Wetenschap - 9 oktober 1997

Nieuws

Nieuws

Nieuws
Scholierenmanifestatie LUW trekt duizend vwo'ers
Ruim duizend vierdeklassers van 35 vwo-scholen hebben de LUW bezocht tijdens de scholierenmanifestatie op 7 en 8 oktober
De scholieren bezochten vijftig activiteiten op 28 locaties in Wageningen, waar 150 medewerkers van de LUW een goed beeld probeerden te geven van het werk van een wetenschapper. De scholieren bezoeken twee uiteenlopende vakgroepen. Als ze 's morgens naar filosofie zijn geweest, sturen we ze 's middags naar een vakgroep waar ze iets praktisch kunnen doen, legt organisator Godelief Nieuwendijk uit. We hopen natuurlijk dat een groot aantal van de scholieren nog eens terugkomt naar voorlichtingsdagen.
Bij het minicollege van prof. dr Hans Tramper kregen zeven leerlingen en hun docent uitleg over de moderne biotechnologie. Tramper, die als directeur van het onderwijsinstituut Technologie en voeding zijn onderwijs graag wil aanpassen aan de student van de toekomst, was verrast door de onbevangen houding van de aankomende generatie. Ik begon mijn verhaal over de vervuilende kleurstoffen van spijkerbroeken met de opmerking: Dat is niet best he, die spijkerbroeken van jullie. De spontane reactie van een leerling was: Nee, je ballen komen in de knel en dat is slecht voor je zaad. Dat had ik toch niet durven zeggen op die leeftijd.
Na het minicollege over kleurstoffen in spijkerbroeken, champagne en stier Herman mochten de scholieren zelf de gistballetjes maken die gebruikt worden bij het maken van champagne. Door de gist op te sluiten in gelbolletjes kan hij vaker gebruikt worden en is hij minder kwetsbaar. De leerlingen van Tramper waren goed te spreken over het uitstapje: Echt gaaf, veel leuker dan een gewoon dagje school. (KVe)
Wageningse ingenieurs sneller aan het werk
In drie maanden tijd zijn ruim vierhonderd mensen verdwenen uit de sollicitantenbank van de Koninklijke Landbouwkundige Vereniging. De cijfers maken geen onderscheid tussen werkloze ingenieurs en ingenieurs die van baan willen veranderen. Hoewel de daling van het aantal ingeschreven werkzoekenden deels het gevolg is van een administratieve opschoning van het bestand, ziet coordinator dr ir Marian Bos-Boers toch een trend. De stijging van het aantal werkzoekende ingenieurs is gestopt. Afgestudeerden krijgen steeds sneller een baan. Ze schrijft de verbeterde positie van de Wageningse ingenieur toe aan de aantrekkende economie
De meest succesvolle sollicitanten zijn volgens Bos-Boers te vinden onder agrosysteemkundigen. De grote vraag naar levensmiddelentechnologen wordt voor een groot deel teniet gedaan door een nog groter aantal afgestudeerden. Landbouwtechnici doen het goed, al komt een groot gedeelte van de werkzoekenden niet terecht in het werk waarvoor ze zijn opgeleid. Ze waaieren uit. Soms ver van de landbouwtechniek vandaan, zoals in de informatietechnologie.
Voor afgestudeerden die interesse hebben in informatietechnologie is sowieso het bedje gespreid. In welke richting de sollicitant is afgestudeerd lijkt weinig uit te maken. Ook ingenieurs Tropisch landgebruik en bosbouwers, in hun sector moeilijk aan een baan te helpen, vinden in de informatietechnologie redelijk snel werk.
