tegenwicht te bieden tegen de monopolievorming bij de uitgevers. Kuindersma weet dat de uitgevers soms winstmarges van veertig procent halen bij hun wetenschappelijke tijdschriften. Wat ze ook doen is hun pakketten veranderen en producten afsplitsen, zodat je een nieuw abonnement moet nemen om de collectie compleet te houden. Dat jaagt de totaalprijs op.
Door de prijsstijgingen is de Wageningse tijdschriftencollectie de afgelopen jaren kleiner geworden. Kuindersma prijst zich gelukkig dat Pudoc nu met het college van bestuur heeft afgesproken dat de universiteit drie jaar lang de prijsstijgingen compenseert. Dat geeft wel lucht. (ASi)
LUW ondersteunt elektronisch onderwijs in Zuid-Afrika
De onderzoekscholen Mansholtinstituut en Produktie Ecologie en de internationale onderwijsinstelling ITC in Enschede gaan drie Zuid-Afrikaanse universiteiten ondersteunen bij het ontwikkelen van informatiepakketten. De pakketten zijn gericht op plattelandsontwikkeling, voedselzekerheid en duurzame landbouwsystemen in Zuid-Afrika, en ze moeten via cd-rom of Internet toegankelijk zijn. Het project is begin oktober gehonoreerd door de stichting SAIL, die in opdracht van Buitenlandse Zaken samenwerking financiert tussen de LUW, internationale onderwijsinstellingen en universiteiten in de derde wereld
De informatiepakketten zijn bedoeld voor plattelandsvoorlichters, landbouwkundige studenten en onderzoekers. Als boeren bijvoorbeeld willen weten welk gewas ze kunnen telen voor de wereldmarkt, kan de voorlichter via de cd-rom nagaan welke gewassen boeren in Zuid-Afrika telen, welke omstandigheden de gewassen vragen, en wat ze afgelopen jaren hebben opgebracht. De gebruiker moet de geboden teksten, modellen, kaarten, foto's of gefilmde interviews zelf toepassen op de eigen situatie
Het projectgeld, zo'n 2,5 miljoen gulden, gaat grotendeels naar de opleiding van Zuid-Afrikaanse computerdeskundigen en docenten in Nederland. Daarnaast gaat het geld naar het gezamenlijk ontwikkelen van de eerste informatiepaketten. De coordinatie ligt bij de leerstoelgroep Agrarische onderwijskunde
Het project past in het streven van de Zuid-Afrikaanse regering, die wil dat de universiteiten de plattelandsontwikkeling ondersteunen. Komende jaren zullen er zo'n 450.000 tot 750.000 kleine boeren bijkomen. (MHs)
Dietvorst leidt onderwijsinstituut

Prof. dr Adri Dietvorst wordt de nieuwe voorzitter van het onderwijsinstituut Omgevingswetenschappen. De huidige vice-voorzitter van het instituut volgt per 1 november prof. dr Bert Speelman op, die is benoemd tot onderwijsdirecteur en prorector van het kenniscentrum Wageningen. Dietvorst is hoogleraar Sociaal-ruimtelijke analyse bij de voormalige vakgroep Ruimtelijke planvorming. (KVe)
Koeman trekker milieudiscussie

De toxicoloog prof. dr Jan Koeman gaat de maatschappelijke KCW-discussie over milieu leiden. Koeman is naar voren geschoven door de departementen met veel milieuonderzoek en door onderzoeksdirecteur prof. dr Sjoerd Wendelaar Bonga, die in eerste instantie als trekker door het college van bestuur was aangegeven. Koeman wil tijdens de discussie komen tot enkele speerpunten voor het Wagenings milieuonderzoek. (ASi)

Re:ageer