De vraag naar ingenieurs in de plantenveredeling lijkt voorbij. Na de invoering van nieuwe technieken in de plantenveredeling was er een tijdje veel vraag naar nieuwe ingenieurs, maar die banen zijn nu allemaal bezet. Doorstroming van mensen die nu afstuderen is daardoor moeilijk. Het bedrijfsleven wacht op nieuwe ontwikkelingen. (HvL)
Herbicideresistente rassen bedreigen flora en fauna
Door de ontwikkeling van transgene rassen die resistent zijn tegen herbiciden blijven boeren afhankelijk van gewasbeschermingsmiddelen. Dat is niet in lijn met het Meerjarenplan Gewasbescherming, waarin staat dat die afhankelijkheid juist moet verminderen. Bovendien kan het gebruik van herbicideresistente rassen door schaalvergroting van het areaal en verschuiving van het toepassingstijdstip van middelen een bedreiging vormen voor de wilde flora en fauna en de grondwaterkwaliteit. Dit signaleert het College voor de Toelating van Bestrijdingsmiddelen (CTB), in een verslag over een voor de zomer gehouden werkoverleg over het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen bij genetisch gemodificeerde gewassen
Het op grote schaal telen van transgene rassen creeert een grotere afhankelijkheid, omdat een versmalling van het bestrijdingsmiddelen- en het rassenpakket zal optreden. Volgens het CTB is dit geen probleem voor de conventionele landbouw. Voor de geintegreerde landbouw, die mechanische en chemische onkruidbestrijding combineert, is deze versmalling echter een probleem, met name bij de adequate bestrijding van ziekten en plagen
Als het CTB toetst aan de gebruikelijke criteria, zonder daarbij schaalgrootte en verschuiving van toepassingstijdstip te betrekken, dan zal het middel doorgaans toelaatbaar zijn. Anders is dit indien beide factoren wel worden meegenomen in de risicobeoordeling. Het CTB is van mening dat dit punt een verdere invulling moet krijgen. (WRe)
WSO blokkeert Servische trein
Niet als studentenprotest maar als wanhoopsdaad hebben drie leden van de Wageningse Studentenorganisatie de internationale verbinding tussen Belgrado en Wenen drie kwartier opgehouden. Die tijd hadden ze nodig om op de grens tussen Servie en Hongarije treinkaartjes te kopen voor hun fietsen. Om te voorkomen dat ze van hun fietsen werden gescheiden, ketenden de Wageningers de rijwielen aan de trein, die daardoor niet verder kon rijden. Het drietal was op de terugweg van hun gesponsorde fietstocht voor Servische studentenbonden
De fietstocht leverde minder geld op dan verwacht. Sponsors brachten 4500 gulden bijeen voor de Servische studentenbonden. Die willen er computers voor kopen. Ze zien het als startkapitaal. De studenten daar staan bekend om hun kennis van Internet en willen die kennis commercieel uitbuiten om meer geld te verdienen voor hun bonden. (HvL)
Studenten vragen rector om meer ecologisch onderwijs

Twaalf studenten en pas afgestudeerden hebben op 9 oktober tijdens een lunch met rector magnificus prof. dr Cees Karssen aangedrongen op uitbreiding van het ecologische onderwijs aan de LUW
Volgens de studenten is het ecologische onderwijs aan de LUW nog te beperkt en zijn studenten die hun studie een ecologische invulling willen geven, daarom vaak gedwongen vakken te volgen aan buitenlandse universiteiten. Vooral voor veeteeltstudenten zijn er op de LUW weinig mogelijkheden
Studenten willen daarom een uitbreiding van het aantal vakken en liefst een eigen studierichting. Een studierichting Ecologische landbouw zit er volgens Karssen niet in. Wel beloofde de rector bij het onderwijsinstituut Levenswetenschappen een discussie te starten over een uitbreiding van het ecologische onderwijs voor veeteeltstudenten. De rector kreeg aan het einde van de lunch van de studenten een proefabonnement op een biologisch-dynamisch groentenpakket. (LKe)
Fytotron bij Tuinbouw zonder stroom

Doordat de LUW grond heeft verkocht aan het Maritiem Instituut (Marin), zit de leerstoelengroep Tuinbouw tijdelijk met een probleem. Op de grond stond namelijk ook een transformatorhuisje dat ondermeer het fytotron van energie voorzag. Het fytotron bestaat uit achttien klimaatruimtes waar personeel en studenten langlopende proeven met planten en boompjes doen. Het Marin heeft het oude trafohuisje afgebroken en het nieuwe trafohuisje heeft onvoldoende capaciteit om het fytotron naar behoren te laten functioneren
Begin oktober hoorde Tuinbouw dat het fytotron eind oktober dicht moet. De tuinbouwers staan op de nominatie om te verhuizen, maar waarheen - Haarweg of De Born - is nog niet bekend. Voorlopig worden de proeven verplaatst naar noodopvang elders, in overleg met Unifarm. Reeds lopende proeven zullen echter danig verstoord worden. (GvdE)
PE-publicatieprijs

Het bestuur van de onderzoekschool Productie Ecologie heeft op 7 oktober de PE-publicatieprijs 1996 toegekend aan dr Marcel Oijen van de sectie Theoretische productie-ecologie van de LUW en ir Frank de Ruijter en dr ir Rob van Haren van AB-DLO. Ze kregen de prijs voor het artikel Analyses of the effect of potato cyst nematodes on growth, physiology and yield of potato cultivars in field plots at three levels of soil compaction. (MS)
Video-seminar mislukt door technische problemen
Een proefsessie van het video-seminar over duurzame ontwikkeling kon op 7 oktober niet doorgaan wegens technische problemen. De video-conferentie had de eerste moeten zijn in een serie wereldwijde seminars. Deelnemers van verschillende universiteiten ter wereld zouden in deze sessie over het milieubeleid van de Europese Unie praten. Het onderwijsinstituut Technologie en voeding wilde voor Wageningse inbreng zorgen
Een paar uur voordat het seminar zou beginnen, kreeg de afdeling Informatisering en Datacommunicatie te horen dat het niet mogelijk was het Nederlandse signaal door te geven aan de andere deelnemende universiteiten. De technische problemen ontstonden doordat de Amerikaanse universiteiten een andere telefoonsysteem gebruiken dan de Europese. Een schakelkast in Amerika was niet in staat het Wageningse signaal te verwerken. Op 6 november staat een tweede seminar gepland. (KVe)
Wageningse en Limburgse studenten studeren snelst
Het studietempo verschilt sterk per universiteit. Als na zes jaar de geslaagden binnen de eigen universiteit geteld worden, staan Wageningen en Maastricht boven de 55 procent
In Delft heeft pas 24 procent het diploma, in Rotterdam en Amsterdam (UvA) 32 en 33 procent. Twente en Eindhoven scoren maar iets hoger
Ook als de omzwaaiers naar andere instellingen worden meegeteld, blijven de verschillen. Van de Wageningse en Maastrichtse eerstejaars heeft in totaal tweederde na zes jaar een diploma. Delft scoort maar een eenderde; Rotterdam en de UvA komen niet veel hoger. Alleen Eindhoven doet het in deze vergelijking beter: de TU verwijst veel studenten naar het hbo
Het succesvolst is de Landbouwuniversiteit. Na zes jaar is al tweederde van al haar eerstejaars afgestudeerd: 59 procent met een Wageningse bul en 8 procent met een ander wo- of hbo-diploma. Snel afstuderen is sinds eind jaren tachtig normaal in Wageningen. Maar sinds kort blijken de Wageningers hun tempo nog verder te verhogen. Van jaargang 1991 is na vijf jaar al bijna de helft klaar; dat is twee keer zoveel als het landelijk gemiddelde
Het Wageningse tempo staat in scherp contrast met de situatie bij de TU's, waar vooral Delft opvalt door traagheid. Dat is opmerkelijk, want zowel de landbouw- als de techniekstudies gelden als zwaar: beide kregen enkele jaren geleden een extra jaar. Alle universiteiten komen boven de zeventig procent. Toch blijft ook op lange termijn Wageningen het succesvolst: daar haalt rond de 85 procent van alle eerstejaars uiteindelijk een wo- of hbo-diploma. (HOP)
Rendement als percentage van de studenteninstroom per lichting
  • KOP = Na 5 jaar:Na 6 jaar
  • = Lichting1990199119891990
  • = UvAmsterdam9193433(40)
  • = Utrecht11224140(50)
  • = Groningen8254746(53)
  • = Leiden10264342(48)
  • = VU-Amsterdam14294542(50)
  • = Nijmegen15354649(57)
  • = Rotterdam10173732(41)
  • = Maastricht20395956(65)
  • = Tilburg9243940(51)
  • = Delft482724(35)
  • = Eindhoven7113936(55)
  • = Twente6144037(50)
  • = Wageningen6425859(67)
    Wetenschapsdag trekt in Wageningen ruim tweeduizend bezoekers
    Zo'n 2200 belangstellenden bezochten op de Nederlandse Wetenschapsdag de nieuwe onderzoekskas van Unifarm, waar in twintig stands instituten en bedrijven hun wetenschap aan het publiek toonden
    Saskia Wagemaker, bijna tien, soldeert de laatste draadjes aan de leugenpieper, een kleine leugendetector. Ik ga hem gebruiken bij een jongen die ik ken. Hij zegt dat hij op me is, maar ik weet niet of hij wel echt op me is. De jongen zal straks het apparaatje met twee handen moeten vastpakken. Als hij niet de waarheid spreekt, of zijn handen gaan om een andere reden zweten, begint het apparaatje te piepen
    Het apparaatje heeft weinig van doen met het onderzoek in de kas. Het knutselen van een leugenpieper hoort bij de wetenschapsdag. De kinderen vinden het prachtig, weet Marjolein Kikkert, een van de aio's en medewerkers die de kinderen in het pretlab bijstaan
    Willem Duffels staat bij een opstelling van IMAG-DLO en bewondert het schaalmodel van De kas van de toekomst. Die heeft de vorm van een circustent; een deel van de bodem draait langzaam rond. Worden de plantjes niet duizelig?, grapt een toeschouwer. Als de kas ooit wordt gebouwd, zal ze een stuk rustiger draaien, legt DLO-medewerker Monique le Brun uit. Zo draaien planten die veel licht nodig hebben met de zon mee. Duffels vindt het een razend interessant idee. Hij heeft veel waardering voor het onderzoek dat zich straks in de kas gaat afspelen. Ik vind het vooral imponerend dat ze zo hun best doen om de tomaten weer wat smaak te geven. Dat was wel nodig. Vandaag heeft hij voor het eerst in zijn leven door een microscoop gekeken. Ik heb de geboorte van een sluipwesp meegemaakt.
    Ook de vakgroep Ecologische landbouw heeft een kraam ingericht. Medewerker Oscar de Vos wijst op een microscoop. Dat is nu de mycorrhiza waar zoveel over te doen is geweest. Onder de microscoop liggen twee preparaten. Links een maagdelijk schoon stuk worteltop, rechts een worteltop geinfecteerd met een schimmel. Die schimmel helpt planten om fosfaten op te nemen uit de bodem. De schimmel gaat dood als de fosfaatconcentratie te hoog wordt, waardoor de plant per saldo net zo veel fosfaat kan opnemen. Bemesting met fosfaten is dan ook vaak overbodig, stelt De Vos. (HvL)
    Aio-onderwijs van Productie Ecologie blijft achter

    De verbeteringen in het onderzoeksprogramma van de onderzoekschool Productie Ecologie (PE) worden niet snel genoeg opgevolgd in het aio-onderwijsprogramma. Promovendi zouden sneller bij nieuwe projecten moeten worden betrokken en de interdisciplinaire systeembenadering van PE moet in het aio-onderwijs nadrukkelijker aandacht krijgen
    Dit stelt de International Advisory Board van de onderzoekschool na een tweedaags bezoek aan Wageningen. Tijdens dat bezoek spraken de leden uitgebreid met promovendi en presenteerden de onderzoeksleiders hun programma's. De board bestaat uit prof. dr Jim Jones van het Amerikaanse Institute of Food and Agricultural Science, prof. dr ir Paul Vlek van het Duitse Institute of Agronomy and Animal Health in the Tropics en prof. dr Barbara Ekbom van de afdeling Plant and forest protection van de Swedisch University of Agricultural Sciences
    Promovendi hechten ook nog weinig waarde aan het PE-certificaat, constateerde de board. Als beloning voor het behalen van het certificaat zou de school een studiereis naar het buitenland kunnen geven om het netwerk van de promovendus en PE te versterken
    De relatie tussen de interdisciplinaire onderzoek op een hoog integratieniveau en de meer disciplinaire subprogramma's neemt toe, stelt de board. Toch meende ze dat de school nog steeds moet investeren in meer coherentie tussen de programma-onderdelen. Ook was ze kritisch over het opnemen van nieuwe groepen in de onderzoekschool. Die groepen moeten niet te ver afstaan van het unieke karakter van PE. (MS)
    Geen korting met terugwerkende kracht op aio-rugzakje
    Assistenten (aio's) en onderzoekers in opleiding (oio's) die voor januari 1997 begonnen zijn met hun promotieonderzoek worden niet gekort op hun individuele opleidingsbudget, ook wel het rugzakje genoemd. Uit het rugzakje betalen promovendi het cursusgeld voor aio-cursussen. Nieuwe promovendi krijgen wel een rugzakje met daarin slechts 5400 gulden in plaats van de tot nu toe gebruikelijke 6100 gulden. Dat blijkt uit een nota van de afdeling Onderzoeks- en onderwijsbeleid, goedgekeurd door het college van bestuur
    Verder stelt de nota dat een onderzoekschool met een te klein onderwijsprogramma, onderwijselementen moeten inkopen bij een andere onderzoekschool of bij een netwerk. Een onderzoekschool moet per jaar tenminste voor vijf studiepunten aan onderwijs aanbieden
    In ruil voor de verlaging van het individuele opleidingsbudget zijn de cursussen van de onderzoekscholen voor hun eigen promovendi gratis geworden. Andere LUW-promovendi hoeven slechts de variabele kosten te betalen, niet de kosten voor het opzetten van de cursus. In de nieuwe financieringsstructuur voor het tweedefaseonderwijs krijgen onderzoekscholen zelf structureel geld voor het opzetten van cursussen. (MS)
    Acht ton voor onderwijsvernieuwing
    Het onderwijsinstituut Technologie en voeding trekt de komende drie jaar acht ton uit voor de onderwijskundige vernieuwing van vakken. Het grootste deel van het budget wordt verdeeld over de kernvakgroepen van het instituut, die vakken verzorgen in de propedeuse of het verplichte deel van het doctoraal van de opleidingen. Een groot deel van de twaalf goedgekeurde projecten gaat gebruik maken van computerondersteund onderwijs. Per vakgroep is een maximumbedrag van tachtigduizend gulden beschikbaar
    De vakgroepen zullen bij de uitwerking van de voorstellen worden begeleid door de vakgroep Informatica, het Steunpunt educatief computeronderwijs en de dienst Informatisering en Datacommunicatie (I&D). Het onderwijsinstituut wil volgens directeur prof. dr ir Hans Tramper dat de vakgroepen allemaal dezelfde computeromgeving gaan gebruiken voor hun vakken. Het ontwikkelen van software kost ontzettend veel tijd en geld. Het heeft geen zin om iedereen het wiel uit te laten vinden. Bovendien zijn er bij I&D en Informatica al een paar pakketten ontwikkeld die we zo kunnen gebruiken. Het gebruik van een computeromgeving moet er ook voor zorgen dat studenten snel vertrouwd raken met de verschillende lespakketten
    Het onderwijsinstituut hecht zoveel waarde aan computeronderwijs omdat het zijn onderwijs geschikt wil maken voor afstandsonderwijs. Op die manier wil Tramper de vakken toegankelijk maken voor andere doelgroepen. Het instituut wil daarom ook de Open Universiteit in de plannen betrekken
    Door bij verschillende vakgroepen projecten te honoreren, hoopt Tramper de ervaring met nieuwe onderwijsvormen te spreiden over de vakgroepen. (KVe)

  • Re:ageer